ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਸੋਚਾਂ ’ਚੋਂ ਅਡੰਬਰ ਚੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਗਾ ਕੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਦੀਵੇ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੈ ਇੱਕੋ ਰੱਬ ਐਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬੇਅੰਤ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਇਹ ਸਾਗਰ, ਝੀਲਾਂ, ਪਰਬਤ ਧਰਤ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਕਿੰਨੇ ਨੇ। ਇਹ ਜੰਮਣ ਮਰਨ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਵੇਖੋ ਹੈ ਅਜਬ ਕਿੰਨੇ ਨੇ। ਜ਼ਿਮੀਂ ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਉਸ ਦੇ ਮਹਿਮਾਨ ਕਿੰਨੇ ਨੇ। ਕੋਈ ਰੰਜੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕੋਈ ਮਸਰੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਗਾ ਕੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਦੀਵੇ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੇ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਹੋਏ ਨੇਰ੍ਹਾ ਨੇਤਰਹੀਣ ਹੈ ਬੰਦਾ, ਕਿਸੇ ਰੋਸ਼ਨ ਸਿਤਾਰੇ ਦੀ ਉਹਨੂੰ ਝਿਲਮਿਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲੋੜ ਰਹਿੰਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾ ਦੀ ਹਰ ਮੁਸਾਫਿਰ ਨੂੰ, ਜਿਹਨੂੰ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਉਹਨੂੰ ਮੰਜ਼ਿਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਕਿਸੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਖ਼ਿਆਲੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਰਪੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਗਾ ਕੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਦੀਵੇ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦਾ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਾਰ ਭਰ ਲੈਣਾ, ਇਹ ਰੱਬ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਮਾਨਤ ਵਿਚ ਖ਼ਿਆਨਤ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦੇ ਖ਼ੂਨ ਵਿਚ ਭਿੱਜੀ ਹੋਈ ਬੁਰਕੀ ਨਹੀਂ ਖਾਣੀ, ਕਮਾਈ ਹੱਕ ਦੀ ਖਾਣਾ ਇਹੀ ਸੱਚੀ ਇਬਾਦਤ ਹੈ। ਮਲਿਕ ਭਾਗੋ ਨੂੰ ਏਸੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮਸ਼ਕੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਗਾ ਕੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਦੀਵੇ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਵੀ ਜ਼ੁਲਮ ਨਾ ਢਾਹੁਣਾ ਕਿਸੇ ਮਜ਼ਲੂਮ ਦੇ ਉੱਤੇ, ਕਿਸੇ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਤਾਈਂ ਵਰਾਉਣਾ ਕੰਮ ਨੇਕੀ ਦਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਗ਼ਲ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਬੋਲਣੇ ਦੋ ਬੋਲ ਮਿੱਠੇ ਵੀ, ਉਹਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ’ਤੇ ਏਦਾਂ ਮਲ੍ਹਮ ਲਾਉਣਾ ਕੰਮ ਨੇਕੀ ਦਾ। ਮਨੁੱਖੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਰ ਨੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਗਾ ਕੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਦੀਵੇ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ਦਿਲ੍ਹੀ ਜਜ਼ਬਾਤ ਦੀ ਕੀਮਤ, ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੈ ਹਰ ਜਜ਼ਬਾ ਵੀ ਪੱਗ ਦੀ ਲਾਜ ਦੇ ਸਾਂਹਵੇਂ। ਮਨੁੱਖੀ ਅਣਖ ਤਾਈਂ ਰੱਖਣਾ ਮਹਿਫੂਜ਼ ਹੈ ਲਾਜ਼ਿਮ, ਝੁਕਾਉਣਾ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲ ਕੇ ਵੀ ਝੂਠੇ ਤਾਜ ਕੇ ਸਾਂਹਵੇਂ। ਤੇ ਜ਼ਾਲਿਮ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਗਾ ਕੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਦੀਵੇ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। |