ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਨੇ 1935-36 ਵਿਚ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ ਅੱਠ ਕਰੋੜ ਅਛੂਤ ਇਕ ਅਵਾਜ਼ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਲੈਣਗੇ। ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਲੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ-ਬੋਧੀ, ਜੈਨੀ, ਇਸਾਈ, ਮੁਸਲਮਾਨ, ਸਿੱਖ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਇਕ ਹਲੂਣਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਅੰਦਰ ਅੱਠ ਕਰੋੜ ਅਛੂਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਰਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੇ ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਨਾਲ 1935 ਈ. ਵਿਚ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਹੋਈਆਂ।

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ਸ. ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਇਕ ਵਫ਼ਦ ਜਨਵਰੀ 1936 ਈ. ਨੂੰ ਬੰਬਈ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਫ਼ਦ ਵਿਚ ਸੰਤ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ, ਗਿਆਨੀ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਸਮੁੰਦ ਸਿੰਘ, ਹਜ਼ੂਰੀ ਰਾਗੀ ਜਥਾ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਮਜ਼ਹਬੀ ਸਿੰਘਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਸੇਵਾਦਾਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਹਾਰ, ਮਾਂਗ, ਚਮਾਰ ਤੇ ਭੰਗੀ ਆਦਿ ਅਛੂਤ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਟ੍ਰੈਕਟ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਮਰਹੱਟੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਛਪਵਾ ਕੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਵੰਡੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਤਸ਼ਾਹ-ਜਨਕ ਸੀ।

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਮੁਹਾਰ, ਮਾਂਗ ਆਦਿ ਅਛੂਤ ਜਾਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਨੇ ਵਿਚ ਇਕ ਅਛੂਤ ਕਾਨਫਰੰਸ 11-12 ਜਨਵਰੀ, 1936 ਈ. ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਵਫ਼ਦ ਨੇ ਇਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ ਲਈ ਬੰਬਈ ਪੂਨੇ ਦੀਆਂ ਸਿੰਘ ਸਭਾਵਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਨਾਲ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਲੰਗਰ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲੰਗਰ ਵਿਚ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਪੰਗਤਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਲੰਗਰ ਛਕਿਆ। ਲੰਗਰ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਕਈ ਅਖੌਤੀ ਅਛੂਤ ਸਿੱਖ ਵੀ ਸਨ। ਇਸ ਲੰਗਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਅਛੂਤਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ। ਕਾਨਫਰੰਸ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥੇ ਨੂੰ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖੀ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ।

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਸਿੱਖੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1936 ਈ. ਨੂੰ ਵੈਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ‘ਸਰਬ ਹਿੰਦ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ' ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 'ਚ ਵੱਡੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁਖੀ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਅਛੂਤ ਨੇਤਾ ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਇਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿਚ ਬਾਵਾ ਹਰਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਭਾਸ਼ਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਕੀਤਾ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਅਤੇ ਲੰਗਰ ਦਾ ਅਛੂਤਾਂ ’ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ।

ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਲਾਅ ਕਾਲਜ ਬੰਬਈ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਛਾਪਾਖਾਨਾ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਅਖੌਤੀ ਅਛੂਤ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਉਚੇਰੀ ਵਿੱਦਿਆ ਲਈ ਆਪਣਾ ਕਾਲਜ ਚਲਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਕੰਮ ਵਾਸਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਬ-ਹਿੰਦ ਮਿਸ਼ਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ। ਮਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਹੈੱਡਮਾਸਟਰ ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ।

ਸਰਬ ਹਿੰਦ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਫੰਡ ਜਾਂ ਆਮਦਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਖਰਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਚਲਦਾ ਸੀ। ਪ੍ਰੈੱਸ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਲਈ ਕਾਫੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਹੈੱਡਮਾਸਟਰ ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬੰਬਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਪੱਲੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਲਈ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਛੇਤੀ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਜਦ ਕਿ ਹੈੱਡਮਾਸਟਰ ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਿਆ ਦੇ ਕੇ ਬੰਬਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੰਬਈ ਦੀ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਅਤੇ ਹੈੱਡਮਾਸਟਰ ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਸੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਨੇ ਕਾਲਜ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨੇ ਵਜੋਂ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੇਣਾ ਮੰਨ ਕੇ 27642 ਗਜ਼ ਜਗ੍ਹਾ ਸਾਢੇ ਛੇ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਗਜ਼ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ 179673 ਰੁਪਏ ਕਾਲਜ ਲਈ ਥਾਂ ਦੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਲਿਖਾਪੜ੍ਹੀ ਕਰ ਕੇ, ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਸ. ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੇ ਦਿੱਤੇ।

ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਹੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਪਏ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲਿਆਏ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਕਾਲਜ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਹੈੱਡਮਾਸਟਰ ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਤਨੋਂ-ਮਨੋਂ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਖੜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਵਿਚ ਜੁਟੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤੀ ਨੁਕਤਾ-ਨਿਗਾਹ ਤੋਂ ਕੰਮ ਦੀ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਲਈ ਬਾਬਾ ਭੋਲਾ ਸਿੰਘ ਸਾਬਕਾ ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਹੈੱਡਮਾਸਟਰ ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਬੰਬਈ ਪੁੱਜ ਗਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸਾ ਸੋਧ ਕੇ ਇਮਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨੀਂਹਾਂ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਅਰੰਭ ਕਰਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨੀਂਹਾਂ ਭਰੀਆਂ ਜਾਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੀ ਹਰ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਜਤਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਅੱਠ ਕਰੋੜ ਅਛੂਤ ਲੋਕ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਲੈਣ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਰਾਬਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸਿੱਖ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਣ। ਬੰਬਈ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਆ ਰਹੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ। ਜਿਸ ਵੱਲੋਂ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਮੈਨੇਜਰ ਸ. ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸ. ਆਤਮਾ ਸਿੰਘ ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਖਾਲਸਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ, ਨੂੰ ਬੰਬਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੰਬਈ ਪਹੁੰਚਣ ’ਤੇ ਹੈੱਡਮਾਸਟਰ ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਨੇ 22 ਮਾਰਚ, 1937 ਈ. ਨੂੰ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਚਾਰਜ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਨੀਂਹਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤਕ ਭਰੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ, ਸ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸ. ਆਤਮਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਪੈਸੇ ਦੀ ਕੋਈ ਥੁੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਆ ਗਈ। ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੂਜੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਕਾਲਜ ਦਾ ਕੰਮ ਵੇਖਣ ਆਉਂਦੇ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸੁਝਾਓ ਦੇ ਜਾਂਦੇ। ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦੀ ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਨਾਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਸਲਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੀ ਤੀਬਰ ਇੱਛਾ ਸੀ ਕਿ ਕਾਲਜ ਦੀ ਇਮਾਰਤ 20 ਜੂਨ ਤਕ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਕੇ ਫਰਨੀਚਰ, ਸਾਇੰਸ ਲੈਬਾਰਟਰੀ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਆਦਿ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਸਮੇਂ ਜੋ ਬੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ 20 ਜੂਨ ਤੋਂ 10 ਜੁਲਾਈ ਨੀਯਤ ਹੈ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣ ਅਤੇ 20 ਜੂਨ, 1937 ਈ. ਤੋਂ ਹੀ ਕਾਲਜ ਚਾਲੂ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਆਰਜ਼ੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲਈ ਸਟਾਫ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਅਤੇ ਸਾਇੰਸ ਐਪ੍ਰੇਟਸ ਆਦਿ ਦੀ ਖਰੀਦ ਬਾਰੇ ਜੋ ਸ਼ਰਤਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਇੱਕ ਕਰ ਕੇ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਕਈ ਵਾਰ ਰਾਤ ਦੇ ਦੋ-ਦੋ ਵਜੇ ਤਕ ਗੈਸਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਮਈ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤਕ ਕਾਲਜ ਦੀਆਂ ਹੇਠਲੀਆਂ ਦੋ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਕੇ ਤੀਜੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ। ਕੇਵਲ ਤੀਜੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੇ ਪਲੱਸਤਰ ਆਦਿ ਤੇ ਦਰਮਿਆਨੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਹਾਲ ਦੀ ਛੱਤ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਕਾਲਜ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਫਰਨੀਚਰ ਕਾਫੀ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਸਾਇੰਸ ਐਪ੍ਰੇਟਸ ਦੇ ਆਰਡਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਲਈ ਕਾਫੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਹੋਰ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕੇਵਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੋੜਨਾ ਰੱਖਣਾ ਬਾਕੀ ਸੀ।

ਇੰਨਾ ਕੁਝ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ _ ਬਾਵਜੂਦ ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਵੱਲੋਂ ਅੱਗੇ ਕਦਮ ਪੁੱਟਣ ਵਿਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕਾਲਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਅਛੂਤ ਜਾਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਨੌਜਵਾਨ ਬੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਿਚ ਵੀ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਨਾਇਗਾਮ ਪਲਾਟਸ ਵਿਚ ਇਕ ਆਰਜ਼ੀ ਇਮਾਰਤ ਬਣਾ ਕੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਵੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਜੀ ਦਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ‘ਜਨਤਾ' ਬਕਾਇਦਾ ਛਪਦਾ ਅਤੇ ਏਥੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਹੋ ਹਿਰਾ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਚੁਪ ਸਨ। ਅਖੀਰ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਵਾ ਹਰਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਕਸ਼ਮੀਰਾ ਸਿੰਘ, ਮਾਸਟਰ ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ ਸਰਹਾਲੀ, ਜਥੇਦਾਰ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਅਕਰਪੁਰੀ ਅਤੇ ਸ. ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਮਝੈਲ 23 ਮਈ, 1937 ਈ. ਨੂੰ ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਨਾਲ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਕੱਟਣ ਜੰਜੀਰਾ ਨਾਮ ਦੇ ਟਾਪੂ ’ਤੇ ਗਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਬੰਬਈ ਤੋਂ ਸ. ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਸੇਠੀ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਗੁ. ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਬੰਬਈ ਅਤੇ ਸ. ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ ਮੈਨੇਜਰ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਆਏ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਜੰਜੀਰਾ ਟਾਪੂ ਵਿਖੇ ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਨਾਲ ਲੰਮੀਆਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਫਿਰਕੂ ਹਿੰਦੂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਦਾ ਝੁਕਾਓ ਸਿੱਖੀ ਵੱਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਡਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਛੇਤੀ ਹੀ ਅੱਠ ਕਰੋੜ ਅਛੂਤ ਜਨਤਾ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹਿੰਦੂ ਸੰਮਤੀ ਨੂੰ ਸੱਟ ਮਾਰੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਅੰਦਰ ਇਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਧਿਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅੰਦਰ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਇਨਕਲਾਬ ਲੈ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇਗਾ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਿਰਕੂ ਹਿੰਦੂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਖੇਡ ਖੇਡਣ ਦੀ ਸੋਚ ਸੋਚੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ, ਕਈ ਮੁੱਖ ਅਛੂਤ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਨਾਲੋਂ ਪਾੜ ਕੇ ਵੱਖਰੀ ਹਰੀਜਨ ਸੰਸਥਾ ਕਾਇਮ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਹਿੰਦੂ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਕਾਇਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਵੱਕਾਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਅਛੂਤਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਰਹਿਣਾ ਮਨਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੇ ਕਥਨ ਅਨੁਸਾਰ, “ਉਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਇੰਨੀ ਹਾਸੋਹੀਣੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਸਿੱਖ ਬਣ ਵੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਇਹ ਕਰਤਵ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੂ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਨਹੀਂ ਵਿਖਾ ਸਕੇਗਾ। ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਹਿ ਦਿਤਾ ਕਿ- “ਜੇਕਰ ਉਹ ਹੁਣ ਸਿੱਖ ਬਣ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਚੰਦ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਅਛੂਤ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ”।

ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਨਾਲ ਟਾਪੂ ‘ਜੰਜੀਰੇ’ ਅੰਦਰ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਛੂਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵਿਚਾਰ ਇਕ ਆਰਜ਼ੀ ਦਿਲ ਪਰਚਾਵਾ ਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੀ ਘਟਾ ਅੰਦਰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਲਿਸ਼ਕ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਿੱਖ ਡੈਪੂਟੇਸ਼ਨ ਜੰਜੀਰੇ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਬੰਬਈ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਆਪਸੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਿਟਾਂਦਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਾਲਜ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਕੇ 20 ਜੂਨ ਤੋਂ ਕਾਲਜ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਕਾਲਜ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਬੰਦ ਰਿਹਾ। ਅਖੀਰ ਵਿਚਾਰ ਹੋਇਆ ਕਿ ਹੁਣ ਤਕ ਕਾਲਜ ਉੱਪਰ ਲਗਪਗ ਚਾਰ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਇਮਾਰਤ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਕਾਲਜ ਫਰਨੀਚਰ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਲਈ ਪੁਸਤਕਾਂ, ਲੈਬੋਰੇਟਰੀ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਖਰੀਦਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਬੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਕਾਲਜ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਲਈ ਲਿਖਤ-ਪੜ੍ਹਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਕਾਲਜ ਦਾਖ਼ਲੇ 20 ਜੂਨ, 1937 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣੇ ਹਨ, ਹੁਣ ਇੱਕੋ ਦਮ ਕਾਲਜ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਅੰਦਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹਾਸੋ-ਹੀਣੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਮੱਥੇ ਇਕ ਕਲੰਕ ਲੱਗੇਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਧੋਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ’ਤੇ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਾਹਿਬ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਕਾਲਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਕਸ਼ਮੀਰਾ ਸਿੰਘ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਲੋੜੀਂਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨੀ ਅਰੰਭ ਕਰ ਦੇਣ। ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਕਾਲਜ ਦਾ ਕੰਮ ਫਿਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਆਏ ਮੈਂਬਰ ਵਾਪਸ ਪੰਜਾਬ ਚਲੇ ਗਏ |

ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਬੰਬਈ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਿੰਨ-ਮੰਜਲੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿਚ ਚਾਲ਼ੀ ਕਮਰੇ, ਦੋਨਾਂ ਪਾਸੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਤੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਵਰਾਂਡੇ, ਸਿਖਰ 5054 ਫੁੱਟ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਹਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਾਲਜ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਆਈਆਂ ਪਰੰਤੂ ਮਾਇਕ ਔਕੜਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਇਕ ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਵੀ ਆਈ ਕਿ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ’ਤੇ ਕਾਲਜ ਵਿਕਣ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਇਹ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਜੋ ਡਾ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੇ ਕਹਿਣ ’ਤੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਥਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।