ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਘਰ ਸੋਹਣਾ ਇੱਕ ਲਾਲ ਆਇਆ, ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ ਨੂੰ ਭਾਗ ਜਿਨ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਸੋਲਾਂ ਸੌ ਇੱਕੀ ਤੇ ਇੱਕ ਅਪ੍ਰੈਲ ਹੈ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਕੇ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਲਾਲ ਰੁਸ਼ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਹੋਈ ਸਮਾਪਤੀ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਦੀ ਜਦ, ਗੁਰਾਂ ਬਾਲਕੇ ਨੂੰ ਜਾ ਸੀਸ ਝੁਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਜੜ੍ਹ ਜ਼ੁਲਮ ਦੀ ਪੁੱਟ ਕੇ ਰੱਖ ਦਏਗਾ, ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਪੁੱਛਣ ’ਤੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰਾਂ ਫੁਰਮਾਅ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ, ਅਰਬੀ, ਫਾਰਸੀ, ਗੁਰਮੁਖੀ ਪੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ। ਜੰਗਾਂ ਜੁੱਧਾਂ ਵਿਚ ਜੇਠਾ ਜੀ ਨਿਪੁੰਨ ਕੀਤਾ, ਤੇਗ ਮੱਲ ਜੀ ਸ਼ਸਤਰ ਪਕੜਾ ਦਿੱਤਾ। ਮੂਰਤ ਪਿਆਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੀ, ਧਿਆਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਚਰਨੀਂ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬਕਾਲੇ ਵਿਚ ਕਰੀ ਭਗਤੀ, ਡੇਰਾ ਭੋਰੇ ਦੇ ਵਿਚ ਅਜ਼ਮਾ ਦਿੱਤਾ। ਚੋਲਾ ਛੱਡ ਰਹੇ ਅਠਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜਦ, ਬਾਬਾ ਵਿਚ ਬਕਾਲੇ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਬੇੜਾ ਸੀ ਪਾਰ ਕੀਤਾ, ਸੁੱਖਣਾਂ ਲਾਹੁਣ ਲਈ ਚਾਲਾ ਉਸ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਤੱਕੀਆਂ ਵਿਚ ਬਕਾਲੇ ਦੇ ਉਸ ਮੰਜੀਆਂ, ਹੋਸ਼ ਆਪਣੀ ਤਾਈਂ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਦਿਲੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਕੀਤੀ ਅਰਦਾਸ ਖੜ੍ਹ ਕੇ, ਭੋਰੇ ਵਿਚ ਜਾ ਸੀਸ ਝੁਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਖ ਕੇ 500 ਮੋਹਰਾਂ ਰੱਖੀਆਂ 5 ਮੁਹਰੇ, ਗੁਰਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿਉਂ ਚਿੱਤ ਡੁਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਬੇੜਾ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਵੱਜੇ ਕਿਲ ਸਾਡੇ, ਖੂਨ ਮੋਢਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਹਾ ਦਿੱਤਾ। ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਹੱਦ ਨਾ ਰਹੀ, ਕੋਠੇ ਚੜ ਗੁਰੂ ਲਾਧੋ ਫੁਰਮਾਅ ਦਿੱਤਾ। ਧੀਰ ਮੱਲੀਆਂ ਸ਼ਰੀਕੇ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਲਈ, ਕਦਮ ਵੱਲ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਲਵੇ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਤਾਰਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਕੀਰਤਪੁਰ ਭਾਗ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ॥ ਮਾਖੋਵਾਲ ਦੀ ਧਰਤ ਰਮਣੀਕ ਸੋਹਣੀ, ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ ਨਗਰ ਵਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਇ ਜਦ ਅਨੰਦ ਸਾਹਿਬ ਪੜ੍ਹੀ ਬਾਣੀ, ਨਾਮ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਅਨੰਦਪੁਰ ਰਖਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਲੱਗੀਆਂ ਰੌਣਕਾਂ ਅਨੰਦਪੁਰ ਵਿਚ ਸਾਰੇ, ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਖੇੜਿਆਂ ਨੇ ਰੰਗ ਬਰਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋਏ, ਦੁਖੀ ਪੰਡਿਤਾਂ ਜਦ ਦਰਦ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਛਮ ਛਮ ਨੈਣਾਂ ’ਚ ਡੋਲਿਆ ਨੀਰ ਪੰਡਿਤਾਂ, ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਇ ਕਹਿੰਦੇ ਕੀਹਨੇ ਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ਪਿਤਾ ਜੀ ਖੋਲ ਦੱਸੋ, ਧੋਣਾ ਸੁੱਟ ਬੈਠੇ ਕੀ ਗਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਵਿਚ ਬੇਟਾ, ਧਰਮ ਬਦਲੋ ਪਾਪੀ ਢੋਲ ਖੜਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਧਰਮ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਪਵੇਗਾ ਸੀਸ ਦੇਣਾ, ਔਰੰਗੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦਗ਼ਾ ਕਮਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜਾਓ ਦਿੱਲੀ, ਇਉਂ ਪਿਤਾ ਜੀ ਤਾਈਂ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਯਤੀਮ ਹੋ ਜਾਂ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਾਹੀਂ, ਲੱਖਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਯਤੀਮ ਹੋਣੋ ਬਚਾ ਦਿੱਤਾ। ਪਹੁੰਚੇ ਦਿੱਲੀ ਗੁਰੂ ਪਿੰਜਰੇ ਬੰਦ ਕੀਤਾ, ਸਾਹਵੇਂ ਮਤੀ ਦਾਸ ਦੋ ਫਾੜ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਤੀ ਦਾਸ ਨੂੰ ਰੂੰ ਦੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇ, ਅੱਗ ਲਾ ਜਿਊਂਦਾ ਸੜਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਰਿਝਦੇ ਪਾਣੀ ’ਚੋਂ ਦਿਆਲਾ ਜੀ ਰਿੰਨ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਨਹੀਂ ਡੋਲੇ ਮੁੱਖੋਂ ਜਪੁ ਜੀ ਨੂੰ ਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਵਿੱਚੋਂ ਪਿੰਜਰੇ ਕੱਢ ਕੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੂੰ, ਸ਼ਰੇਆਮ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋ ਜੋ ਜੇਕਰ ਜਿੰਦ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਪਾਪੀ ਜ਼ਾਲਮਾਂ ਕਹਿਰ ਬਰਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਗੋਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਗਰਜ ਕੇ ਕਿਹਾ ਪਾਪੀ, ਨਹੀਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਦਾਗ ਲਗਾਵਾਂਗਾ ਮੈਂ। ਧਰਮ ਬਚਾਉਣਾ ਇਹ ਫਰਜ਼ ਮੇਰਾ, ਧਰਮ ਹੇਤ ਅੱਜ ਸੀਸ ਕਟਾਂਵਾਂਗਾ ਮੈਂ। ਬਾਂਹ ਫੜੀ ਹੈ ਗ਼ਰੀਬ ਮਜ਼ਲੂਮ ਦੀ ਜੋ, ਉਸ ਤਾਈਂ ਅੱਜ ਤੋੜ ਨਿਭਾਵਾਂਗਾ ਮੈਂ। ਦੀਵੇ ਬੁਝ ਚੁੱਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਦਿਰਾਂ ’ਚੋਂ, ਖੂਨ ਪਾ ਕੇ ਫਿਰ ਜਗਾਵਾਂਗਾ ਮੈਂ। ਗੁਰਾਂ ਪੜ੍ਹੀ ਬਾਣੀ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਰ ਸੀਸ ’ਤੇ ਜੱਲਾਦ ਚਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਸੀਸ ਧੜ ਦੇ ਨਾਲੋਂ ਜਦ ਅੱਡ ਹੋਇਆ, ਪੱਥਰ ਦਿਲਾਂ ਨੇ ਨੀਰ ਵਹਾ ਦਿੱਤਾ। ਗਾਰਾ ਲਾ ਕੇ ਹੱਡ ਤੇ ਮਿਝ ਵਾਲਾ, ਸੋਹਣਾ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਮਹਿਲ ਚਮਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਮਲਕੀਤ ਸਿੰਘਾ! ਗੁਰਾਂ ਪਾ ਕੇ ਰੱਤ ਆਪਣੀ, ਦੀਵਾ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਸਦਾ ਲਈ ਜਗਾ ਦਿੱਤਾ। |