ਕੌਣ ਹੈ ਸਿੱਖ ਤੇ ਕੀ ਹੈ ਸਿੱਖੀ? ‘ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ” ਵਿਚ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, “ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਜਾਂ ਪੁਰਸ਼ ਇਕ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ, ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤਕ), ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਤੇ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਬਾਣੀ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਦਸਮੇਸ਼ ਜੀ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਚਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਉਹ ਸਿੱਖ ਹੈ।” ਉਕਤ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਾਲਾ ਸਿੱਖ ਬਣਨਾ ਤਦ ਹੀ ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਿੱਖ ਫੁਲਵਾੜੀ ਨੂੰ ਸਿੰਜਣ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਈਏ। ਪਹਿਲੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਫੁਲਵਾੜੀ’ ਦੀ। ਫੁਲਵਾੜੀ ਵਿਚ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੰਜਣ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਮਾਲੀ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਸ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਿੰਜਣ ਭਾਵ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੇ ਪਰਵਾਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੇ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬੱਚੇ ਦਾ ਮਨ ਕੱਚੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਮਰਜ਼ੀ ਘੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿੱਦਿਆ ਦਾਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਵਰਤਮਾਨ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਭਵਿੱਖ ਵੱਲ ਪੈਰ ਪੁੱਟਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਚੰਗਾ ਇਨਸਾਨ ਬਣਾ ਕੇ ਚੰਗੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਅਹਿਮ ਕਿਰਦਾਰ ਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਵਨ ਫੁਰਮਾਨ ਹੈ : ਪਹਿਲੈ ਪਹਰੈ ਰੈਣਿ ਕੈ ਵਣਜਾਰਿਆ ਮਿਤ੍ਰਾ ਹੁਕਮਿ ਪਇਆ ਗਰਭਾਸਿ ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, 74) ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਪਹਿਰ ਜਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਵਧਾਈਆਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਸਿੱਖ ਫੁਲਵਾੜੀ ਨੂੰ ਸਿੰਜਣ ਦਾ ਸਫਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਦਾ ਮਾਤਾ ਦੇ ਉਦਰ ਵਿਚ ਨਿਵਾਸ ਹੋਇਆ। ਮਾਤਾ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੋਚ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ। ਬੱਚੇ ਨੇ ਘਰ ਤੋਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਲਈ ਤੇ ਇਕ ਚੰਗੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ। ਜਿਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਚੰਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਅਜਿਹੇ ਬੱਚੇ ਮਾੜੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਏ ਤੇ ਕੁਰਹਿਤਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਣੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਕ ਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ : ਕੇਸ ਕਟਾ ਕੇ ਬੋਦੇ ਰੱਖ ਲਏ, ਸਿੱਖੀ ਤਾਈਂ ਭੁੱਲ ਗਏ ਨੇ।. . .
ਧੀਆਂ ਅੱਜਕਲ ਵਿਚ ਫੈਸ਼ਨਾਂ ਪੈ ਗਈਆਂ।
ਖਾਣਾ-ਪੀਣਾ, ਹੱਸਣਾ-ਨੱਚਣਾ, ਟੀਵੀ ਜੋਗੀਆਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ।
ਦਾਦੀਆਂ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾਇਆ ਨਾ, ਪੋਤਿਆਂ ਦੇ ਰੱਸੇ ਖੁੱਲ ਗਏ ਨੇ। ਇਸ ਲਈ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਚੰਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਮਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਮਾਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ
ਜੀ ਵਰਗੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਵਨ ਫੁਰਮਾਨ ਹੈ : ਹੈ ਪੂਤਾ ਮਾਤਾ ਕੀ ਆਸੀਸ ॥
ਨਿਮਖ ਨ ਬਿਸਰਉ ਤੁਮ੍ਹ ਕਉ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸਦਾ ਭਜਹੁ ਜਗਦੀਸ ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, 496) ਭਾਵ ਕਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਨਾ ਵਿਸਰੇ। ਇਸ ਲਈ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਅਨਮੋਲ ਵਿਰਸੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਧੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 7 ਅਤੇ 9 ਸਾਲ ਦੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਪੜ੍ਹੀਏ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਕਹਿਰ ਦੀ ਸਰਦੀ ਤੇ ਠੰਡੇ ਬੁਰਜ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਬਿਰਧ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਨੇ ਬੁੱਕਲ ਦੀ ਨਿੱਘ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਲਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਦਾਗ਼ ਨਹੀਂ ਲੱਗਣ ਦੇਣਾ। ਇਸ ਲਈ ਇਕ ਸ਼ਾਇਰ ਲਿਖਦਾ ਹੈ: ਕਲਗੀਧਰ ਦੇ ਰਾਜ ਦੁਲਾਰੇ, ਵਿਚ ਸਭਾ ਦੇ ਲਾਉਣ ਜੈਕਾਰੇ।
ਦੀਨ ਕਬੂਲਣ ਲਈ ਜ਼ਾਲਮਾਂ, ਹੱਥ ਕੰਡੇ ਅਪਣਾ ਲਏ ਸਾਰੇ।
ਬੱਚੇ ਆਖਣ ਸੂਬੇ ਨੂੰ, ਤੂੰ ਲਾ ਲੈ ਜਿੰਨਾ ਜ਼ੋਰ ਹੈ ਲਾਉਣਾ।
ਸਿਰ ਕੱਟਦਾ ਕੱਟ ਜਾਏ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਦਾਗ਼ ਨਹੀਂ ਲਾਉਣਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਕੋਮਲ ਦਿਲਾਂ ਅੰਦਰ ਸਿੱਖੀ ਪ੍ਰਤੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਹਿਣ ਦਾ ਜਜ਼ਬਾ ਭਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਵਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਤਾਰੂ ਸਿੰਘ ਜੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਖਾਤਿਰ ਆਪਣੀ ਖੋਪੜੀ ਤਾਂ ਲੁਹਾ ਲਈ ਸੀ ਪਰ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸਾਖੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਕੇਸ ਗੁਰੂ ਕੀ ਮੋਹਰ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣਗੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦਸਤਾਰ ਸਜਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦਸਤਾਰ ਸਿੱਖ ਦੀ ਪਹਿਚਾਨ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਾਨ ਵੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਕ ਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਕਿੰਨੇ ਸਾਰਥਕ ਹਨ : ਸਿੱਖੀ ਬਾਗ਼ ਦਾ ਸੁਰਖ ਗੁਲਾਬ ਹੈਂ ਤੂੰ, ਕਲਗੀਧਰ ਦੀ ਖਿੜੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ। ਓਹਦਾ ਨੂਰ ਝਲਕਾਰੇ ਪਿਆ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਇਕ-ਇਕ ਤਾਰ ਵਿੱਚੋਂ। ਗਲ ਦੇ ਵਿਚ ਸੁਖਮਨੀ ਦੀ ਮਣੀ ਪਾ ਲੈ, ਮੋਤੀ ਚੁਣ ਲੈ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ। ਸਿੱਖੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਮਹਿਕ ਹਰ ਦਮ, ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇਰੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚੋਂ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਤਾਂ ਉਹ ਪਤਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਚੰਗੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿਚ ਵਡਮੁੱਲਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਵੇਗਾ। ਫੁਲਵਾੜੀ ਨੂੰ ਸਿੰਜਣ ਵਿਚ ਦੂਜਾ ਯੋਗਦਾਨ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਬੱਚੇ ’ਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਸਾ ਲਾ ਕੇ ਉੱਚੀ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਵਿੱਦਿਆ ਤਾਂ ਦਿਵਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਤਾਂ ਦਿਵਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਸਿੱਖੀ ਵੱਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਦੇ (Time Table) ਵਿਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅੱਧਾ ਘੰਟਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁਰਸਿੱਖੀ ਵੱਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੂੰਦ-ਬੂੰਦ ਨਾਲ ਘੜਾ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਥੋੜਾ-ਥੋੜਾ ਯੋਗਦਾਨ ਸਿੱਖ ਫੁਲਵਾੜੀ ਨੂੰ ਸਿੰਜਣ ਵਿਚ ਕਾਰਗਾਰ ਸਿੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੱਚੇ ਅੰਦਰ ਸਹਿਜਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਵੇ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਿੰਜਣ ਵਿਚ ਤੀਜਾ ਯੋਗਦਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਮਨੁੱਖਾ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਹਰ ਗੁਰਸਿੱਖ ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਵਨ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ: ਗੁਰੂ ਦੁਆਰੈ ਹੋਇ ਸੋਝੀ ਪਾਇਸੀ ॥
ਏਤੁ ਦੁਆਰੈ ਧੋਇ ਹਛਾ ਹੋਇਸੀ ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ,730) ਭਾਵ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਦਰ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਨ-ਮਨ ਨਾਲ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ ਤਾਂ ਹੀ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਝੀ ਮਿਲੇਗੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਕਿਰਤ ਕਰੋ, ਨਾਮ ਜਪੋ ਤੇ ਵੰਡ ਛਕੋ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਸੋਝੀ ਮਿਲ ਸਕੇਗੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਚੰਗੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਿੱਖ ਫੁਲਵਾੜੀ ਨੂੰ ਸਿੰਜਣ ਵਿਚ ਮਹਾਨ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰ ਕੇ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਨਵੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਵਨ ਫੁਰਮਾਨ ਹੈ : ਗੁਣਾ ਕਾ ਹੋਵੈ ਵਾਸੁਲਾ ਕਢਿ ਵਾਸੁ ਲਈਜੈ॥
ਜੇ ਗੁਣ ਹੋਵਨਿ ਸਾਜਨਾ ਮਿਲਿ ਸਾਝ ਕਰੀਜੈ ॥
ਸਾਂਝ ਕਰੀਜੈ ਗੁਣਹ ਕੇਰੀ ਛੋਡਿ ਅਵਗਣ ਚਲੀਐ ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ,765) ਆਓ, ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਏ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਗੁਣ ਵੇਖੀਏ, ਆਪਣੇ ਔਗੁਣ ਵੇਖੀਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰੀਏ। ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾਂ ਪਾਈਏ। ਪਿਆਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਗੂੜ੍ਹਾ ਕਰੀਏ। ਝੂਠ, ਫਰੇਬ, ਨਿੰਦਾ, ਨਫ਼ਰਤ ਆਦਿ ਔਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਗੁਰੂ-ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਅਰਦਾਸ ਕਰੀਏ। ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸੁਖੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੋ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਸਿੱਖ ਫੁਲਵਾੜੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਫ਼ੈਲੇ। | 
