ਲੇਖ - Brave Sikh martyr Squadron Leader S. Jeeva Singh

ਬੇਮਿਸਾਲ
starting
1 October, 2019
1
ਬਹਾਦਰ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦ ਸਕਾਡਨ ਲੀਡਰ ਸ. ਜੀਵਾ ਸਿੰਘ
-
ਸ. ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ
ਕੁਰਾਲੀ-ਰੋਪੜ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਪਿੰਡ ਭਾਗੋਮਾਜਰਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸ. ਜੀਵਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਵਿਚ ਬਤੌਰ ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਸੰਨ 1965 ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੰਨ 1971 ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਜੋਹਰ ਵਿਖਾਏ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਕੁਰਾਲੀ-ਰੋਪੜ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਪਿੰਡ ਭਾਗੋਮਾਜਰਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸ. ਜੀਵਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਵਿਚ ਬਤੌਰ ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਸੰਨ 1965 ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੰਨ 1971 ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਜੋਹਰ ਵਿਖਾਏ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਪਿੱਛੇ ਜਿਹੇ (ਮਾਰਚ 2019 ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਆਏ ਵਿੰਗ ਕਮਾਂਡਰ ਅਭਿਨੰਦਨ ਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਸਾਰਾ ਦੇਸ਼ ਸਲਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਸ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਬਹਾਦਰੀ ਵਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਕਾਡਨ ਲੀਡਰ ਸ. ਜੀਵਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕੋਈ ਯਾਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਜਦ ਸੰਨ 1965 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਦ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਨੇ ਸ. ਜੀਵਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਸ. ਜੀਵਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹੌਂਸਲਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਅਤੇ ਪੈਰਾਸ਼ੂਟ ਰਾਹੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਸਹੀ ਸਲਾਮਤ ਉਤਰ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਸਰਗੋਧਾ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ’ਤੇ ਲੁਕਦੇ-ਛਿਪਦੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਖੜੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਦੇ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਉਡਾ ਕੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਜੋਧਪੁਰ ਵਿਖੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਇਸ ਦਲੇਰਾਨਾ ਕਾਰਨਾਮੇ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਅੱਤ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਵਿਖਾਉਣ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ‘ਵੀਰ ਚੱਕਰ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਦ ਕਿ ਉਹ ‘ਪਰਮ-ਵੀਰ ਚੱਕਰ’ ਜਾਂ ‘ਮਹਾਂ- ਵੀਰ ਚੱਕਰ’ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਸੀ।

ਇਸ ਯੋਧੇ ਨੇ ਸੰਨ 1971 ਦੀ ਜੰਗ ਵਿਚ ਵੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਜੂਝਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪਾਈ ਅਤੇ ਮਰਨੋਪਰਾਂਤ (ਸ਼ਹੀਦੀ ਉਪਰੰਤ) ਫਿਰ ‘ਵੀਰ ਚੱਕਰ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਗਿਆਨੀ ਜੈਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ 40 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਦਾ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਜੱਚਾ- ਬੱਚਾ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਦਾ ਬੁੱਤ ਮੋਹਾਲੀ ਜਾਂ ਰੋਪੜ ਵਿਚ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਕੁਝ ਨਾ ਬਣਿਆ, ਸਿਰਫ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਕ ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ ਸ਼ਹੀਦ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ਼ ਗੇਟ ਹੀ ਬਣ ਸਕਿਆ।

ਸ. ਜੀਵਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਕਿਸੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਉਡਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਸਹੀ-ਸਲਾਮਤ ਪਰਤ ਆਉਣਾ, ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ. ਜੀਵਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦਾ ਸਿਰ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ। ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਦੀ ਢੁਕਵੀਂ ਯਾਦਗਾਰ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਸ. ਜੀਵਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕਾਰਨਾਮੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਵੀ ਸਾਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Articles Author Views

ਵਿਚਿ ਦੁਨੀਆ ਸੇਵ ਕਮਾਈਐ - ਸ. ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ
25 September, 2026
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ‘ਨਿੱਤ ਦਾ ਨੇਮ’ (ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਵਾਰੀਖੀ ਸ੍ਰੋਤਾਂ ਦੇ More ... - ਸ. ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ
1 September, 2024
Level: deep Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਦਾਸਤਾਨ-ਏ-ਅੰਡੇਮਾਨ (ਅਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ) - ਸ. ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ
1 March, 2024
Level: starting Views: 2
ਪੜੋ - read...
ਸਧਾਰਨ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ : ਫਾਰਵਰਡ ਡਿਫੈਂਸ, ਕਿਲ੍ਹਾ ਦਰਹਾਲ ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ (ਜੰਮੂ) - ਸ. ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ
1 February, 2023
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਹੁਕਮਸਰ ਸਾਹਿਬ ਪਾ: ਦਸਵੀਂ (ਰਾਣੀਮਾਜਰਾ) - ਸ. ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ
1 June, 2022
Level: starting Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਸੁਰਤ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ - ਸ. ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ
1 December, 2021
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ (ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ’ਚ) - ਸ. ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ
1 November, 2019
Level: deep Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਬਹਾਦਰ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦ ਸਕਾਡਨ ਲੀਡਰ ਸ. ਜੀਵਾ ਸਿੰਘ - ਸ. ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ
1 October, 2019
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਉੱਦਮ ਦਾ ਮਹੱਤਵ - ਸ. ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ
1 May, 2019
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਅਣਖੀ ਤੇ ਧਰਮੀ ਯੋਧਾ - ਸ. ਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ (ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ) - ਸ. ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ
1 November, 2013
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਜੂਨ 1984 ਦੇ ਫੌਜੀ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ - ਸ. ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ
1 June, 2013
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...