ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਮਹਾਨ ਤਪੱਸਵੀ ਭਾਈ ਘਨ੍ਹਈਆ ਜੀ ਜੋ ਕਿ ਸਮਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪ ਜੀ ਨੇ 3 ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸੰਸਥਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਪਾਰ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਭਾਈ ਲਾਲ ਚੰਦ ਜੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ:

ਸੇਵਾ ਪੰਥੀ ਅੱਡਣਸ਼ਾਹੀ। ਦੁਇ ਕਿਉ ਕਹੈ ਏਕ ਕੇ ਮਾਹੀ।
ਸੋ ਅਵਾ ਨਿਰਨੋ ਨੀਕੀ ਭਾਂਤਿ। ਸੁਨੀਐ ਜਾ ਕੋ ਬਿਨਸੇ ਭਾਤਿ।
ਡੇਹਰਾ ਮਿਆਣੀ ਲਗ ਮੁਲਤਾਨ। ਸੇਵਾ ਰਾਮ ਬਿਚਰ ਸੁੱਖ ਖਾਨ।
ਯਾ ਤਿਹ ਪੁਰ ਨਗਰਨ ਮਾਹੀ। ਸੇਵਾ ਪੰਥੀ ਪੰਥ ਬਤਾਹੀ। (ਸ੍ਰੀ ਸੰਤ ਰਤਨ ਮਾਲਾ, ਪੰਨਾ 8)

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਭਾਈ ਸੇਵਾ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਹੀ ‘ਸੇਵਾ ਪੰਥੀ’ ਨਾਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਹੀ ਅੱਡਣਸ਼ਾਹੀ ਅਖਵਾਏ। ਭਾਈ ਘਨੱਈਆ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਸੇਵਾ ਪੰਥ ਦੇ ਸੰਚਾਲਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਘਨੱਈਆ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਈ ਨੱਥੂ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਵਜ਼ੀਰਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡ ਸੋਦਰਾ ਹੋਇਆ। ਸੇਵਾ ਪੰਥੀਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਜਨਮ ਮਿਤੀ 1705 ਬਿਕ੍ਰਮੀ ਦੇ ਕਰੀਬ ਮੰਨੀ ਹੈ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਵਪਾਰੀ ਸਨ।

ਭਾਈ ਘਨ੍ਹਈਆ ਜੀ ਬਾਲਪਣੇ ਤੋਂ ਹੀ ਵੈਰਾਗੀ ਪੁਰਸ਼ ਸਨ। ਸਤ-ਸੰਗਤ ਕਰਨੀ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਸੀ। ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਹੇ ਬਚਨ ਕਥਾ, ਕੀਰਤਨ ਸੁਣ ਕੇ ਅਨੰਦਿਤ ਹੋ ਉੱਠਦੇ। ਆਪਣੇ ਕੁੜਤੇ ਦੇ ਖੀਸੇ ਵਿਚ ਪੈਸੇ-ਕੌਡੀਆਂ ਆਦਿ ਭਰ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਮਿਲਣ ’ਤੇ ਵੰਡ ਦਿੰਦੇ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਭਾਰ ਵੀ ਆਪ ਢੋਅ ਦਿੰਦੇ, ਨਾਲੇ ਜਲ ਛਕਾਉਂਦੇ। ਆਪ ਦਿਆਲੂ-ਕਿਰਪਾਲੂ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ। ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਇਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਮਿਲਣ ਦੀ ਤੀਬਰ ਇੱਛਾ ਮਨ ਅੰਦਰ ਉਛਾਲੇ ਮਾਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਆਪ ਜੀ, ਤੋਹੀ ਮੋਹੀ ਮੋਹੀ ਤੋਹੀ ਅੰਤਰੁ ਕੈਸਾ, ਕਾਇਆ ਨਗਰਿ ਬਸਤ ਹਰਿ ਸੁਆਮੀ ਅਤੇ ਘਟ ਘਟ ਮੈ ਹਰਿ ਜੂ ਬਸੈ ਨੂੰ ਤਲਾਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਸਨ। ਆਪ ਜੀ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਭਾਈ ਨਨੂਆ ਜੀ ਨਾਲ ਰਹੇ। ਜੋ ਪੂਰਨ ਸੰਤ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਹ ਤਿਆਗਣ ਉਪਰੰਤ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਦਿਹਾਂਤ ਮਗਰੋਂ ਘਰ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਭਾਈ ਨਨੂਆ ਪਾਠ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਾਠ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਤੀ ਹੋਰ ਤਾਂਘ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਆਪ ਜੀ ਤੰਬੂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਵਿਚ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕੋਈ ਜਨੁ ਹਰਿ ਸਿਉ ਦੇਵੈ ਜੋਰਿ, ਕਹਿ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ।

ਸਹਿਜਰਾਮ ਪਰਚੀਆਂ ਭਾਈ ਘਨੱਈਆ ਜੀ। ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਬੇਬਲ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਇਕ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਘਨੱਈਆ ਜੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ। ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਜਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ-ਦੀਦਾਰੇ ਕੀਤੇ। ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਇਆ। ਕਈ ਵਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਤਬੇਲੇ ਵਿਚ ਸੇਵਾ-ਸੰਭਾਲ ਕਰਦਿਆਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤੇ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪਿੱਛੋਂ ਆਪ ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਜਾ ਕੇ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਆਪ ਜੀ ਜਲ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਇੱਥੇ ਹੀ ਕੀਤੇ। ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਮੁਗ਼ਲ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ ਤਾਂ ਬੜੇ ਘਮਸਾਣ ਦਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਭਾਈ ਘਨੱਈਆ ਜੀ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਕਾਂ ਭਰ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਵਿਤਕਰੇ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਭ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਂਦੇ, ਤਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗੁਰੂ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਈ ਜੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆਂਦਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਜਦ ਭਾਈ ਘਨੱਈਆ ਜੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ' ਨੂੰ ਵੀ ਜਲ ਛਕਾ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਜਲ ਛਕਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਸਿਵਾਏ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਜ਼ਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਮੈਨੂੰ ਠੀਕ-ਸਹੀ ਦੀ ਸੋਝੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੇ ਮੈਂ ਗਲਤ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸੁਮੱਤ ਬਖਸ਼ੋ।” ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਭਾਈ ਘਨੱਈਆ ਜੀ ! ਤੁਸੀਂ ਧੰਨ ਹੋ, ਸਮਦਰਸ਼ੀ ਹੋ ਤੁਸੀਂ ਪਰਮ-ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਹੋ।"

ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਭਾਈ ਜੀ ਨੂੰ ਇਕ ਮਲ੍ਹਮ ਦੀ ਡੱਬੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜ਼ਖ਼ਮੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲ-ਛਕਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਲ੍ਹਮ-ਪੱਟੀ ਵੀ ਕਰ ਦਿਆ ਕਰੋ। ਭਾਈ ਘਨੱਈਆ ਜੀ ਨੇ ਕਈ ਅਸਥਾਨਾਂ ’ਤੇ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਈ ਨੂੰ ਜਨ-ਸਾਧਾਰਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਭਾਈ ਸੇਵਾ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੇਵਕ ਹੋਏ।

ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਸਮਾਂ ਜਾਣ ਕੇ ਭਾਈ ਘਨੱਈਆ ਜੀ ਨਿੱਤਨੇਮ ਉਪਰੰਤ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਬੈਠ ਗਏ। ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਭਾਈ ਜੀ ਪਰਲੋਕ ਗਮਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਆਪ ਦੇ ਸੇਵਕ ਭਾਈ ਸੇਵਾ ਰਾਮ ਸੇਵਾ ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਕਾਰਜ ਤਨੋਂ-ਮਨੋਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਨੂਰਪੂਰ ਥਲ ਵਿਖੇ ਇਕ ਬਾਲਕ ਸਹਿਜ ਰਾਮ ਆਪ ਦਾ ਸੇਵਕ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਭਟਕਣਾ ਮੁਕਾ ਕੇ ਭਾਈ ਸੇਵਾ ਰਾਮ ਨੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਤੇ ਸੇਵਾ ਦੀ ਦਾਤ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਏਸੇ ਭਾਈ ਸਹਿਜ ਰਾਮ ਨੇ ਸੇਵਾ ਪੰਥੀਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਗ੍ਰੰਥ ਵੀ ਲਿਖੇ। ਜਦੋਂ ਭਾਈ ਸੇਵਾ ਰਾਮ ਨੇ ਅੱਡਣ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਜਤ-ਸਤ ਤੇ ਕਥਨੀ-ਕਰਨੀ ਦੀ ਉਸਤਤ ਸੁਣੀ ਤਾਂ ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਏ। ਅੱਡਣ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬੀੜ ਦੀ ਸੁਧਾਈ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਅੱਡਣ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਭਾਈ ਸੇਵਾ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਬਣ ਗਏ। ਆਪ ਜੰਮੂ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਮੁਜ਼ੱਫਰਗੜ੍ਹ ਪਹੁੰਚੇ। ਉੱਥੇ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਬਣਾ ਕੇ ਲੰਗਰ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਚਲਾਈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਪ ਨੇ ਸੇਵਕ ਕਿਸ਼ਨ ਚੰਦ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਪ ਕੁੱਲੀ ਬਣਾ ਕੇ ਭਜਨ-ਬੰਦਗੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ੧੪ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਤਪ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ। ਆਪ ਦੇ ਲੱਗਭਗ 7 ਚੇਲੇ ਸਨ ਮੁਖੀ ਭਾਈ ਅੱਡਣ ਸ਼ਾਹ ਹੀ ਰਹੇ। ਗੁਰਮਤਿ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਕੰਮ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਭਾਈ ਅੱਡਣ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਵੀ ਕਈ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਤੇ ਸਾਧ-ਸੰਗਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਆਪ ਜੰਮੂ ਛੱਡ ਕੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਵੀ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਪੈ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਵੀ ਆਪ ਜਟਾ ਜੂਟ ਪੂਰਨ ਗੁਰਸਿੱਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦੇ ਰਹੇ। ਆਪ ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸੁਣਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਆਪ ਦੇ ਡੇਰੇ ਵਿਚ 250 ਦੇ ਕਰੀਬ ਸਾਧੂ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਆਪ ਕਰਮ-ਕਾਂਡਾਂ ਅਤੇ ਵਿਖਾਵੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸਨ। ਕਈ ਵਿਦਵਾਨ ਸਾਧੂਆਂ ਨੇ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਅਬਦਾਲੀ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪ ਕਰਤਾਪੁਰ ਤੋਂ ਫਗਵਾੜੇ ਭਾਈ ਦਰਬਾਰੀ ਜੀ ਪਾਸ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਅਟਕੇ ਤੇ ਫਿਰ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਜੰਮੂ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਿਆਏ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਵੈਸਾਖ ਸੁਦੀ 7, ਸੰਮਤ 1814 ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਿਆ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ 36 ਚੇਲਿਆਂ ਨੇ ਆਪ ਦੇ ਪਰਲੋਕ ਗਮਨ ਮਗਰੋਂ ਇਸੇ ਕਾਰਜ ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਿਆ। ਭਾਈ ਅੱਡਣ ਜੀ ਮਗਰੋਂ ਦੁੱਖ ਭੰਜਨ ਜੀ ਸੇਵਾ ਪੰਥੀ ਸੰਪਰਦਾਇ ਦੇ ਸੰਚਾਲਕ ਬਣੇ। ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਅੱਡਣ ਜੀ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦਾ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਅਨੰਦ ਮਾਣਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤਪ-ਸਾਧਨਾ ਕੀਤੀ। ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਸਾਬ, ਕਰਤਾਪੁਰ ਸਾਹੀਵਾਲ ਵਿਖੇ ਧਰਮਸਾਲਾ ਵਿਚ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਤੇ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਆਪ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਵੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਅੰਤ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਊਨਾ ਆ ਗਏ ਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਿਆ।

ਆਪ ਜੀ ਦੇ 21 ਚੇਲੇ ਸਨ ਤੇ ਮੁਖੀ ਚੇਲੇ ਬੱਲੂ ਜੀ ਸਨ ਜੋ ਆਪ ਦੇ ਦਿਹਾਂਤ ਮਗਰੋਂ ਗੱਦੀ ’ਤੇ ਬੈਠੇ। ਆਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਜਨ-ਬੰਦਗੀ ਵੱਲ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਬੱਲੂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਊਨਾ ਵਿਖੇ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਪਾਸ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਬਣਾਈ ਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇ। ਆਖਰੀ ਸਮਾਂ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਿਆ ਤੇ ਆਪ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਅਟੱਲ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ 7 ਚੇਲੇ ਸਨ।

ਭਾਈ ਬੱਲੂ ਦੇ ਦਿਹਾਂਤ ਪਿੱਛੋਂ ਆਪ ਦੇ ਚੇਲੇ ਅਮੀਰ ਸਿੰਘ ਸੰਚਾਲਕ ਬਣੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਸਨ। ਆਪ ਜੀ ਤਿਆਗੀ ਬਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਸੰਤ ਸੁਭਾਅ ਪੁਰਸ਼ ਸਨ। ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲੇ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਕੰਮ ਸੰਪੂਰਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਊਨਾ ਵਿਖੇ ਬਾਬਾ ਕਲਾਧਾਰੀ ਜੀ ਦੀਆਂ ਬਾਰਾਂਦਰੀਆਂ ਜੋ ਢਾਹ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ, ਮੁੜ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਈਆਂ। ਅੰਤ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਿਆ ਤੇ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਅਟੱਲ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ 5 ਚੇਲੇ ਸਨ।

ਭਾਈ ਅਮੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਗੱਦੀ ’ਤੇ ਬੈਠੇ। ਡੇਰੇ ਦਾ ਕੰਮ ' ਸੁਖਾਲਾ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ। ਆਪ ਨੇ ਗੁਰਮਤਿ ਤੇ ਸੇਵਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਰਕਰਮਾ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੰਪੂਰਨ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਲਗਵਾਇਆ। ਆਪ ਜੀ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਕੀਰਤਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਤੇ ਆਪ ਜੀ ਨਾਮ ਬਾਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵੀ ਕਰਦੇ। 1944 ਈ. ਵਿਚ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਪਰਲੋਕ ਗਮਨ ਕਰ ਗਏ।

ਉਪਰੰਤ ਭਾਈ ਉੱਤਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸੇਵਾ ਦਾ ਕਾਰਜ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਆਪ ਨਿੱਤਨੇਮੀ, ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਧਨੀ ਸਨ। ਪੰਜ ਪਾਠ ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਕਰ ਕੇ ਫਿਰ ਅੰਨ ਪਾਣੀ ਛਕਦੇ ਸਨ। ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਿਆ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਚੇਲੇ ਭਾਈ ਅਮੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਅੱਗੋਂ ਕਾਰਜ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਆਪ ਨੇ ਭਾਈ ਉੱਤਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵੀ ਤਨੋਂ-ਮਨੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਤ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕੋਲੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸੰਪਰਦਾਇ ਅਰਥ ਸਿੱਖੇ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਥਯਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ। ਆਪ ਨੇ ‘ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ’, ‘ਸ੍ਰੀ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼’, ‘ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼’, ‘ਵਾਰਾਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ', ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ’ ਦੀਆਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈਆਂ।

ਅਨੇਕਾਂ ਸੰਤਾਂ-ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਨਿਰਮਲੇ, ਉਦਾਸੀਆਂ, ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ, ਵੈਰਾਗੀਆਂ ਆਦਿ ਨੇ ਆਪ ਪਾਸੋਂ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਆਪ ਜੀ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ ਸੰਤ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸੰਚਾਲਕ ਬਣੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਨੋਂ-ਮਨੋਂ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਆਪ ਦੀ ਦਸਤਾਰ ਦੀ ਰਸਮ ਸੰਤ ਹਰਿਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਹੁਰਾਂ ਕੀਤੀ। ਆਪ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸੰਥਯਾ ਬਾਰੇ ਗੁਰਮਤਿ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਆ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੱਗੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਵੀ। ਆਪ ਮਈ-1984 ਵਿਚ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਸੰਤ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।

ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਸੇਵਾ ਪੰਥੀਆਂ ਦੇ ਡੇਰੇ ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, ਗੋਨਿਆਣਾ ਮੰਡੀ, ਰੋਹਤਕ, ਦਿੱਲੀ, ਹਰਿਦੁਆਰ, ਪਟਨਾ ਆਦਿ ਵਿਖੇ ਹਨ। ਡੇਰਿਆਂ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਇਸ ਸੰਪਰਦਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਧੂ ਸੰਤ ਤੇ ਆਗੂ ਗੁਰਮਤਿ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ, ਕਥਾ, ਕੀਰਤਨ, ਅਖੰਡ ਪਾਠ, ਨਾਮਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਤਨੋਂ-ਮਨੋਂ ਜੁੜ ਕੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਭਾਈ ਘਨ੍ਹਈਆ ਜੀ ਦੀ ਦਰਸਾਈ ਜਲ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖਾਸ ਲਗਾਵ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀਆਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਆਦਿਕ ਲਈ ਵੀ ਜੰਗਲ ਬੇਲਿਆਂ ਵਿਚ ਜਿੱਥੋਂ ਤਕ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੰਪਰਦਾਈ ਡੇਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਾਮ-ਬਾਣੀ, ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਮਨ ਕਰ ਕੇ ਜੁਡ਼ੇ ਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਪੋਥੀਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਗੁਰਮਤਿ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ, ਜਗਤ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਕੀਰਤਨ ਮਾਇਆ ਮੋਹ, ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਵਿਸਥਾਰ ਸਹਿਤ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਸੰਪਰਦਾਇ ਅਧੀਨ ਕਈ ਸਕੂਲ ਤੇ ਕਾਲਜ ਖੋਲ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਧੂ ਦਸਾਂ ਨਹੁੰਆਂ ਦੀ ਕਿਰਤ-ਕਮਾਈ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹਨ। ਸੋ ਭਾਈ ਘਨੱਈਆ ਜੀ ਨੂੰ ਸੀਸ ਨਿਵਾਉਂਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਰੰਭੀ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਜੋ ਦੇਣ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।