ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੀਖਣ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੁਖਾਲਾ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਮਸ਼ੀਨੀ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸਿਖ਼ਰ 'ਤੇ ਪੁੱਜਿਆ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਐਸ਼-ਓ-ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਲਬਰੇਜ਼ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅਨੰਦ ਮਾਣ ਰਿਹਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਕਾਲਾ ਸੱਚ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਉਵੇਂ-ਉਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਅੰਦਰ ਚਿੰਤਾ, ਤਣਾਅ, ਨਿਰਾਸ਼ਾ, ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਆਦਿ ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਵਧਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚਾਂ ਨੇ ਆਣ ਘੇਰਿਆ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਪਦਾਰਥਵਾਦੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪਰਵਾਰਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਟੁੱਟਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੋਖਲਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਕੀਤੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਗ਼ਲਤ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੰਗਤ ਮਨ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ਤਾ ਵੱਲ ਧੱਕਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਸੰਸਾਰਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸੰਪਰਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰ ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੇ- ਅੱਖਾਂ, ਕੰਨ, ਨੱਕ, ਜੀਭ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗਿਆਨ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਅਵਸਥਾ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਆਨ ਜੇਕਰ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕੁ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਮਾੜਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਮਨ ਉੱਪਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਯਾਦਾਸ਼ਤ ਵਿਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਚੇਤ ਅਤੇ ਅਚੇਤ ਮਨ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਣਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਜਾਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਹੋਣਾ ਇਸੇ ਉੱਪਰ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਪਰ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਦਾ ਗਹਿਰਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਭਾਵੇਂ ਪਰਵਾਰ ਜਾਂ ਸੱਜਣਾਂ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਪੂਰਨ ਲਾਹੇਵੰਦ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਨੁਕਤੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਆਪ ਹੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਆਸਰੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਹੌਂਸਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਬਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿਚ ਲਿਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁੱਖ ਖੁਦ ਉਸ ਅਸੀਮ ਸ਼ਕਤੀ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਅੰਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਾਜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੰਡਾਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਤੋਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਵੱਲ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕੇਵਲ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੋਲ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਾਮ ਦੀ ਜੋਤ ਜਗ੍ਹਾ ਕੇ ਆਪਣੇਆਪ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਕੇਵਲ ਗੁਰਬਾਣੀ ਹੀ ਇੱਕਮਾਤਰ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਸ਼ਬਦ-ਗੁਰੂ ਹੀ ਭਵ-ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਉਤਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ/ਗੁਰੂ-ਡੰਮ ਨਹੀਂ।

ਅੱਜ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਯੁੱਗ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਮੁੱਚੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਉੱਪਰ ਗਹਿਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਲੋਕ ਅਵਾਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਭਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਭਲਾਈ ਦੇ ਬੇਹਤਰੀਨ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿਚ ਲਾਭ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪੈ ਰਹੇ ਦੁਸ਼ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਜੱਗ ਜਾਹਰ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਂ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਵਿਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਅ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਪਰ ਫੈਲ ਰਹੀ ਲੱਚਰਤਾ ਨੇ ਲੱਗਭਗ ਹਰੇਕ ਉਮਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਉੱਪਰ ਦੁਸ਼ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਖਾਸਕਰ ਨੌਜੁਆਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਮਾਰੂ ਜਕੜ ਵਿਚ ਫਸੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਕਰਨਾ ਅਤੀ ਕਠਿਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਕੀਰਤਨ, ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਦੀ ਬਜਾਇ ਗੰਦੇ ਗੀਤ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੱਲ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੁਸ਼ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿਚ ਗ੍ਰਸਿਆ ਮਨੁੱਖ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਖੱਜਲ-ਖੁਆਰ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਫੁਰਮਾਨ ਹਨ-

ਹਰਿ ਬਿਸਰਤ ਤੇ ਦੁਖਿ ਦੁਖਿ ਮਰਤੇ॥
ਅਨਿਕ ਬਾਰ ਭ੍ਰਮਹਿ ਬਹੁ ਜੋਨੀ ਟੇਕ ਕਾਹੂ ਧਰਤੇ ॥

ਅਤੇ ਹਰਿ ਬਿਸਰਤ ਸਦਾ ਖੁਆਰੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਾ-ਮੰਨਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਦੇ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਵਿਚ ਭਟਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਸਕਾਰਤਮਕਤਾ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਲਿਜਾ ਸਕਦੀ।

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਜਪੁ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਅੰਦਰ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਅਲੌਕਿਕ ਲਾਭ ਦੱਸੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੀ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਕਦੇ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ- ਸੁਣਿਐ ਸਿਧ ਪੀਰ ਸੁਰਿ ਨਾਥ ਭਾਵ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸਿਧਾਂ, ਪੀਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪਦਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਤੀ ਕੀਤਿਆਂ ਅਸੀਮ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਗੁੱਝੇ ਰਹੱਸਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਲੋਕ ਜੋ ਭਗਤੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਗਟਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੁਰਬਾਣੀ ਫੁਰਮਾਨ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ- ਸੁਣਿਐ ਮੁਖਿ ਸਾਲਾਹਣ ਮੰਦੁ ਇਸ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਲੜ ਲੱਗ ਕੇ ਮੰਦਾ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਰੱਬ ਦੀਆਂ ਸਿਫਤਾਂ ਭਾਵ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੋਣ ਲਈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅੰਦਰ ਦਰਜ ਪਾਵਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਸਬੰਧੀ ਰਹੱਸਮਈ ਭੇਦਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਕੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੀ ਜੁਗਤ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਅੰਦਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੀ ਜੁਗਤ ਦੇ ਰਹੱਸਾਂ ਦਾ ਪਰਤ-ਦਰ-ਪਰਤ ਵਿਵਰਣ ਦਰਜ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਅੰਦਰ ਦਰਸਾਈ ਜੀਵਨ ਜੁਗਤ ਅਤੇ ਨਾਮ ਜੁਗਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਉੱਚ ਆਤਮਿਕ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਅੰਦਰ ਸਦੀਵੀ ਅਨੰਦ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ, ਰੋਗ, ਸੰਤਾਪ, ਪਾਪ, ਕਸ਼ਟ ਆਦਿ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਫੁਰਮਾਨ ਹਨ:

–ਸੁਣਿਐ ਦੂਖ ਪਾਪ ਕਾ ਨਾਸੁ ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, 2)
-ਦੂਖ ਰੋਗ ਸੰਤਾਪ ਉਤਰੇ ਸੁਣੀ ਸਚੀ ਬਾਣੀ ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ,922)

ਪਰੰਤੂ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਮਾੜੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਸਦਾ ਲਈ ਤੌਬਾ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾੜਾ ਗਿਆਨ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ। ਭਾਵ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇਖੋ, ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੋ। ਭਾਵ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ/ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਚ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੱਗਰੀ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖੋ ਅਤੇ ਸੁਣੋ। ਮਨਮੁਖ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰੋ। ‘ਕਿਰਤ ਕਰੋ, ਨਾਮ ਜਪੋ, ਵੰਡ ਛਕੋ' ਅਤੇ ‘ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ’ ਮੰਗਣ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਉੱਪਰ ਅਮਲ ਕਰੋ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਅੰਦਰ ਬੇਅੰਤ ਇਲਾਹੀ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਿਖਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਤੌਬਾ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਅੰਦਰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਹੀ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਸਹਿਜ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਥਿਆ, ਅਰਥ-ਬੋਧ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਟਿਕਾਉਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।

ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਜ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪ ਸੰਵਾਰਦਾ ਹੈ-

ਕਾਹੇ ਰੇ ਮਨ ਚਿਤਵਹਿ ਉਦਮੁ ਜਾ ਆਹਰਿ ਹਰਿ ਜੀਉ ਪਰਿਆ॥
ਅਤੇ ਮੰਨੈ ਮਾਰਗਿ ਠਾਕ ਨ ਪਾਇ॥ ਮੰਨੈ ਪਤਿ ਸਿਉ ਪਰਗਟੁ ਜਾਇ॥

ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਜਿੱਥੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ ਆਪ ਸੰਵਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਗੁਰੂ-ਡੰਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭਟਕ ਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਗਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੰਨੇ ਪਾਵਹਿ ਮੋਖੁ ਦੁਆਰੁ॥ ਭਾਵ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ਦਰਸਾਏ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤੀ ਦੁਆਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਅੰਦਰ ਦਰਜ ਅਲੌਕਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਚਾਨਣ-ਮੁਨਾਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਹਰ ਬੁਲੰਦੀ ਸਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਤੀਤ ਕਰਦਿਆਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਭਾਵ ਮਨੁੱਖ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।