ਸੋਲਾਂ ਸੌ ਨੜਿੰਨਵੇਂ ਦਾ ਸਾਲ ਹੈ ਸੀ, ਕਰਿਸ਼ਮੇਂ ਬੜੇ ਸੋਹਣੇ ਉਸ ਲਾਲ ਦੇ ਸਨ।
ਹੈ ਸੀ ਪਹਿਲੀ ਵੈਸਾਖ ਦਾ ਦਿਨ ਸੋਹਣਾ, ਸੋਹਣਾ ਓਸ ਦਿਨ ਰੰਗ ਵਿਖਾਲਦੇ ਸਨ।
ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਲਾਇਆ ਦੀਵਾਨ ਚੋਜੀ, ਜੈਕਾਰੇ ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਬੀਰ ਰਸੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਉੱਥੇ ਸੁਣ ਲੋਕੀਂ, ਲਾਲੋ ਲਾਲ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਗ਼ੁਲਾਬ ਦੇ ਸਨ।
ਉੱਥੇ ਗੁਰਾਂ ਨੇ ਸਿਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਪਏ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਵਿਚ ਢਾਲਦੇ ਸਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਜਿਆ ਪੰਜਾਂ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ, ਚੋਜੀ ਦਾਤੇ ਦੇ ਚੋਜ ਕਮਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਘੋਲ ਕੇ ਮਿੱਠੇ ਪਤਾਸਿਆਂ ਨੂੰ, ਸ਼ਕਤੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਵਿਚ ਸੀ ਭਰ ਦਿੱਤੀ।
ਰੂਹਾਂ ਵਿਚ ਸੀ ਬੀਰਤਾ ਨੂੜ ਦਿੱਤੀ, ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸੀ ਜਿੰਦੜੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਤਲੀ ’ਤੇ ਸੀਸ ਧਰ ਕੇ, ਬਾਜ਼ੀ ਜ਼ੁਲਮ ਵਾਲੀ ਕਰ ਸੀ ਸਰ ਦਿੱਤੀ। ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਕਮਾਲ ਕੀਤੀ, ਜਾਨ ਆਪਣੀ ਨੀਹਾਂ ਵਿਚ ਧਰ ਦਿੱਤੀ।
ਖੰਡੇ ਧਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਪਾਨ ਕੀਤਾ, ਪੁੱਤਰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀਨ ਦਿਆਲ ਦੇ ਸਨ।
ਚਿਣੇ ਗਏ ਸਰਹੰਦ ਦੀ ਕੰਧ ਅੰਦਰ, ਚੋਜੀ ਦਾਤੇ ਦੇ ਚੋਜ ਕਮਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਜ਼ੁਲਮ ਨੇ ਅੱਤ ਦਾ ਸ਼ੋਰ ਪਾਇਆ, ਖੰਭ ਝੜ ਗਏ ਜਦੋਂ ਤਰਕਾਲ ਦੇ ਸਨ।
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪਈ ਫਿੱਕੀ, ਲੋਕੀਂ ਸੱਚ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਭਾਲਦੇ ਸਨ।
ਜ਼ਾਲਮ ਜਦੋਂ ਮਜ਼ਲੂਮਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਤ ਵਾਲੜੇ ਦੀਵੇ ਪਏ ਬਾਲਦੇ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਪਿਤਾ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਕਿਰਪਾਨ ਚਮਕੀ, ਉਹ ਮਜਲੂਮਾਂ ਨੂੰ ਪਏ ਸੰਭਾਲਦੇ ਸਨ।
ਬਿਜਲੀ ਕੜਕਦੀ ਉਹਦੀ ਕਮਾਨ ਵਿੱਚੋਂ, ਤੀਰ ਉਸ ਦੇ ਜਾਹ-ਓ-ਜਲਾਲ ਦੇ ਸਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੰਦਾ ਬਹਾਦਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਚੋਜੀ ਦਾਤੇ ਦੇ ਚੋਜ ਕਮਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਧਰਮ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਚਾਉਣ ਖਾਤਰ, ਪਿਆਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੜੇ ਬੇ-ਲਾਗ ਕੀਤੇ।
ਬੱਚੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਸ ਬਚਾ ਲਏ ਸੀ, ਧੀਆਂ-ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਸਾਂਭ ਸੁਹਾਗ ਦਿੱਤੇ।
ਨੌਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਆਪ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਛੋਹ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦੇ ਰਾਗ ਦਿੱਤੇ। ਹੱਥੀਂ ਸਾਰਾ ਪਰਵਾਰ ਲੁਟਾ ਕੇ ਤੇ, ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰ ਉਹ ਪੁਰਖ ਅਕਾਲ ਦੇ ਸਨ।
ਹੁੰਦੇ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ ਵੇਖੇ, ਚੋਜੀ ਦਾਤੇ ਦੇ ਚੋਜ ਕਮਾਲ ਦੇ ਸਨ। | 
