ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਚਾਰ ਉਦਾਸੀਆਂ (ਚਾਰ ਯਾਤਰਾਵਾਂ) ਰਾਹੀਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸਥਾਨਾਂ ’ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਸੰਗਤ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ, ਧਰਮਸਾਲਾਵਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇ ਕੇ ਮਰਯਾਦਾ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਤਕੀਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ’ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ, ਭਜਨ, ਬੰਦਗੀ ਕਰਿਆ ਕਰਨੀ। ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਕਾਗਰਤਾ, ਆਨੰਦ, ਅਤੇ ਟਿਕਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਹੀ ਗਿਆਨ ਗੋਸ਼ਟੀ ਰਾਹੀਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਧਰਮਸਾਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ‘ਗੁਰਦੁਆਰੇ’ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।

ਗੁਰੂ ਦੁਆਰੈ ਹੋਇ ਸੋਝੀ ਪਾਇਸੀ ॥ ਏਤੁ ਦੁਆਰੈ ਧੋਇ ਹਛਾ ਹੋਇਸੀ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, 730)

ਸੰਗਤੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਮਨ ਦਾ ਟਿਕਾਅ ਹੋਣ ਲੱਗਾ। ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬਾਣੀ ਜਬਾਨੀ ਕੰਠ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨ ਕਰਕੇ ਸੰਗਤ ਨਿਰਭਉ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਪਰਵਾਹ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਨਿਰਭਉ ਮਨ ਵਾਲੀ ਸੰਗਤ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਧਰਮਸ਼ਾਲ ਦਾ ਰੂਪ ਹੀ ਬਣਨ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ:

ਘਰਿ ਘਰਿ ਅੰਦਰਿ ਧਰਮਸਾਲ ਹੋਵੈ ਕੀਰਤਨੁ ਸਦਾ ਵਿਸੋਆ। (ਵਾਰ 1:27)

ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੰਗਤ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸਥਾਨਾਂ ’ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਗਏ। ਸਮੂਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵਿਚ ਮਰਯਾਦਾ ਦੀ ਇਕਸਾਰਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਲੰਮੀ ਘਾਲਣਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਛਤਰ ਛਾਇਆ ਹੇਠ ਪੰਥ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ‘ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ' ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਵਿਚ ਇਕਸਾਰਤਾ ਆਈ। ਸੁਚੱਜੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੇ ਸੱਜਣਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸ਼ਖਸੀ ਜੀਵਨ ਸੰਗਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਰੋਲ-ਮਾਡਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਜਣਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਬੋਲ ’ਤੇ ਸੰਗਤ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਹੁਕਮ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਸਿੱਖ ਦੀ ਜਿੰਦ-ਜਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਆ ਕੇ ਉਹ ਸਕੂਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਵਾਰ, ਕੌਮ ਦੀ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਮੰਗਦਾ ਹੋਇਆ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੁਚੱਜਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇਖ ਕੇ ਹੀ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਨੌਜਵਾਨ ਹੀ ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਆ ਬੈਠ ਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਸੇਧ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਅਜਿਹੀ ਸੇਧ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਹੁਦਿਆਂ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਦਾ ਨਾਮ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸੁਚੱਜੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਪੰਥ-ਦਰਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉੱਦਮਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਪੰਥਕ-ਦਰਦੀ ਸਨ— ਮਰਹੂਮ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਚੇਅਰਮੈਨ, ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕਾਲਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਜੋ ਕਿ ਮਿਤੀ 07,05,2021 ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ। ਦਾਸ (ਲੇਖਕ) ਇਸ ਕਾਲਜ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਨ 2000 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ (ਦੋ ਸਾਲਾ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਕੋਰਸ), ਫਿਰ ਸਰਕਲ ਇੰਚਾਰਜ, ਹੁਣ ਜ਼ੋਨਲ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਛਲੇ 21 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਹੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਦਾਸ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਬਾਰੇ ਵੀ ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਵੇਂ ਪਹਿਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਕਲਗੀਧਰ ਸਾਹਿਬ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿਚ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁਣ ਵੀ ਇੱਛਾ ਸੀ ਕਿ ਕਾਸ਼ ! ਹੁਣ ਵੀ ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇਖ ਸਕਾਂ ! ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਵਿਚ ਹਰ ਇੱਕ ਸਾਜ-ਓ-ਸਾਮਾਨ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਬਣਾ ਕੇ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਸਾਮਾਨ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਹੋਰ ਨਵੇਂ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਖਰੀਦ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਪੰਥਕ ਪੈਸਾ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਦਾਸ ਨੂੰ ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੇਵਾ 23 ਜਨਵਰੀ, 2017 ਈ. ਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦੱਸੇ ਤਜਰਬੇ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਮੈਂ, ਬਤੌਰ ਮੁੱਖ ਸੇਵਾਦਾਰ (ਪ੍ਰਧਾਨ) ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਨਕਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾਵੇ? ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਸੁਚੱਜਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ:-

1. ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਢਾਂਚਾ:- ਦਾਸ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਮਜਬੂਤ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਢਾਂਚੇ ਲਈ ਮੁਹੱਲੇ ਦੀ ਹਰ ਗਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ (ਸਮੇਤ ਦਾਸ) ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਕੇ ਇੱਕ ਮਜਬੂਤ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਮਤਿ, ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਢਾਂਚੇ ਬਾਰੇ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਚ ਅਹੁਦਿਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਡਿਊਟੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਗਾਈ ਗਈ:-

(i) ਮੈਨੇਜਰ/ਮੀਤ ਮੈਨੇਜਰ:- ਇਸ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਕਰਨ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਿਚ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ, ਸੰਗਤ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਬੁਕਿੰਗ ਕਰ ਕੇ ਕਾਰਜ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨਿਭਾਉਣ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਨਾਲ ਮੀਤ ਮੈਨੇਜਰ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਪਿਆਰ-ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ।

ਨੋਟ:- ਪ੍ਰਬੰਧ ਚਲਾਉਣ ਸਮੇਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਕੰਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਕੋਈ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੰਚਾਰਜ ਜਾਂ ਆਹੁਦੇਦਾਰ ਦੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਵਿਚ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ। ਹਰ ਇੱਕ ਇੰਚਾਰਜ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਆਜ਼ਾਦਾਨਾ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿਚ ਉਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਧਾਰਨੀ, ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ, ਅਰਦਾਸ, ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸਾਹਿਬ ਲੈ ਸਕਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀ ਅਤੇ ਪੰਥਕ ਰਹਿਣੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿਚ ਜੇਕਰ ਹੋਰ ਮਤ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ, ਗੈਰ-ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਵਿਗਾੜ ਕੇ ਕੌਮ/ਪੰਥ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

(ii) ਖ਼ਜ਼ਾਨਚੀ, ਬੈਂਕ ਸੇਵਾ/ਲੇਖਾਕਾਰ:- ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਖ਼ਜ਼ਾਨਚੀ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਮਾਇਆ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਲਈ ਇੱਕ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਲੇਖਾਕਾਰ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਲਈ 3 ਮੈਂਬਰ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

(iii) ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਬਾਡੀ:- ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕਾਰਜ-ਵਿਹਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਸਰਪ੍ਰਸਤ, ਸੀਨੀਅਰ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ, ਸਕੱਤਰ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਬਾਡੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਐਤਵਾਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਲੇਖਾਕਾਰ, ਕੈਸ਼ੀਅਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੰਪਿਊਟਰਾਈਜ਼ਡ ਲਿਸਟ (ਸੂਚੀ) ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਹੁੰਦਾ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿਚਾਰਨ ਉਪਰੰਤ ਕੁਝ ਸੁਝਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਸੁਸਾਇਟੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਥਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਵਾ ਕੇ ਰੀਨੀਊ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ ਭਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪੈਨ ਕਾਰਡ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੇ-ਲੋੜੇ ਖਰਚਿਆਂ ’ਤੇ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਦੇ ਦੀਵਾਨ ਉਪਰੰਤ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ 15 ਮਿੰਟ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

(iv) ਇੰਚਾਰਜ ਬਿਸਤਰੇ:- ਮੁਹੱਲੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਬਿਸਤਰ ਭੰਡਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਇੱਕ ਇੰਚਾਰਜ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਇਕ ਰਿਕਸ਼ੇ ਰੇਹੜੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਲਾਗਤ ਮਾਤਰ ਭੇਟਾ ਲੈ ਕੇ ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ, ਧੋਆ-ਧੁਆਈ ਇੰਚਾਰਜ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਲੋੜਵੰਦ ਨੂੰ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਬਿਸਤਰੇ ਹੀ ਮਿਲਣ।

(v) ਇੰਚਾਰਜ ਬਰਤਨ:- ਮੁਹੱਲੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਬਰਤਨ ਭੰਡਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਦਾ ਇੱਕ ਇੰਚਾਰਜ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਰਿਕਸ਼ੇ ਰੇਹੜੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਲਾਗਤ ਮਾਤਰ ਭੇਟਾ ਲੈ ਕੇ ਬਰਤਨਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ, ਟੁੱਟ-ਭੱਜ ਠੀਕ ਕਰਵਾਉਣੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਵੇਂ ਬਰਤਨਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਇੰਚਾਰਜ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

(vi) ਸਟੇਜ ਸੈਕਟਰੀ:- ਸਟੇਜ ਸੈਕਟਰੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਅਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਦਿਹਾੜਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਊਂਡ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਕਰਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

(vii) ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਦੀ ਡਿਊਟੀ:- ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤਾਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਈ ਵਾਰ ਬਹੁਤਾਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਫ਼ੋਨ ’ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੀਰ ਜੀ ਕੋਈ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਲੱਭ ਕੇ ਦਿਓ ਜਿਹੜਾ ਸੰਗਤ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜ ਸਕੇ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਮਰਤਾ ਸਹਿਤ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਵੀਰ ਜੀ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਜੋੜ ਸਕਦਾ ਜਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਉਸ ਨਾਲ ਸੁਚੱਜੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨਹੀਂ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਵੇਗੀ। ਇਸ ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋਣਾ, ਧੜੇਬੰਦੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੋਣਾ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਮਰਯਾਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸਮਝਾਈ ਗਈ। ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਜ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ-ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਗੁਰਮਤਿ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਬਾਰੇ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ। ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਵਾਧੂ ਡਿਉਟੀ ਨਹੀਂ ਲਗਾਈ ਗਈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਿਸਤਰਿਆਂ, ਭਾਂਡਿਆਂ, ਆਦਿ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਵੀ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਕੇਵਲ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਹੀ ਡਿਊਟੀ ਕਰੇਗਾ। ਸਾਰੀ ਕਮੇਟੀ, ਸੰਗਤ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੀ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੀ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

(viii) ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਕੰਮ:- ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਹੁਦੇਦਾਰੀਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਖੇਡ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿਚ ਉਹੀ ਮੈਂਬਰ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ ਜੋ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਹੋਣ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨੀ, ਗਾਉਣੀ, ਅਰਦਾਸ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਲੈਣ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣ। ਮੌਜੂਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।1. ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਜ 2. ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜ 3.ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਕਾਰਜ।

2. ਗੁਰੂ ਮਰਯਾਦਾ ਢਾਂਚਾ:- ਦਾਸ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਆਪ ਨੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਨੀ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪੱਕਾ ਰੋਸਟਰ (ਯੋਜਨਾ) ਸੰਗਤ ਦੀ ਸਹੂਲਤ, ਡਿਊਟੀ ’ਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਕਾਰਜ ਸਮਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ।

ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਰ-ਰੋਜ਼ ਦੀ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸਾਹਿਬ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ ਕਰਨ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹਰ-ਰੋਜ਼ 1 ਤੋਂ 5 ਜਾਣਿਆਂ ਦੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਕੜਾਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਦੀ ਸੇਵਾ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਜਿਸ ਦੀ ਵਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਵਾਰ ਸਮੇਤ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਨਗਾਰਾ ਵਜਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਕੇ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਸਹਿਜ ਪਾਠ ਕਰਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਹੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰ ਹੁਣ ਗੁਰਪੁਰਬ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਨਾਂ ’ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਿਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਸੰਗਤ ਦਾ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਕਰੀਬਨ 30-35 ਸੇਵਾਦਾਰ ਅਖੰਡ ਪਾਠ/ਸਹਿਜ ਪਾਠ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਬੀਬੀਆਂ(ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਸੁਖਮਨੀ ਸੇਵਾ ਸੁਸਾਇਟੀ) ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੀਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

(i) ਪ੍ਰਭਾਤ/ਰਾਤਰੀ ਫੇਰੀਆਂ:- ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕੁਝ ਰੀਤਾਂ/ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਮੁਤਾਬਕ ਚਲਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ’ਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਜੁਗਤ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਤ/ਰਾਤਰੀ ਫੇਰੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਤ ਫੇਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਕੁ ਸੰਗਤ ਹੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਦਾਸ ਵੱਲੋਂ ਮੁਹੱਲੇ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ-ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਗਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਤ ਫੇਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਗਲੀ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਗਲੀ ਦਾ ਹਰ ਘਰ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਭਾਤ ਫੇਰੀ ਦਾ ਗਲੀ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਣ ’ਤੇ ਸਵਾਗਤ ਕਰੇਗਾ। ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਅੱਗੇ ਸਜਾਵਟ ਅਤੇ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਜਲਾਏਗਾ। ਫਿਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਗਲੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਮੈਂਬਰ ਪ੍ਰਭਾਤ ਫੇਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅਰਦਾਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣਗੇ। ਸੰਬੰਧਿਤ ਗਲੀ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਚਾਹ-ਪਾਣੀ ਦਾ ਲੰਗਰ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਛਕਾਉਣਗੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰਰੋਜ਼ ਹਰ ਗਲੀ ਦੀ ਤਕਰੀਬਨ 400-500 ਤਕ ਦੀ ਸੰਗਤ ਪ੍ਰਭਾਤ ਫੇਰੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਨ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕ ਗੁਰੂਘਰ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਰ ਵੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ।

ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਦਿਨਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਨੂੰ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿਚ ਰਾਤ ਦੀ ਰਾਤਰੀ ਫੇਰੀ ਕੱਢੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਸੰਗਤ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਰੇਹੜੀ ਉੱਪਰ ਸਾਊਂਡ ਅਤੇ ਸਾਜ ਰੱਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿਚ ਉਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਵਾਪਸ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

(ii) ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ:- ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਨਗਰ ਵਿਚ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਚਲਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬੇ-ਲੋੜੇ ਖਰਚਿਆਂ ਤੋਂ ਬੱਚ ਕੇ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਪਾਲਕੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਹੀ ਸ਼ਬਦ ਗਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸੇਵਾ ਸੰਗਤ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।

(iii) ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ:- ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਮਨਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਕੇ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸਥਾਨ ਦੇਖ ਕੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਰਹੇ।

(iv) ਗੁਰਮਤਿ ਕਲਾਸਾਂ:- ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਕਲਾਸ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ, ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿਚ 200 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 400 ਤਕ ਬੱਚੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲਾਸਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ-ਲਿਖੀਆਂ 30-35 ਲੜਕੀਆਂ ਟੀਚਰਾਂ ਵਜੋਂ, ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿਚ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾਪਿਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲਾਸਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਪੰਥਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ, ਵਿਗਿਆਨੀ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕੀਮਤੀ ਵਿਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

(v) ਗੁਰਮਤਿ ਸਮਾਗਮ:- ਹਰ ਸਾਲ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗੁਰਪੁਰਬ ’ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਲਾਸਾਂ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਮੌਕੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਦਿਨ ਵਿਚ ਸਮਾਗਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਲਾਸਾਂ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਛੋਟੇ ਸਮਾਗਮ ਹਰ ਗੁਰਪੁਰਬ, ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਦਿਨ ’ਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਗਤ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਬੁਲਾਰੇ ਬੋਲਣ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

(vi) ਸਮਾਜਿਕ ਸੇਵਾ:- ਸੰਗਤ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਟੀ ਸੈਂਟਰ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੈਂਟਰ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀ ਦੇ ਕਾਰਜ ਬਿਨਾਂ ਫਜ਼ੂਲ਼ ਖਰਚੀ ਦੇ ਕਰ ਸਕਿਆ ਕਰਨਗੇ।

(vii) ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਰੂਪਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ:- ਦਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਇਹ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਗੁਟਕੇ ਸਾਹਿਬ ਸੁੰਦਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿਲਦ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਪੰਨੇ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਠੀਕ ਹੋਣ। ਇਸ ਪਾਸੇ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਰੁਮਾਲਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਭੇਟਾ ਕੇਵਲ ਨਕਦ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਪੂਰਾ ਸੈੱਟ ਰੁਮਾਲਾ ਸਹਿਬ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬੇਲੋੜੇ ਰੁਮਾਲਾ ਸਾਹਿਬ ਇਕੱਠੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

(viii) ਆਈ. ਟੀ. ਵਿੰਗ:- ਉਪਰੋਕਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਆਈ. ਟੀ. ਵਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਦੋ ਵੱਟਸਐਪ ਗਰੁੱਪ ਇਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਮੁਹੱਲੇ ਦੀ ਸਮੂਹ ਸੰਗਤ ਦਾ ਗਰੁੱਪ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।