ਲੇਖ - June eighty-four

ਛਲਨੀ-ਛਲਨੀ,
deep
1 June, 2017
1
ਜੂਨ ਚੁਰਾਸੀ
-
ਨਿਰਵੈਰ ਸਿੰਘ ਅਰਸ਼ੀ
ਕਤਨਾ ਕਹਿਰ ਹੂਆ ਕਿ ਜਿਸ ਕੀ, ਕੂਕ ਗਈ ਅਸਮਾਨੀ।

ਕਤਨਾ ਕਹਿਰ ਹੂਆ ਕਿ ਜਿਸ ਕੀ, ਕੂਕ ਗਈ ਅਸਮਾਨੀ।
ਇੰਦਰਾ ਫੌਜ ਕਾ ਬਨਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ, ਇਕ ਦਰਬਾਰ ਨੂਰਾਨੀ।
ਅਬ ਕੀ ਬਾਰ ਨਾ ਹਮਲਾਵਰ ਥੇਂ, ਬਾਬਰ ਯਾ ਅਬਦਾਲੀ।
ਬਲਕਿ ਨਮਕ-ਹਰਾਮ ਹੂਏ ਥੇਂ, ਦਿੱਲੀ ਕੇ ਦਿਲਵਾਲੀ।

ਇੰਦਰਾ ਕੇ ਪੁਰਖੇ ਭੀ ਨਾ ਥੇਂ, ਗ਼ੈਰ ਯਾ ਕੋਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ।
ਕਸ਼ਮੀਰ ਕੇ ਥੇਂ ਸਰਵੋਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਔਰ ਪੱਕੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ।

ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਕੇ ਜ਼ੁਲਮੋਂ ਸੇ, ਜਬ ਹਿੰਦੂ ਕੌਮ ਸਤਾਈ।
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਿਤੋਂ ਕੀ ਟੋਲੀ, ਅਨੰਦਪੁਰ ਥੀ ਆਈ।
ਪੰਡਿਤ ਕਿਰਪਾ ਰਾਮ ਕਰੀ ਥੀ, ਟੋਲੀ ਕੀ ਅਗਵਾਈ।
ਰੋਤੇ ਹੂਏ ਸੁਨਾਈ ਥੀ, ਸਤਿਗੁਰ ਕੋ ਰਾਮ-ਕਹਾਨੀ।

ਯੇਹੀ ਕਿਰਪਾ ਰਾਮ, ਨਹਿਰੂ ਪਰਵਾਰ ਕਾ, ਵੱਡ-ਵਡੇਰਾ।
ਜਿਨ ਕੀ ਖ਼ਾਤਿਰ ਨਾਵੇਂ ਸਤਿਗੁਰ, ਕੀਆ ਕਰਮ ਉਚੇਰਾ।

ਜਿਨ ਕੀ ਖ਼ਾਤਿਰ ਸੀਸ ਦੀਆ ਥਾ, ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ।
ਵਹੀ ਨਾਸ਼ੁਕਰੇ ਕਰ ਰਹੇ ਥੇਂ, ਅਬ ਧਰਮ ਕਾ ਘੋਰ ਅਨਾਦਰ।

ਵਰਸ਼ ਉੱਨੀ ਸੌ ਚੌਰਾਸੀ, ਔਰ ਤਪ ਰਹਾ ਜੂਨ ਮਹੀਨਾ।
ਗੋਲੀਓਂ ਸੇ ਜਬ ਛਲਨੀ ਹੂਆ, ਹਰੀਮੰਦਰ ਕਾ ਸੀਨਾ।

ਚੰਦਰੀ ਇੰਦਰਾ ਕੇ ਜ਼ੁਲਮਤ ਕੀ, ਵਗੀ ਜੋ ਲਾਲ-ਹਨ੍ਹੇਰੀ।
ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਭੀ ਟੈਂਕੋਂ ਨੇ, ਕਰ ਦੀਆ ਥਾ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ।

ਵੋਹ ਪਾਵਨ ਹਰਿਮੰਦਰ ਤੀਰਥ, ਜਹਾਂ ਹਰੀ ਕਾ ਵਾਸਾ।
ਜੋ ਕੋਈ ਆਏ, ਸੋ ਰਾਜ਼ੀ ਜਾਏ, ਮੁੜੇ ਨ ਕੋਈ ਨਿਰਾਸ਼ਾ।

ਪੰਚਮ ਗੁਰੂ- ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਕੀ, ਅਪਰੰਪਾਰ ਵਡਾਈ।
ਇੱਕ ਸੂਫ਼ੀ ਦਰਵੇਸ਼ ਸੇ ਇਸ ਕੀ, ਗਈ ਥੀ ਨੀਂਵ ਰਖਾਈ।

ਸਾਈਂ ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਜੀ ਜਿਨ ਕੋ, ਪੂਜੇ ਆਲਮ ਸਾਰਾ।
ਲਾਹੌਰ ਸੇ ਮਿਲਨੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ, ਪਾ ਗੁਰੂ ਕਾ ਏਕ ਇਸ਼ਾਰਾ।

ਗਲੇ ਮਿਲੇ ਜਬ ਦੋ ਮਜ਼ਹਬ, ਤੋ ਐਸਾ ਸਭ ਨੇ ਜਾਨਾ।
ਐਸੇ ਹੀ ਕਭੀ ਮਿਲਤੇ ਹੋਂਗੇ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਔਰ ਮਰਦਾਨਾ।

ਹਰਿਮੰਦਰ ਵੋਹ ਪਾਵਨ ਘਰ ਹੈ, ਕੁਲ ਦੁਨੀਆ ਸੇ ਨਿਆਰਾ।
ਰੰਗ-ਨਸਲ ਔਰ ਜ਼ਾਤੀ-ਵਰਣ ਕਾ, ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਵਰਤਾਰਾ।

ਕੰਗਲਾ ਆਏ ਯਾ ਕੋਈ ਰਾਣਾ, ਯਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਅੰਤਰ।
ਹਰੀ ਨਾਮ ਕਾ ਪਰਵਾਹਿਤ ਹੈ , ਜਾਪ ਅਖੰਡ, ਨਿਰੰਤਰ।

ਗਾਈ ਜਾਏਂ ਪੁਰਾਤਨ ਰਾਗੋਂ ਮੇਂ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਕੀ ਬਾਣੀ।
ਜੋ ਕੋਈ ਪੜ੍ਹੇ-ਸੁਨੇ, ਚਿਤ ਲਾਏ, ਪਾਏ ਸਾਰਿੰਗ-ਪਾਣੀ।

ਪੀਰੀ ਕੇ ਇਸ ਦਰ-ਘਰ ਸਾਹਵੇਂ, ਮੀਰੀ ਤਖ਼ਤ ਸੁਹਾਏ।
ਜਿਸ ਕੀ ਰਚਨਾ ਕੀ ਥੀ ਖ਼ੁਦ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਕੇ ਜਾਏ।

ਬੰਦੀ-ਛੋੜ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ, ਵਡ ਯੋਧਾ, ਪਰਉਪਕਾਰੀ।
ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਕੀ ਨੀਂਵ ਬਾਂਧ, ਫਿਰ ਕਰੀ ਸੰਪੰਨ ਉਸਾਰੀ।

ਉਸੀ ਕੋ ਹੀ ਮਿਸਮਾਰ ਕਰਨ ਕੀ, ਇੰਦਰਾ ਨੇ ਥੀ ਠਾਨੀ।
ਰਾਜ-ਮੱਦ ਨੇ ਸੁਰਤ ਭੰਵਾਈ, ਕਰ ਬੈਠੀ ਨਾਦਾਨੀ।

ਦੇਸ਼ ਕੀ ਇੱਜ਼ਤ-ਪੱਤ ਕੇ ਰਾਖੇ, ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੂਲੇ।
ਅਜ਼ਾਦੀ-ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਮੇਂ ਜੋ, ਹੰਸਤੇ ਹੂਏ ਦਾਰ ਪੇ ਝੂਲੇ।

ਉਨਹੀਂ ਕੇ ਧਰਮ-ਸਥਾਨੋਂ ਕੋ, ਥਾ ਭਾਰਤੀਯ ਫੌਜ ਨੇ ਘੇਰਾ।
ਗੋਲੇ, ਬੰਬ ਬਰਸੇ ਤੋ ਉਜੜਾ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਕਾ ਵੇਹੜਾ।

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕੇ ਚੱਪੇ-ਚੱਪੇ, ਥੀ ਤਨੀ ਹੂਈ ਦੋਨਾਲੀ।
ਨਾ ਬੰਦਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਪਰਿੰਦਾ, ਗਲੀ-ਬਾਜ਼ਾਰ ਸਭ ਖਾਲੀ।

ਹਰਿਮੰਦਰ ਪਰਿਸਰ ਸੇ ਧੂਆਂ, ਉਠਤਾ ਦੇਇ ਦਿਖਾਈ।
ਤੜ-ਤੜ ਗੋਲੀ ਚਲਨੇ ਕੀ, ਅਵਾਜ਼ ਭੀ ਦੇਇ ਸੁਨਾਈ।

ਜੁੜੀ ਥੀ ਸੰਗਤ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਕਾ, ਸ਼ਹੀਦੀ ਪੁਰਬ ਮਨਾਨੇ।
ਬੱਚੇ-ਬੂੜੇ, ਮਰਦ-ਔਰਤ ਸਭ, ਘਿਰ ਗਏ ਥੇ ਅਨਜਾਨੇ।

ਖ਼ੂਨੀ ਵਿਰਥਾ ਕਹੀ ਨਾ ਜਾਏ, ਘਟੀ ਜੋ ਜੂਨ ਚੁਰਾਸੀ।
ਅੰਧਾ-ਧੁੰਦ ਫ਼ਾਇਰਿੰਗ ਸੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਹਜ਼ਾਰੋਂ ਕਾਲ ਕੀ ਫਾਸੀ।

ਘਾਇਲ ਹੋ ਕਰ ਸਹਿਕ ਰਹੇ ਥੇ, ਜੋ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰ ਬੱਚੇ।
ਪਾਨੀ ਕੀ ਇੱਕ ਘੂੰਟ ਜੋ ਮਾਂਗੀ, ਮਿਲੇ ਥੇ ਧੱਕੇ-ਮੁੱਕੇ।

ਬੇਦੋਸ਼ੋਂ ਕੇ ਖ਼ੂਨ ਸੇ ਥੀ, ਪਰਿਕਰਮਾ ਲਥ-ਪਥ ਹੂਈ।
ਜ਼ੁਲਮ ਦੇਖ ਲਗਤਾ ਥਾ ਜੈਸੇ, ਮਾਨਵਤਾ ਹੋ ਰੋਈ।

ਪਤਿਤ-ਪਾਵਨ ਦਰਬਾਰ ਗੁਰੂ ਕਾ, ਹੋ ਗਯਾ ਛਲਨੀ-ਛਲਨੀ।
ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਭੀ ਢੇਰ ਕੀਆ, ਇਨ ਟੈਂਕੋਂ ਕੀ ਸਰਗਰਮੀ।

ਯੋਧੇ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਵਚਨੋਂ ਕੇ ਜੋ ਪੂਰੇ।
ਧਰਮ ਕੀ ਸ਼ਮ੍ਹਾਂ ਪੇ ਦੇ ਆਹੂਤੀ, ਮਕਬੂਲ ਹੋ ਗਏ ਸੂਰੇ।

ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਕੀ ਗਾਥਾ, ਗਈ ਥੀ ਫਿਰ ਦੋਹਰਾਈ।
ਆਖਰੀ ਦਮ ਤੱਕ ਲੜਤੇ-ਲੜਤੇ, ਅਮਰ ਸ਼ਹਾਦਤ ਪਾਈ।

ਜਨਰਲ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਭੀ, ਅੱਛੇ ਜੌਹਰ ਦਿਖਾਏ।
ਨਾਮੀ ਕਮਾਂਡੋ ਔਰ ਕਮਾਂਡਰ, ਫੁੰਡ-ਫੁੰਡ ਮਾਰ ਗਿਰਾਏ।

ਧਰਮੀ ਭਾਈ ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਕੀਆ ਵਚਨ ਨਿਭਾਯਾ।
ਕੌਮੀ ਆਨ-ਸ਼ਾਨ ਕੀ ਖ਼ਾਤਿਰ, ਜੀਵਨ ਲੇਖੇ ਲਾਯਾ।

ਸਿਰ ਧਰ ਤਲੀ ਗਲੀ ਆਏ ਥੇ, ਸੈਂਕੜੋਂ ਜੋ ਪਰਵਾਨੇ।
ਪੁਰਜ਼ਾ-ਪੁਰਜ਼ਾ ਹੋ ਕਰ ਜੂਝੇ, ਅਣਖੀ-ਵੀਰ, ਦੀਵਾਨੇ।

ਮਰਨਾ ਤੋ ਸਭ ਨੇ ਹੈ ਲੇਕਿਨ, ਮਰੇ ਜੋ ਕੌਮ ਕੀ ਖ਼ਾਤਿਰ।
ਵਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹੀ ਹੋਤੇ ਹੈਂ, ਪਰਸੰਸਾ ਕੇ ਪਾਤਰ।

ਧਰਮ-ਯੁੱਧ ਮੇਂ ਸਿਰਲੱਥ ਯੋਧੇ, ਵਾਰ ਗਏ ਜੋ ਜਾਨੇਂ।
ਹਰਫ਼ ਸੁਨਹਿਰੀ ਲਿਖੇ ਜਾਏਂਗੇ, ਯੇਹ ‘ਅਰਸ਼ੀ’ ਅਫ਼ਸਾਨੇ।

Articles Author Views

ਜੂਨ ਚੁਰਾਸੀ - ਨਿਰਵੈਰ ਸਿੰਘ ਅਰਸ਼ੀ
1 June, 2017
Level: deep Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ : ਜੀਵਨ ਤੇ ਬਾਣੀ - ਨਿਰਵੈਰ ਸਿੰਘ ਅਰਸ਼ੀ
1 October, 2014
Level: deep Views: 11
ਪੜੋ - read...
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਛੰਦ-ਪ੍ਰਬੰਧ - ਨਿਰਵੈਰ ਸਿੰਘ ਅਰਸ਼ੀ
1 September, 2008
Level: deep Views: 6
ਪੜੋ - read...