ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, “ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਗਠਿਤ ਸਮਾਜ ਦਾ ਇਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅੰਗ ਹਨ।”

ਸੰਸਥਾ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਨਿਯਮਬੱਧ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਿਯਮਬੱਧ ਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਿਸੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਹੋਣਾ ਨਿਹਾਇਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰਿਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਅਮਲ 'ਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਕੁਝ ਕਰਨ ਤੇ ਕੁਝ ਨਾ ਕਰਨਯੋਗ ਨਿਯਮਾਵਲੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਅਮਲ 'ਚ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਮਰਯਾਦਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਸਥਾ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਅਮਲ 'ਚ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ।

ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ ਹਿੱਤ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦਿਆਂ ਨਵੇਂ ਕੀਰਤੀਮਾਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਅੰਦਰ ਰੱਬੀ ਪਿਆਰ, ਗੁਰੂ ਮਿਲਾਪ, ਬੌਧਿਕ ਵਿਕਾਸ, ਕਥਾਕੀਰਤਨ, ਸੇਵਾ ਸਿਮਰਨ, ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ, ਸੰਗਤ-ਪੰਗਤ, ਲੰਗਰ, ਅੱਖਰ ਗਿਆਨ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਆਦਿ ਅਨੇਕਾਂ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋੜਾਂ ਸ਼ਖਸੀ ਰਹਿਣੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਮਨੋਰਥ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸੰਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਲੇ ਦਾ ਹੋਣਾ ਅਤਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ।

ਗੁਰਬਾਣੀ, ਇਤਿਹਾਸ, ਗੁਰਮਤਿ ਸਿਧਾਂਤ, ਕਥਾ-ਕੀਰਤਨ, ਮਰਯਾਦਾ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਸੁਚਾਰੂ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵੱਲੋਂ ਅਨੇਕਾਂ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਵਿਦਿਆਲੇ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰੀ ਸਟੇਟਾਂ ਅੰਦਰ ਖੋਲੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (ਯੂ.ਪੀ.) ਦੇ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨਪੁਰ ਦੇ ਪੈਂਦੇ ਕਸਬਾ ਰੋਜ਼ਾ ਅੰਦਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਵਿਦਿਆਲਾ ਵੀ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਸਿੱਖ ਫੁਲਵਾੜੀ (ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ) ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ, ਇਤਿਹਾਸ, ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ, ਤਬਲਾ, ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇਣ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੱਤਪਰ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ- ਵਿਦਿਆਲੇ ਤੋਂ 300 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਸਟੀਮ (ਕੋਇਲੇ) ਵਾਲੇ ਰੇਲ ਇੰਜਨਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦਾ ਕਾਰਖਾਨਾ ਸੀ ਜੋ ਅੱਜ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਡੀਜਲ ਵਾਲੇ ਇੰਜਨ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਮੁਰੰਮਤ ਦਾ ਕਾਰਖਾਨਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰੇਲਵੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਕਲੋਨੀ ਵੀ ਹੈ।

ਸੰਨ 1960 ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਕਾਰਖਾਨੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਵਿਚ ਅਨੇਕਾਂ ਸਿੱਖ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਸਰਵਿਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਸਿੱਖ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੇ ਰਲ-ਮਿਲ ਕੇ ਮਾਇਆ ਇਕੱਤਰ ਕਰ ਕੇ ਮਿਤੀ 06 ਦਸੰਬਰ, 1956 ਈ. ਨੂੰ 470/- ਰੁਪਏ ਵਿਚ ਇਕ ਏਕੜ ਅਟਸਲੀਆ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਖਰੀਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ 1960 ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਸਿੱਖ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਦੀ ਨਫਰੀ ਵੀ ਘਟਦੀ ਗਈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੇ ਇਕੱਤਰ ਹੋ ਕਰਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕਿਸੇ ਪੰਥਕ ਕਾਰਜ ਹਿੱਤ ਵਰਤ ਲਈ ਜਾਏ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਸੁਹਿਰਦ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਥੇ ਇਕ ਗੁਰਮਤਿ ਵਿਦਿਆਲਾ ਖੋਲਣ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਲਿਆ। ਬੀਬੀ ਕਮਲੇਸ਼ ਕੌਰ ਮਾਟਾ, ਸ. ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਚਾਵਲਾ), ਸ. ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ, ਸ. ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਪਤਵੰਤੇ ਸੱਜਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ. ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਮੱਕੜ ਪਾਸ ਆਪਣੀ ਇਹ ਮੰਗ ਰੱਖੀ। ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ, ਗ੍ਰੰਥੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਰਾਗੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਸ਼ਾ ਨਾਲ ਤਤਕਾਲੀ ਮਾਣਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਾਹਿਬ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵੱਲੋਂ 11 ਨਵੰਬਰ, 2009 ਈ. ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਅਟਸਲੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨਪੁਰ, ਯੂ.ਪੀ. ਵਿਚ ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਵਿਦਿਆਲੇ ਦੀ ਅਰੰਭਤਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਦਫ਼ਤਰ, ਕਲਾਸ ਰੂਮ, ਗੈਸਟ ਰੂਮ, ਰਸੋਈ ਅਤੇ ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਅਤੇ ਹੋਸਟਲ ਸਮੇਤ 21 ਕਮਰੇ/ਹਾਲ ਸਮੇਤ ਦੋ ਮੰਜਿਲਾ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਇਮਾਰਤ ਸੰਨ 2014 ਤਕ ਬਣ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਤਕ ਵਿਦਿਆਲੇ ਦੇ 04 ਬੈਚ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋ ਚੁਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਬੈਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਅਨੇਕਾਂ ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਗ੍ਰੰਥੀ, ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਤਬਲਾ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਤਾਲੀਮ ਪੂਰੀ ਕਰ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਦੇਸ਼ਾਂ-ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਧੀਨ ਸਟੇਜਾਂ ਅਤੇ ਯੂ.ਪੀ., ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਜਿਵੇਂਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸਥਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਯਹੀਆ ਗੰਜ ਲਖਨਊ, ਯੂ.ਪੀ. ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ ਪੀਲੀਭੀਤ, ਬਰੇਲੀ, ਸਹਾਰਨਪੁਰ, ਪੂਰਨਪੁਰ, ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਆਦਿਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਦਰ ਗ੍ਰੰਥੀ, ਕਥਾਵਾਚਕ,
ਪ੍ਰਚਾਰਕ, ਕੀਰਤਨ/ਤਬਲਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਵਿਦਿਆਲੇ ਦਾ ਨਿੱਤ ਕਰਮ:- ਵਿਦਿਆਲੇ ਦਾ ਦੋ ਸਾਲਾ ਗੁਰਮਤਿ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਕੋਰਸ ਹੈ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਅੰਦਰ ਨੇਮ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਲੇ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਵੱਲੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਤਕਰੀਬ 04 ਵਜੇ ਉਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੇ ਰੋਲ ਨੰਬਰ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਦਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਨਿੱਤਨੇਮ (ਸਵੇਰ-ਸ਼ਾਮ) ਕਥਾ-ਕੀਰਤਨ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਲੈਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਿਦਿਆਲੇ ਦੇ ਗੁਰਦੁਅਰਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਦਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਪਾਸੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਅਭਿਆਸ ਰਾਹੀਂ ਵਿਦਿਆਲੇ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇੱਥੋਂ ਜਾਂਦੇ ਹੀ ਇਕ ਚੰਗੇ ਗ੍ਰੰਥੀ, ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਰਾਗੀ ਅਤੇ ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਨਿਭਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵੇਰ 7:30 ਵਜੇ ਚਾਹ ਨਾਸ਼ਤਾ (ਲੰਗਰ) ਅਤੇ 9 ਵਜੇ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 2 ਤਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਲਾਸ (ਗ੍ਰੰਥੀ ਸੰਗੀਤ ਤਬਲਾ)ਵਿਚ ਸਿਲੇਬਸ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਪਾਸੋਂ ਗੁਰਮਤਿ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੁਪਹਿਰ 2:30 ਵਜੇ ਲੰਗਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਰਾਮ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ-ਡੇਢ ਘੰਟਾ ਸਰੀਰਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਗਤਕਾ/ਖੇਡਾਂ ਆਦਿਕ ਵੀ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਿੱਤਨੇਮ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਦੇ ਹਨ ਫਿਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਤ ਦਾ ਲੰਗਰ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਤਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਫਿਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਤਕ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਦੇਣ:- ਵਿਦਿਆਲੇ ਦਾ ਗੁਰਮਤਿ ਵਾਲਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਸਮੁੱਚੇ ਸਟਾਫ ਦਾ ਬੱਚਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਚੰਗਾ ਰਵੱਈਆ, ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਤਜੁਰਬਾ ਆਦਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਵਾਤਵਰਣ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਦਕਾ ਯੂ.ਪੀ. ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਸੂਬਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਹਰਿਆਣਾ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਦਿੱਲੀ ਆਦਿ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੋ ਸਾਲਾ ਕੋਰਸ ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ, ਗ੍ਰੰਥੀ ਅਤੇ ਤਬਲਾ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿਚ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਮੇਟੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਮੁਫ਼ਤ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੁੱਚੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿਚ ਸ. ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਾਹਲਵਾਂ, ਸਕੱਤਰ, ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਹਿਯੋਗ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਪਾਣੀ-ਬਿਜਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਦਿਕ ਦਾ ਕੋਈ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ 1500/- ਰੁਪਏ ਮਹੀਨਾ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲੰਗਰ ਆਦਿਕ ਲਈ ਨਗਦ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਮਤਿ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋਣ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਟਹਿਲਣ ਲਈ ਫੁੱਲ-ਬੂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗ਼ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਵਿਦਿਆਲੇ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਦਿੱਖ ਵਿਚ ਚਾਰ ਚੰਨ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨ:- ਵਿਦਿਆਲੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਪੱਖੋਂ ਚੰਗੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਵਿਦਿਆਲੇ ਤੋਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨਪੁਰ ਦਾ ਬੱਸ ਅੱਡਾ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਲਗਪਗ 08 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਕਸਬਾ ਰੋਜ਼ਾ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ (ਰੋਜ਼ਾ ਜੰਕਸ਼ਨ) 01 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੇ ਰੋਜ਼ਾ ਬੱਸ ਅੱਡਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ ਉੱਪਰ 500 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਹੈ। ਰੇਲ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਰੇਲਾਂ ਲਖਨਊ, ਪਟਨਾ, ਮੁੰਬਈ, ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ, ਦਿੱਲੀ, ਅੰਬਾਲਾ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਤਕ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੜਕ ਮਾਰਗ (ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ) ਰਾਹੀਂ ਲਖਨਊ, ਬਰੇਲੀ, ਅੰਬਾਲਾ, ਪੰਜਾਬ, ਦਿੱਲੀ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਸਾਧਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅੰਦਰ ਨਿਰੋਲ ਗੁਰਬਾਣੀ, ਗੁਰਇਤਿਹਾਸ, ਸਿਧਾਂਤ, ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ ਬਾਰੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੇ ਸ਼ਖਸੀ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਸਿਧਾਂਤ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਅਮਲੀ ਰੂਪ ਚ ਉਪਦੇਸ਼ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ 'ਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਤੇ ਉਸਾਰੂ ਸੋਚ ਰੱਖੀਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਰਮਤਿ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅੰਦਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਮਤਿ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੀ ਮੂਲ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿਚ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਸਮਝਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਯਤਨ ਸਾਰਥਕ ਹਨ।