ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲਿਆ।1 ਬਾਬਾ ਸਰੂਪ ਦਾਸ ਭੱਲਾ ਤਕ ਤਾਂ ਇਹ ਵੰਸ਼ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਹੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਕਿਰਪਾ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ (ਕੁਝ ਸ੍ਰੋਤਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਲਿਖਿਆ ਹੈ) ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਛੱਡ ਕੇ ਨਿਜਾਮਾਬਾਦ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਆਜਮਗੜ੍ਹ, ਯੂ.ਪੀ.) ਵਿਚ ਜਾ ਵੱਸੇ ਸਨ।2 ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੇ ਵਡੇਰੇ ਸੰਮਤ 1818 (1761 ਈ.) ਵਿਚ ਪੂਰਬ ਦੇਸ਼ ਅਥਵਾ ਨਿਜਾਮਾਬਾਦ ਆ ਵੱਸੇ ਸਨ।3 ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਜੱਗੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 17 ਅਗਸਤ, 1847 ਈ. ਨੂੰ ਯੂ.ਪੀ. ਦੇ ਆਜਮਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲੇ੍ਹ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਕਸਬੇ ਵਿਚ ਹੋਇਆ।4 ਡਾ. ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ (ਢਿੱਲੋਂ) ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਜੋਕੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਹੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।5 ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖੀ। ਸੰਗੀ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਹਿੰਦੀ ਦਾ ਸਹਿਜ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੀ ਵਿੱਦਿਆ ਵੀ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।6 ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਬਹੁਤ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਕਵੀ ਵੀ ਸਨ। ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਹਰਿ ਔਧ (ਅਯੋਧਯਾ ਸਿੰਘ ਉਪਧਯਾਯ) ਨੇ ਆਪ ਜੀ ਪਾਸੋਂ ਹੀ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।7 ਗੁਰੂ ਅੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਿੱਖ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਈਸਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਸੀ। 1885 ਈ. ਵਿਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਪਟਨੇ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਕਰਕ-ਵੁੱਡ ਨੇ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦਸਮ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਥਾਨ ਵਾਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਮਹੰਤ ਥਾਪਿਆ ਸੀ। ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸੇਵਾ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿਚ ਹੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਸੁਧਾਰਿਆ ਸੰਵਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।8 ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ 1882 ਈ. ਤੋਂ 1902 ਈ. ਤਕ ਤਖਤ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਜੀ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗ੍ਰੰਥੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।9 ਇੱਥੇ ਸੇਵਾ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਆਪ ਨੇ ਇਕ ਮਾਸਿਕ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਪਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ।10 ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਸਨ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਬਿਕਰਮਾ ਸਿੰਘ ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਗਿਆਨੀ ਬਦਨ ਸਿੰਘ ਕੋਲੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਟੀਕਾ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਟੀਕਾ 1877 ਈ. ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1883 ਈ. ਵਿਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਟੀਕੇ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਾਲਾ ਟੀਕਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਟੀਕੇ ਦੀ ਸੁਧਾਈ ਲਈ ਜਿਹੜੀ ਅੱਠ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਨ।11 ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਬਾਰੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੀ ਜਦ ਮੈਕਸ ਆਰਥਰ ਮੈਕਾਲਿਫ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਸਿੱਖ ਰਿਲੀਜਨ ਲਿਖੀ ਤਾਂ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਾਏ ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ ਲਏ ਗਏ ਸਨ।12 ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਇਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਭਾਈ ਗਣੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪ ਜੀ ਦੀਆਂ ਬਤਾਲੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਪਣੀ ਇਕ ਰਚਨਾ ‘ਸੁਮੇਰ ਹਰਿਸ਼ੋਕ ਪਚੀਸੀ’ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਹੈ।13 ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਾਵਿ ਲਿਖਣ ਸਮੇਂ ਸਰਲ ਬ੍ਰਿਜ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਲਾਲ ਗੁਪਤ ਨੇ ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਰੀਤਿ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਚ ਗਿਣਿਆ ਹੈ।14 ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮੁਹਾਵਰਾ ਠੇਠ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸੀ ਸੀ।15 ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਬਾਰੇ ਇਕ ਛੰਦਾ-ਬੰਦੀ ਵਿਚ ‘ਬੇਦੀ ਬੰਸੋਤਸਵ’ ਨਾਮ ਦੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਛਾਪੀ ਸੀ।16 ਇਹ ਜਨਮਸਾਖੀ ਹੁਣ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ 5 ਮਾਰਚ, 1903 ਈ. ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕੀਤਾ।17 ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਲਿਖਤ ‘ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਪਦ ਪੇ੍ਰਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼’ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਕਾਵਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੀ ਉਪਮਾ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਕਾਵਿ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ‘ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਪਦ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗ੍ਰੰਥ’ 1938 ਸੰਮਤ (1881 ਈ.) ਦੇ ਭਾਦਰੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦਿਨ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਇਆ।18 ‘ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਪਦ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗ੍ਰੰਥ’ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਪੂਰਬਾਰਧ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਨੌਂ ਅਧਿਆਇ ਹਨ। ਦੂਸਰਾ ਹਿੱਸਾ ਉਤਰਾਰਧ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ 42 ਅਧਿਆਇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਲ 51 ਅਧਿਆਇਆਂ ਵਿਚ 396 ਸਾਖੀਆਂ ਅੰਕਿਤ ਹਨ। ‘ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਪਦ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼’ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਸਾਰਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦਸਮ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਹੀ ਕਲਮਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਨੇਕ ਥਾਂ ’ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਹੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਬਾਰੇ ਕਬਿੱਤ ਲਿਿਖਆਞ ਹੈ। ਇਸ ਕਬਿੱਤ ਵਿਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਮੁੱਢ ਵਿਚ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਇਸ ਜਗਤ ਵਿਚ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਰਹੇਗਾ। ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਜਾਹਰ ਭਗਤ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਹਨ: ਸਤਨਾਮ ਸਾਚੋ ਪਾਤਸਾਹ ਜੋ ਬਿਦਿਤ ਜਗ ਜਾਕੀ,
ਪਾਤਸਾਹੀ ਪਾਤਸਾਹਨ ਕੀ ਪਤ ਹੈ।
ਆਦਿ ਸੱਤਯ ਮੱਧਯ ਸੱਤਯ ਅਵਸਾਨ ਸੱਤਯ,
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜਾਹਿਰ ਭਗਤ ਹੈ।19 ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਦਰਪਨ ਅਰੰਭ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਉਸਤਤ ਦਾ ਸਤੂਪ ਜਗਤ ਵਿਚ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਮਹਿਮਾ ਨਿੱਤ ਨਵੀਂ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਗੁਰ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦਰਪਨ ਪ੍ਰਾਰੰਭਾ।
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜਸ ਕੋ ਖੰਭਾ॥
ਪੁਨ ਭੂਮਿਕਾ ਸੁ ਲਘੁ ਲਿਖ ਲਈ।
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਬਰ ਉਪਮਾ ਨਿਤ ਨਈ॥20 ਲੇਖਕ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦਾ ਰੂਪ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਜਗਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਛੱਤੀ ਜੁਗ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਪਦਵੀ ਪਾਈ। ਫਿਰ ਜਗਤ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੀ। ਕਲਜੁਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ (ਮਹਿਤਾ) ਕਾਲੂ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਰਾਇਨ ਤੋਂ ਨਰ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਨਾਮ ਜਪਾਇਆ: ਜਬ ਜਗ ਸਿਰਜਨ ਮਨੁ ਅਨੁਮਾਨਾ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਬਪੁ ਬਨ ਪ੍ਰਗਟਾਨਾ॥
ਛਤਿਸ ਜੁਗ ਨਿਜ ਭਗਤ ਕਮਾਈ। ਵਾਹਗੁਰੂ ਗੁਰ ਪਦਵੀ ਪਾਈ॥
ਜਬ ਜੁਗ ਜੱਗ ਮਰਯਾਦਾ ਜਈ। ਨਿਤ ਅਨੇਕ ਬਪੁ ਧਰਮਈ॥. . .
ਲਹਿ ਕਠੋਰ ਕਲਿ ਕਾਲ ਕਰਾਲਾ। ਆਪ ਵਰਤਾਯੋ ਕਾਲੂ ਲਾਲਾ॥
ਇਕ ਸਰੀਰ ਸਨ ਪੁਤ ਤਪ ਤਾਪਾ॥ ਨਰ ਨਰਾਇਨ ਇਵ ਜਪ ਜਾਪਾ॥21 ਲੇਖਕ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵਿਚ ਵਰਤਦੀ ਇਕ ਅਕਾਲ ਰੂਪ ਜੋਤ ਨੂੰ ਬਿਆਨਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਦਸ ਗੁਰੂ ਇਕ ਜੋਤ ਨੂੰ ਰੂਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ: ਪ੍ਰਭ ਆਪ ਨਰਾਇਨ ਸਰਨ ਨਾਨਕ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਭਏ।
ਗੁਰ ਅਮਰਦਾਸ ਪ੍ਰਕਾਸ ਸਤਗੁਰ ਰਾਮਦਾਸ ਸਦਾ ਜਾਂਹੇ।
ਅਰਜਨ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਹਰਿ ਹਰਿ ਰਾਏ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸਨੁ ਗੁਰੁ।
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸੋਇ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਦੇਵ ਉਰ॥22
ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਹਨ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਧਰਮ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਜਪ ਜਪਾਇਆ ਹੈ :
ਸਾਚੇ ਪਾਤਸਾਹ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ।
ਜਿਨ ਕੀਨੋ ਯਹ ਜਗ ਜੁਗ ਬਾਨਕ॥
ਧਰਮ ਥਾਪ ਜਪ ਜਾਪ ਜਪਾਯੋ।23 ‘ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਪਦ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼’ ਦੇ ਕਰਤਾ ਬਾਬਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਸ੍ਰੋਤਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਉਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਬਾਰੇ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਸਦੀਆਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸਾਂਭੀ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 550-ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗੁਰਪੁਰਬ ਮੌਕੇ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ ਅੰਕਿਤ ‘ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਮਹਿਮਾ’ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਇਹ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। | 
