ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਤੀਜੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਮਨਸਾ ਦੇਈ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਪਿੰਡ ਬਾਸਰਕੇ ਗਿੱਲਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ‘ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼’ ਅਨੁਸਾਰ 21 ਮਾਘ ਸੰਮਤ 1591 ਬਿਕ੍ਰਮੀ ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਜੀ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਸਨ।

ਸੰਮਤ 1603 ਬਿ: ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨਵਾਂ ਨਗਰ ਵਸਾਉਣ ਲਈ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਆ ਗਏ ਤੇ ਪਰਵਾਰ ਵੀ ਬਾਸਰਕੇ ਗਿੱਲਾਂ ਤੋਂ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਬਾਉਲੀ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਗੁਰੂ ਮਹਿਲਾਂ (ਚੁਬਾਰਾ ਸਾਹਿਬ) ਲਾਗੇ ਖੂਹ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿੱਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆ ਕੇ ਵੱਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਦਨਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮੰਗਲ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੂਰ-ਦੁਰੇਡਿਆਂ ਤੋਂ ਸੰਗਤਾਂ ਪੁੱਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਕ ਦਿਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਆਪਣੀ ਪੁੱਤਰੀ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਲਈ ਵਰ ਲੱਭਣ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰੋਹਤ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਲੱਗੇ ਮਾਤਾ ਮਨਸਾ ਦੇਈ ਖੂਹ ਲਾਗੇ ਸੁੰਦਰ ਸੁਡੋਲ ਮੁੱਛ-ਫੁਟ ਜੁਆਨ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, “ਵਰ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਭਲੀਏ ਲੋਕੇ, ਉਸ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਹੀ ਹੈ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਘੁੰਗਣੀਆਂ ਵੇਚ ਰਹੇ ਜੇਠਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜੋ ਬਾਸਰਕੇ ਗਿੱਲਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਨਾਨੀ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁੱਤਰੀ ਦਾ ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ 22 ਫੱਗਣ ਸੰਮਤ 1610 ਬਿ: ਨੂੰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ) ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਈ ਹਰਿਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਦਇਆ ਕੌਰ ਜੀ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਚੂਨਾ ਮੰਡੀ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੱਤ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤਕ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੋਵੇਂ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ ਤਾਂ ਨਾਨੀ ਦੋਹਤੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਬਾਸਰਕੇ ਲੈ ਆਈ। ਗਰੀਬੀ ਵਿਚ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਥੋੜੇ ਵੱਡੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਘੁੰਗਣੀਆਂ ਰਿੰਨ ਦੇਂਦੀ। ਜਿਸ ਦੀ ਵੱਟਕ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਫਿਰ ਧਰਮ ਅਸਥਾਨ ਸ੍ਰੀ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਨਾਨੀ-ਦੋਹਤਾ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਦੰਪਤੀ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ। ਨਾ ਦਿਨ ਵੇਖਿਆ, ਨਾ ਰਾਤ, ਨਾ ਧੁੱਪ, ਨਾ ਹਨ੍ਹੇਰੀ, ਨਾ ਹੱਡ ਚੀਰਵੀਂ ਸਰਦੀ ਦੰਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਵਿਘਨ ਪਾ ਸਕੀ। ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਦਾਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਬਾਉਲੀ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਸਮੇਂ ਸਾਰਾ-ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸਿਰ ਤੋਂ ਬਾਟਾ ਨਾ ਲਾਹੁੰਦੇ ਫਿਰ ਸਮਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਲੱਕੜੀਆਂ ਲਿਆਉਣ, ਵੱਡੇ ਬਰਤਨ ਸਾਫ ਕਰਨ, ਪਾਣੀ ਢੋਣ ਇਤਿਆਦਿ ਜੋ ਵੀ ਸੇਵਾ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਸਦੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਪਹਿਰ ਰਾਤ ਰਹਿੰਦੀ ਉੱਠਦੇ। ਗੁਰੂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਜਲ ਦੀ ਗਾਗਰ ਲਿਆਉਂਦੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਜਲ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਭਾਈ ਬੱਲੂ ਜੀ ਕਰਦੇ ਸਨ ਫਿਰ ਇਹ ਸੇਵਾ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਨੇ ਲੈ ਲਈ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਗਰਮ ਜਲ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜਲ ਗਰਮ ਕਰਦੇ। ਗਿਆਨੀ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਲਈ ਅਤੇ ਸੰਗਤਾਂ ਲਈ ਅੰਗੀਠੀਆਂ ਲਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਪੱਖੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਲੰਗਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ, ਬਰਤਨ ਸਾਫ ਕਰਨੇ ਦਾਣੇ-ਫੱਕੇ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਕਰਨੀ, ਸੰਗਤ ਦੀ ਆਓ-ਭਗਤ ਕਰਨੀ ਇਤਿਆਦਿ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ। ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ (ਗੁਰੂ) ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਘਰ ਦੀ ਰੌਣਕ ਬਣ ਗਏ ਸਨ। ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਬਾਬਾ ਮੋਹਨ ਜੀ ਅਲਮਸਤ ਸਾਧੂ ਸਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਚੁਬਾਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੇ ਕਾਰ-ਵਿਹਾਰਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਮੋਹਨ ਜੀ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਮੋਹਰੀ ਜੀ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਤਮਾ ਦੇਵੀ ਜੀ ਸਭ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿਚ ਹੱਥ ਵਟਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਬੀਬੀ ਦਾਨੀ ਜੀ ਦੇ ਪਤੀ ਭਾਈ ਰਾਮਾ ਜੀ ਵੀ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਹੀ ਰਹਿ ਕੇ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਪਰਵਾਰ ਵਿਚ ਗੁਰਗੱਦੀ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਗੁਰਿਆਈ ਕਿਸ ਨੂੰ ਦੇਣਗੇ। ਗੁਰਿਆਈ ’ਤੇ ਬਾਬਾ ਮੋਹਨ ਜੀ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਸਮਝਦੇ ਸਨ।

ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵਾਂਗ ਗੁਰਿਆਈ ’ਤੇ ਹੱਕ ਜਤਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਬੀਬੀ ਦਾਨੀ ਜੀ ਦਾ ਪਤੀ ਭਾਈ ਰਾਮਾ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਹਾਲ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਤਾਕ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਘਰੋਂ ਬੋਲਦਾ ਸੀ ਜਦਕਿ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਹੁਕਮ ਦੇ ਘਰੋਂ ਬੋਲਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਦੋਵਾਂ ਜਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਥੜੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਪਰੰਤੂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਥੜੇ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਬਣੇ। ਢਾਹ ਕੇ ਫਿਰ ਬਣਾਉ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਵਾਰ ਹੋਇਆ। ਭਾਈ ਰਾਮਾ ਦੂਜੀ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਖਿੱਝਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਚੌਥੀ ਵਾਰ ਸਾਫ ਹੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੁੱਢੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੱਤ ਟਿਕਾਣੇ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਐਵੇਂ ਸਹੀ ਨੂੰ ਗਲਤ ਕਹੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਘੜੀ-ਮੁੜੀ ਥੜਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਜਦਕਿ ਸ੍ਰੀ (ਗੁਰੂ) ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਹਰ ਵਾਰ ਪੈਰੀਂ ਪੈ ਕੇ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਦੇ ਤੇ ਚੌਥੀ ਵਾਰ ਵੀ ਇਹ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਈ :

ਜੇਠਾ ਜੀ ਚਰਨਨ ਪਰੇ ਸਤਗੁਰ ਦੀਨ ਦਿਆਲ।
ਹਮ ਮੂਰਖ ਮੁਗਧ ਸਰਨਾਗਤੀ, ਰਾਖੋ ਬਿਰਦ ਸਮਾਲ।
...ਹਮ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੇ ਭੁਲਨ ਹਾਰੇ
ਗੁਰ ਪਤਤ ਉਧਾਰਨ ਲੇਹੁ ਸੁਧ ਸਾਰ...। (ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ )

ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਨੇ ਸੱਤ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਲਈਆਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਿਗਰ ਦੇ ਟੋਟੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸੇ ਭਾਣੇ-ਰਜ਼ਾ ਦੀ ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਚੜ੍ਹੇ, ਫਿਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੋਤਰੇ ਧਰਮ ਹੇਤ ਭੇਟ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਾਤਾ ਭਾਨੀ ਜੀ ਦੀ ਕੁਲ ’ਚੋਂ ਸਨ। ਭਾਣੇ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਕਰ ਕੇ ਮੰਨਣਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਵਿਚ ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਜਗਤ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਕਬਰ ਨੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਪਟਾ, ਲੰਗਰ ਵਾਸਤੇ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਲਿਖ ਕੇ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਜਿਤਾਇਆ। ਇਸ ਜਾਗੀਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਲਈ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪੂਰਨ ਗੁਰਸਿੱਖ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੂੰ ਉਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਬੀੜ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸੁਭਾਇਮਾਨ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਨੇ ਜਾਇਦਾਦ ਲਈ ਕਲੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾਂਭ ਲਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਹ ਹੀ ਸਭ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਗੁਰੂ ਕੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿਚ ਆਏ ਤਾਂ ਲੰਗਰ ਦੀ ਮਸਤਾਨੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ ਸਭ ਸਮਝ ਗਏ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਬਾਹਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਭੇਜਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਜਿਸ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪਾਸ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਉਸ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਪਿੱਪਲੀ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਹੈ। ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਦੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਹੈ।

ਮੈਕਾਲਿਫ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰਤਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਵਾਰੀ ਇਕ ਸਿੱਖ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਮੰਗੀ ਕਿ ਉਹ ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣਾ ਬਣਾ ਕੇ ਦੇਣਾ ਲੋਚਦਾ ਹੈ। ਨਿਰੇ ਸਾਦੇ ਕੱਪੜੇ ਨਵਵਿਆਹੀ ਨੂੰ ਜੱਚਦੇ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਤਾਂ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਸ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ‘ਆਸਾ ਕੀ ਵਾਰ’ ਦਾ ਸਲੋਕ ਪੜ ਕੇ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ:

ਕੂੜੁ ਸੁਇਨਾ ਕੂੜੁ ਰੁਪਾ ਕੂੜੁ ਪੈਨ੍‍ਣਹਾਰ॥
ਕੂੜੁ ਕਾਇਆ ਕੂੜੁ ਕਪੜੁ ਕੂੜੁ ਰੂਪੁ ਅਪਾਰ॥ (ਪੰਨਾ 468)

ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਚੜਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਲਾਂ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਗੁਰ-ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਗੁਰਿਆਈ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪਾਏ ਪੂਰਨਿਆਂ ’ਤੇ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਪਹਿਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰਿਆਈ ਉਸ ਕੋਲ ਹੀ ਗਈ ਜੋ ‘ਅਜਰੁ’ ਨੂੰ ਜਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਬਾ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ, ਬਾਬਾ ਮਹਾਂਦੇਵ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ (ਗੁਰੂ) ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਪਰਖਿਆ। ਜੋ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੰਦਨ ਬਣ ਕੇ ਨਿਕਲਿਆ ਉਸੇ ਨੂੰ ਗੁਰਿਆਈ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ, ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਵਰਗੇ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੇ ਅਨਿੰਨ ਮਹਾਨ ਮਹਾਂਪੁਰਖਾਂ ਦੀ ਬਕਾਇਦਾ ਸਲਾਹ ਲਈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ ਜੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਰਾਇ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰਿਆਈ ਦਿੱਤੀ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਬਾ ਰਾਮਰਾਇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰਿਆਈ ਦਿੱਤੀ। ਜਦਕਿ ਬਾਬਾ ਰਾਮਰਾਇ ਵੀ ਉੱਚ ਆਤਮਿਕ ਅਵਸਥਾ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤੁਕ ਬਦਲਣ ਦੀ ਹੋਈ ਬਜਰ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਅੱਖੋਂ ਉਹਲੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਦੁਖੀਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਿਆਂ ਜਦੋਂ ਆਪਣਾ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਣਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ ਜਾਣਿਆ ਤਾਂ ਹਜ਼ੂਰੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ, ‘ਬਾਬਾ, ਬਾਬੇ ਬਕਾਲੇ’ ਕਹਿ ਕੇ ਪੰਜ ਪੈਸੇ ਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਗੁਰੂ ਭੇਟਾ ਰੱਖ ਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰਿਆਈ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।

‘ਤਖਤਿ ਬਹੈ ਤਖਤੈ ਕੀ ਲਾਇਕ’ ’ਤੇ ਪੂਰਨ ਪਹਿਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦੇਣ ਵਾਸਤੇ ਗਏ।

ਗੁਰੂ ਪਿਤਾ ਜੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ‘ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਆਪਿ ਪਰਮੇਸੁਰ’ ‘ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਕੈ ਮਨਿ ਹੋਇ ਪ੍ਰਗਾਸੁ॥’ ‘ਜੈਸੇ ਧਰ ਊਪਰਿ ਆਕਾਸੁ’ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤਕ ਪੁੱਜ ਚੁੱਕੇ, ਕਾਲ-ਚੱਕਰ ਦੇ ਵਿਧੀ ਵਿਧਾਨ ਤੋਂ ਭਲੀ ਭਾਂਤ ਜਾਣੂ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਮਾਤਲੋਕ ਵਿਚ ਆਏ, ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਕਿਰਨ ਸਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿਚ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਜੁਗੋ-ਜੁਗ ਅਟੱਲ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਜੋਤ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਛਤਰ-ਛਾਇਆ ਕੁੱਲ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਨੂੰ ਨਸੀਬ ਹੋਈ।