ਗਦਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਗਾਥਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਕੂਮਤ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ’ਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆਉਣਾ ਸੀ, ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਸੈਂਟ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ’ਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰ ਪੱਤਰ ‘ਗਦਰ’ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਗਦਰ ਪੱਤਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਭਾਰਤੀਆਂ ’ਚ ਰਾਸ਼ਟਰ-ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਜਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ’ਚ ਸ਼ਸਤਰ ਵਿਦਰੋਹ ਲਈ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣਾ ਸੀ, ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ’ਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਿੱਖ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ, ਵਚਨਬੱਧ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪਬੱਧ ਨੇਤਾ ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਕੁੱਟ-ਕੁੱਟ ਕੇ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਠੱਠੀਆਂ, ਤਹਿਸੀਲ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ’ਚ ਸੰਨ 1871 ਈ: ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ. ਘਨਈਆ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਸ਼ਯਪ ਰਾਜਪੂਤ ਸਨ।

ਹੋਰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਵੀ ਆਰਥਿਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਭਾਲ ’ਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਗਏ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕਈ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਚੀਨ, ਪਨਾਮਾ, ਮੈਕਸਿਕੋ, ਕੈਨੇਡਾ ਆਦਿ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ 1908 ਈ: ਨੂੰ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆਂ (ਅਮਰੀਕਾ) ਪਹੁੰਚੇ, ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿਹੜੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹਾਸਲ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ ਦੇ ਦਿਲ ਉੱਪਰ ਗਹਿਰਾ ਅਸਰ ਹੋਇਆ, ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨਾਲ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗੈਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਦਾ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਹੀ ਨਹੀਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਵੀ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ’ਚ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਜ਼ੋਰ ਫੜਦੀ ਗਈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਅਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦੀ ਜੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗੁਲਾਮੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ’ਚ ਸਰੀਰਿਕ ਚੁਸਤੀ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਬਹੁਤ ਸੀ, ਉਹ ਅਕੁਸ਼ਲ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਜਿਹਾ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਕਰਦੇ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਰੀਰਿਕ ਤਾਕਤ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੱਕੜੀ ਕੱਟਣ ਅਤੇ ਚੀਰਣ ਦਾ ਕੰਮ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਫਾਰਮ ਹਾਊਸਾਂ ’ਚ ਲੱਗੀਆਂ ਆਰਾ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਆਦਿ।

ਗੋਰਿਆਂ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੰਘ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਨਿੱਜੀ ਸਵਾਰਥ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਘੱਟ ਦਰਾਂ ’ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ’ਤੇ ਲਗਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਤਾਂਕਿ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੰਘਾਂ ਦੀ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜ ਜਾਤੀ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਜਿਹੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਵੀ ਪੀੜ੍ਹਤ ਸੀ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰੀਤਾਂ, ਰੰਗ, ਭੇਦ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਊਂਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ ਸੀ, ਅਮਰੀਕੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਰਗ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਉਤਰਦਾ ਸੀ, ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ (1907-08) ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਮਰੀਕੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ, ਲੁੱਟਪਾਟ ਅਤੇ ਮਾਰ ਕੁੱਟ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਗੋਰੇ ਬਦਮਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਹੋਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਸੰਨ 1910 ’ਚ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਘਟਨਾ ਵਿਚ ਡੰਡਿਆਂ, ਲਾਠੀਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਲੈਸ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੇ ਗੋਰੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਭਜਾਇਆ, ਇਕ ਦੂਸਰੀ ਘਟਨਾ ’ਚ ਭਾਰਤੀ ਮਜ਼ਦੁਰਾਂ ਨੇ ਆਤਮ ਰੱਖਿਆ ’ਚ 5 ਪਿਸਤੌਲਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਰਾਇਫਲਾਂ ਹਥਿਆ ਲਈਆਂ, ਇਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਪਿਸਤੌਲਾਂ, ਰਾਇਫਲਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਦੁਮ ਦਬਾ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ, ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਨਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੋਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਲਈ ਸਬਕ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ।

ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਦਮੀ ਇਨਸਾਨ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਰਜਿਸਟਰਡ ਕੰਪਨੀ ਖੋਲ੍ਹੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 50% ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੇਅਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨਾਂ 500 ਏਕੜ ਦਾ ‘ਹਾਲਟ ਵੇਲ ਫਾਰਮ’ ਲੀਜ਼ ’ਤੇ ਲਿਆ, ਉਹ ਇਕ ਸਫਲ ਕਿਸਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆਂ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਲੂਆਂ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ (ਪੋਟੈਟੋ ਕਿੰਗ) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਬਹੁਤ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ’ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ, ਇਹ ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵਾਸਤੇ ਸਵਰਗ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਮੁਫਤ ਲੰਗਰ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੀ, ਕਈ ਵਾਰ ਮਹਿਮਾਨ 100 ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਇਹ ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ਵਿਦੇਸ਼ ’ਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਦਿਵਾਉਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਵੀ ਸੀ। ਬਰਕਲੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ’ਚ ਉੱਚੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੱਧਵਰਗੀ ਪਰਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਛੁੱਟੀਆਂ ’ਚ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਕੇ ਪੈਸੇ ਵੀ ਕਮਾਉਂਦੇ ਸੀ।

ਹਾਲਟ ਵੇਲ ਫਾਰਮ ’ਚ ਗੁਪਤ ਸੈਨਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ। ਸਰਦਾਰ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗੁਰੀਲਾ ਯੁੱਧ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਪਣੇ ਉੱਪਰ ਲੈ ਲਈ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੈਨਾ ’ਚ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਧਾਰਮਿਕ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਇਨਸਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਹੋਲਡਰ ਭਾਈ ਵਸਾਖਾ ਸਿੰਘ ਸਨ। ਉਹ ਸਮਰਪਿਤ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਸੰਤ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਇਨਸਾਨ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ਦੇ ਇਕ ਕਮਰੇ ’ਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਵਸਾਖਾ ਸਿੰਘ ਜਾਤੀਗਤ ਭੇਦ-ਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਉੱਪਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸਨ। ਆਰਥਿਕ ਰੂਪ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਅਪਮਾਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਗੁਲਾਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਲਾਮੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦਾ ਪੱਕਾ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤਾ।

ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੱਤ ਸੀ ਕਿ ਗੁਲਾਮੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਵਿਦਰੋਹ ਨਾਲ ਹੀ ਤੋੜੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਚਾਹੇ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਦੇਣੀ ਪਵੇ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਈ ਵਸਾਖਾ ਸਿੰਘ ਧਾਰਮਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਅਰਦਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਕਾਇਲ ਸਨ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਸਮਝਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਭਾਈ ਵਸਾਖਾ ਸਿੰਘ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਵਾਕ ਲੈਣ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ’ਤੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋਏ, ਭਾਈ ਵਸਾਖਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਇਹ ਵਾਕ ਲਿਆ:

ਜਉ ਤਉ ਪ੍ਰੇਮ ਖੇਲਣ ਕਾ ਚਾਉ॥
ਸਿਰੁ ਧਰਿ ਤਲੀ ਗਲੀ ਮੇਰੀ ਆਉ॥
ਇਤੁ ਮਾਰਗਿ ਪੈਰੁ ਧਰੀਜੈ॥
ਸਿਰੁ ਦੀਜੈ ਕਾਣਿ ਨ ਕੀਜੈ॥ (ਪੰਨਾ 1412)

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕੋਈ ਸੀਮਾ ਨਾ ਰਹੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਈ ਵਸਾਖਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ, ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਲੇ ਲਗਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਕੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਗੁੱਟ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ।

ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਭਗਤਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਵੀ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਈ ਵਸਾਖਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਇਹ ਵਾਕ ਲਿਆ:

ਚਤੁਰ ਦਿਸਾ ਕੀਨੋ ਬਲੁ ਅਪਨਾ ਸਿਰ ਊਪਰਿ ਕਰੁ ਧਾਰਿਓ॥
ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਟਾਖ੍ਹ ਅਵਲੋਕਨੁ ਕੀਨੋ ਦਾਸ ਕਾ ਦੂਖੁ ਬਿਦਾਰਿਓ॥1॥
ਹਰਿ ਜਨ ਰਾਖੇ ਗੁਰ ਗੋਵਿੰਦ॥
ਕੰਠਿ ਲਾਇ ਅਵਗੁਣ ਸਭਿ ਮੇਟੇ ਦਇਆਲ ਪੁਰਖ ਬਖਸੰਦ॥ (ਪੰਨਾ 681)

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਵਾਕ ਸੁਣ ਕੇ ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਰਾਸ਼ਟਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ, ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸ. ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ, ਸ. ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ’ਚ ਸਾਥ ਦੇਣ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤੀ ਤਾਂ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ’ਚ ਸਨ ਜਦਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੱਚੇ ਲਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਆਪਣੀ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ।

ਇਸ ਪੂਰੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚਮਕ ਉੱਠਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਇਰਾਦੇ ਦੇ ਪੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਬੁਲੰਦ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਜਦੋਂ ਭਾਈ ਵਸਾਖਾ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਸਮਰਪਿਤ ਲੋਕਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਨਾ ਰਿਹਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਚੰਗੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅੱਧਾ ਕੰਮ ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਨਾਮ-ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ਦੇ ਕੰਮ ’ਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਉਹ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਸੋਚਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ’ਚ ਠਹਿਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ’ਚ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਉਂਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਆਉਂਦੇ, ਉਹ ਹੋਲਟ ਵੇਲ ਫਾਰਮ ’ਚ ਜ਼ਰੂਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ। ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਿਮਾਨ ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਵਸਾਖਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਭਾਰਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੰਗਤ ’ਚ ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ’ਚ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ।

ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਨੇੜਲੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਭਾਈ ਵਸਾਖਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਟਾਕਟੋਨ ਸਿਟੀ ’ਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਸਕਣ ਅਤੇ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ’ਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਇਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ’ਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਭਾਈ ਵਸਾਖਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਕਿ ਸਟਾਕਟੋਨ ਸਿਟੀ ’ਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਵੀ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਸੰਨ 1910 ’ਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਸੰਮੇਲਨ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆਂ ’ਚ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਏ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦੇ ਅਤੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜੇ ਗਏ।

ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਰੀਖ਼ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਸੰਮੇਲਨ ਹੋਇਆ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀਆਂ ਸਨ- ਸ. ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਥਟਗੜ੍ਹ, ਸ. ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਭਕਨਾ, ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ, ਸ. ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ, ਸ. ਊਧਮ ਸਿੰਘ, ਸ. ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ, ਸ. ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ, ਪੰਡਤ ਕਾਸ਼ੀ ਰਾਮ, ਬਾਬੂ ਸੋਹਣ ਲਾਲ ਪੱਟੀ, ਸ. ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਟੁੰਡੀਲਾਟ, ਸ. ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਕੀ, ਸ. ਨੌਧ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਪਰਮਾਨੰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਾਥੀ, ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਬੁਲੰਦ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਧੂਮ-ਧਾਮ ਨਾਲ ਗੁਰਪੁਰਬ ਮਨਾਇਆ। ਭਾਈ ਵਸਾਖਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਦੇ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਵਾਕ ਪੜ੍ਹਿਆ:

ਜਉ ਤਉ ਪ੍ਰੇਮ ਖੇਲਣ ਕਾ ਚਾਉ॥
ਸਿਰੁ ਧਰਿ ਤਲੀ ਗਲੀ ਮੇਰੀ ਆਉ॥
ਇਤੁ ਮਾਰਗਿ ਪੈਰੁ ਧਰੀਜੈ॥
ਸਿਰੁ ਦੀਜੈ ਕਾਣਿ ਨ ਕੀਜੈ॥ (ਪੰਨਾ 1412)

ਭਾਈ ਵਸਾਖਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਨ ਸਮੂਹ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸਟਾਕਟੋਨ ’ਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਾਸ ਬੁੱਕ ’ਚ ਦਰਜ ਜਮਾਂ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੱਡੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾਨ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ-ਇਕ ਕਰ ਕੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਹੀ ਇਕ ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਾਸ਼ੀ ਜਮਾਂ ਹੋ ਗਈ। ਇਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਮਿਤੀ ਗਠਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਭਾਈ ਵਸਾਖਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮਿਤੀ ਨੇ 90,000 ਡਾਲਰ ਦਾ ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਭਵਨ ਖਰੀਦਿਆ। ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਚੰਦੋਆ, ਰੁਮਾਲਾ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਵਿਧੀ ਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਲੰਗਰ ਦੇ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬਰਤਨ ਖਰੀਦੇ ਗਏ।

ਦੂਸਰੇ ਦਿਨ ਸੰਮੇਲਨ ’ਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮਸਲਿਆਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਹੋਇਆ। ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੈਕਟਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਅਧਿਵੇਸ਼ਨ ’ਚ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਨ ’ਚ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਗੁਲਾਮ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੱਲ ਦਿਵਾਇਆ ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ’ਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ’ਚ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸਹੀ ਮੌਕਾ ਆਉਣ ’ਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਵਿਦਰੋਹ ਦਾ ਆਹਵਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਏਗਾ। ਇਸ ਮੰਤਵ ਲਈ ਸਮਿਤੀ ਗਠਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸ. ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਤੇ ਸ. ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ’ਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ’ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਲਿਖਵਾਇਆ। ਸਮਿਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤਿੰਨਾਂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਲ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਸਮਿਤੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਈ ਸਥਾਨਾਂ ’ਤੇ ਜਨ-ਸਭਾਵਾਂ ਬੁਲਾਈਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਣ ਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਸੰਨ 1913 ’ਚ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸਮਿਤੀ ਦਾ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ’ਚ ਮਿਲਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ’ਚ ਆ ਕੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ। ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ 20-10-1914 ਨੂੰ ਕਲਕੱਤੇ ’ਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਲਾਹੌਰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੇਸ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 13-9-1915 ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਜਾਇਦਾਦ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਈ ਗਈ।

ਸੰਨ 1933 ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਲਈ ਕਿਰਤੀ ਲਹਿਰ ’ਚ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਕਿਸਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ। 9 ਮਈ 1938 ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਸਰਬ ਹਿੰਦ ਕਿਸਾਨ ਕਾਨਫਰੰਸ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਬੰਗਾਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸੀ ਤਾਂ ਇਕ ਮੋਟਰ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਏ।