ਜ਼ਾਲਮਾਂ ਜਾ ਅੱਤਿ ਚੁੱਕੀ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਦੀ ਹੱਦ ਮੁੱਕੀ, ਹਿੱਲਿਆ ਸੀ ਬੂਹਾ ਉਦੋਂ ਸੱਚੇ ਦਰਬਾਰ ਦਾ। ਵੇਖ ਜਗ ਵਿਚ ਕਹਿਰ ਹੁੰਦਾ ਸਿਖਰ ਦੁਪਿਹਰ ਵੇਲੇ, ਡੋਲ ਗਿਆ ਤਖ਼ਤ ਉਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਵਾਰ ਦਾ। ਕੋਈ ਫਰਸ਼ ਉੱਤੇ ਜਾਵੇ ਜਿਹੜਾ ਵਿਗੜੀ ਬਣਾਵੇ, ਹੋਇਆ ਅਰਸ਼ ਉੱਤੇ ਫੈਸਲਾ ਇਹ ਸੱਚੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ। ਆਈ ਝੂਮਦੀ ਬਹਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਇਲਾਹੀ ਜਿਹਾ, ਨੂਰ ਉਦੋਂ ਖਿੰਡਿਆ ਸੀ ਨੂਰੀ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ। ਕਲੀਆਂ ਤੇ ਟਹਿਕ ਅਤੇ ਫੁਲਾਂ ਵਿਚ ਮਹਿਕ ਆਈ, ਦੇਂਵਦਾਂ ਸੀ ਪੱਤਾ ਪੱਤਾ ਪਤਾ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ। ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਜਗ ਉੱਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਂਝੀ ਵਾਲਤਾ ਦਾ, ਨਾਨਕੀ ਦਾ ਵੀਰ ਸਾਂਝਾ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ। ਗੋਦ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਦੀ ਹਰੀ ਭਰੀ ਅੱਜ ਹੋਈ, ਪਿਆਰ ਉਹਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਰੱਬ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦਾ। ਜਾਪ ਸਾਰੇ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਸਤਿਨਾਮ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ, ਨਾਦ ਆ ਕੇ ਵੱਜਿਆ ਸੀ ਇਕ ਉਂਕਾਰ ਦਾ। ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਟਿੱਲਿਆਂ ’ਤੇ ਰਾਮ ਰਾਮ ਹੋਣ ਲੱਗਾ, ਮਸਜਦ ਦਾ ਦਰ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅੱਲ੍ਹਾ ਸੀ ਪੁਕਾਰਦਾ। ਮਿੱਟ ਗਈ ਧੁੰਦ ਹੋਇਆ ਜਗ ਵਿਚ ਚਾਨਣਾ ਏ, ਮਿੱਟਿਆ ਹਨੇਰਾ ਸਾਰਾ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਗੁਬਾਰ ਦਾ। ਚੌਦਵੀਂ ਦੀ ਪੁੰਨਿਆ ਦਾ ਚੰਨ ਸੋਹਣਾ ਵੇਖਕੇ ਤੇ, ਖਿੜ੍ਹ ਗਿਆ ਦਿਲ ਹਰ ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰ ਦਾ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਝੂਮ ਝੂਮ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਨਾਨਕੀ ਦਾ ਵੀਰ ਸਾਂਝਾ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ। ਦੂਰ ਕਿਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਖੇਤੀਆਂ ’ਚੋਂ ਬਾਲਕਾ, ਲੋਹੀ ਲਾਖੀ ਧੁੱਪ ਵਿਚ ਮੱਝੀਆਂ ਸੀ ਚਾਰਦਾ। ਨੀਂਦ ਰਾਣੀ ਉਦੋਂ ਉਸ ਬਾਲ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਦਿੱਤਾ, ਭੁੱਖਾ ਹੋਇਆ ਸੂਰਜ ਉਦੋਂ ਬਾਲ ਦੇ ਦੀਦਾਰ ਦਾ। ਲੋਕੋ ਤਲਵੰਡੀ ਦਿਉ ਆਉ ਕਰਾਮਾਤ ਵੇਖੋ, ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟਾਹਰਾਂ ਪਿਆ ਮਾਰਦਾ। ਮੌਲਵੀ ਵੀ ਇਕ ਵਾਲੀ ਰਮਜ਼ ਵੇਖ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, ਇਹ ਬਾਲ ਨਹੀਂ ਮਾਮੂਲੀ ਇਹ ਹੈ ਭੇਜਿਆ ਦਾਤਾਰ ਦਾ। ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਮੋਮਨਾਂ ਦਾ ਪੀਰ ਸੀ ਉਹ, ਨਾਨਕੀ ਦਾ ਵੀਰ ਸਾਂਝਾ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ। ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਭੁੱਖੇ ਭਾਣੇ ਟੋਲੇ ਤਾਈਂ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ, ਬੀੜਾ ਉਨ੍ਹੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਸੱਚ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਦਾ। ਦਿੱਤੀ ਜਿਹੜੀ ਪਿਤਾ ਕਾਲੂ ਰਾਸ ਸੀ ਲੁਟਾ ਦਿੱਤੀ, ਭੋਜਨ ਛਕਾਏ ਦਿੱਤਾ ਛੱਤੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ। ਮੋਦੀ ਖਾਨੇ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਭਰੇ ਛਾਬਾ ਤੱਕੜੀ ਦਾ, ਤੇਰਾ ਤੇਰਾ ਬੋਲ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਸੀ ਪੁਕਾਰਦਾ। ਜਿਹੜਾ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਜਪੇ ਤੋਟ ਉਹਨੂੰ ਹੋਂਵਦੀ ਨਹੀਂ, ਨਕਦੀਆਂ ਦੇ ਸੌਦੇ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀ ਹੁਧਾਰ ਦਾ। ਉਹਦਾ ਨਾਮ ਸੱਚ ਹੈ ਤੇ ਬਾਕੀ ਸਭ ਕੱਚ ਹੈ, ਹੌਕਾ ਫਿਰੇ ਲਾਂਵਦਾ ਉਹ ਸਤਿ ਕਰਤਾਰ ਦਾ। ਤ੍ਰਿਹਾਇਆ ਮਰਦਾਨਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਸਾਰਾ ਦੱਬ ਕੇ ਤੇ, ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਵਲੀ ਸੀ ਕੰਧਾਰ ਦਾ। ਪੰਜਾ ਲਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪਾਣੀ ਸਾਰਾ ਖਿੱਚ ਲਿਆ, ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਠੂਠਾ ਉਹਦੇ ਮਾਣ ਹੰਕਾਰ ਦਾ। ਅਰਸ਼ ਦਿਆਂ ਤਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਹਨੇ ਤਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਠੱਗ ਕਿਤੇ ਤਾਰੇ ਕਿਤੇ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰਦਾ। ਫੇਰ ਮਰਦਾਨੇ ਤਾਈਂ ਭੁੱਖ ਨੇ ਸਤਾਇਆ ਜਦੋਂ, ਰੇਠਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿੱਠਤਾਂ ਖਿਲਾਰਦਾ। ਉਸਦੀ ਰਬਾਬ ਦੀ ਸੀ ਤਾਰ ਤਾਰ ਗੂੰਜ ਉੱਠੀ, ਨਾਨਕੀ ਦਾ ਵੀਰ ਸਾਂਝਾ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ। ਲੋਕ ਜਦੋਂ ਹਾਰ ਥੱਕੇ ਫੁੱਟ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਖਾ ਕੇ, ਹਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁੰਦਿਆ ਸੀ ਏਕਤਾ ਦੇ ਹਾਰ ਦਾ। ਵਹਿਮਾਂ ਮਾਰੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਵਹਿਮਾਂ ਤੋਂ ਛੁਡਾਣ ਦੇ ਲਈ, ਪੁੱਠੇ ਪਾਸੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਬੁੱਕ ਸੀ ਉਲਾਰਦਾ। ਦੱਸਣਾ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਰੱਬ ਵੱਸੇ, ਮੱਕੇ ਵਿਚ ਕਾਅਬੇ ਵੱਲ ਲੱਤਾਂ ਸੀ ਪਸਾਰਦਾ। ਮਸਤੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਉਹੋ ਲੋਕੀਂ ਜਾਣਦੇ ਨੇ, ਮਜ਼ਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚੱਖਿਆ ਏ ਨਾਮ ਦੇ ਖੁਮਾਰ ਦਾ। ਅਜਿਹਾ ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ ਦਾ ਗੁਰੂ ਅਜੇ ਤਕ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਨਾਨਕੀ ਦਾ ਵੀਰ ਸਾਂਝਾ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ। ਵਿਛੋੜਿਆਂ ਦੀ ਕੁਠੀ ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਪੁਕਾਰ ਉਠੀ, ਵੇਖ ਵੀਰਾ ਆ ਕੇ ਹਾਲ ਭੈਣ ਦੁਖਿਆਰ ਦਾ। ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਆਊਂ ਭੈਣੇ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਯਾਦ ਕਰੇਂ, ਵੀਰਾ ਚੇਤਾ ਆਵਦਾਂ ਏ ਤੇਰੇ ਇਕਰਾਰ ਦਾ। ਭਰੇ ਹਟਕੋਰੇ ਅਤੇ ਆਟਾ ਪਈ ਗੁੰਨਦੀ ਸੀ, ਬਾਹਰੋਂ ਕੰਨੀਂ ਬੋਲ ਪਿਆ ਸਤਿ ਕਰਤਾਰ ਦਾ। ਬੱਧਾ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਮੈਂ ਇਕ ਪਲ ਰੁਕਿਆ ਨਹੀਂ, ਬੂਹੇ ’ਤੇ ਖਲੋਤਾ ਨਿੱਕਾ ਵੀਰ ਵਾਜ਼ਾਂ ਮਾਰਦਾ। ਨੇਤਰਾਂ ਨ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਿਲ ਬਰਸਾਤ ਲਾਈ, ਜਾਚਕ ਉੱਥੇ ਛਿੜ ਪਿਆ ਰਾਗ ਮਲਿਹਾਰ ਦਾ। ਨਾਨਕੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹਦੀ ਖ਼ੂਨ ਵਾਲੀ ਸਾਂਝ ਹੈਸੀ, ਨਾਨਕੀ ਦਾ ਵੀਰ ਸਾਂਝਾ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ। |