ਊੜੇ ਤੋਂ ੜਾੜੇ ਤਕ ਮਾਲ਼ਾ ਸੁੱਚੇ ਮੋਤੀਆਂ ਵਾਲ਼ੀ ਰੱਖੋ ਸਾਂਭ ਕੇ ਜੇ ਗੁੰਮ ਗਈ ਤਾਂ ਫੇਰ ਨਹੀਂ ਲੱਭਣੀ ਭਾਲ਼ੀ ੳ-ਉੱਠੋ, ਅ-ਆਓ, ੲ- ਇੱਕ ਰੰਗ ਝਲਕੇ ਸ- ਸਾਰੇ, ਹ- ਹੰਭਲਾ, ਆਓ ਮਾਰੀਏ ਰਲ ਕੇ ਕਹਿਣ ਸਿਆਣੇ, ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਅਣਗਹਿਲੀ ਬਾਹਲ਼ੀ ਰੱਖੋ ਸਾਂਭ ਕੇ . . . ਇਸ ਮਾਲ਼ਾ ਨੂੰ ਛੋਹ ਹੈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਗੁਰੂਆਂ ਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਇਸ ਨੇ ਕਦੇ ਈਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਦੁਨਿਆਵੀ ਤਖ਼ਤਾਂ ਦੀ ਕ-ਕੁਝ ਤਾਂ, ਖ-ਖੱਟ ਲਓ, ਗ-ਗੁਰਬਾਣੀ ਤੋਂ ਘ-ਘਰ ਵਿਚ ਭਾਗ ਏਸ ਦੇ ਲੱਗਾ ਗੁਰਬਾਣੀ ਤੋਂ ਙੰਙੇ ਨਾਂ ਦੇ ਅੱਖਰ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚ ਢੁੱਕਵੀਂ ਥਾਂ ਹੈ ਪਾ ਲੀ ਰੱਖੋ ਸਾਂਭ ਕੇ . . . ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਨੇ ਮੋਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਲੜੀ ਪਰੋਇਆ ਰੂਪ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਓਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਦੂਣ-ਸਵਾਇਆ ਹੋਇਆ ਚ-ਚੱਲੋ, ਛ-ਛੇਤੀ, ਜ-ਜਪੀਏ ਸਾਰੇ ਝ-ਝੂਠ ਨਾ ਮੈਂ ਆਖਾਂ, ਹੋ ਜਾਣੇ ਵਾਰੇ-ਨਿਆਰੇ ਞ-ਆਖੇ ਇਹ ਮਾਲਾ ਤਾਂ ਜਪਣੀ ਬੜੀ ਸੁਖਾਲੀ ਰੱਖੋ ਸਾਂਭ ਕੇ . . . ਇਸ ਨੇ ਸੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁੱਤਿਆਂ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਆਣ ਜਗਾਇਆ ਚਹੁ-ਮੁਖੀਏ ਦੀਵੇ ਦੇ ਚਾਨਣ ਵਾਂਙੂੰ ਰਾਹ ਰੁਸ਼ਨਾਇਆ ਟ-ਟੌਰ ਤੇ, ਠ-ਠੁਕ, ਡ-ਡਿੱਠੀ, ਜਿਸ-ਜਿਸ ਨੇ ਢ-ਢਹਿ ਕੇ, ਣ-ਣਮੋਕਾਰ ਕੀਤੀ ਤਿਸ-ਤਿਸ ਨੇ ਸੁਧਰ ਗਿਆ ਜੀਵਨ ਜੋ-ਜੋ ਵੀ ਪੈ ਗਏ ਏਸ ਕੁਠਾਲੀ ਰੱਖੋ ਸਾਂਭ ਕੇ . . . ਇਸ ਮਾਲਾ ਦਾ ਹੈ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਊੜੇ ਨਾਮ ਦਾ ਮੋਤੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਹੈ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ੴ ਦੀ ਜੋਤੀ ਤ- ਤੂੰ ਹੀ, ਥ-ਥਾਨ-ਥਨੰਤਰ ਦ-ਦਾਤਾ ਧ-ਧੰਨ ਤੇਰੀ ਕੁਦਰਤ, ਨ-ਨਿੱਤ ਨਵੀਂ ਵਿਧਾਤਾ! ਲੱਗਦੀ ਐ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਦ ਦੀ ਹੈ ਸੁਰਤ ਸੰਭਾਲ਼ੀ ਰੱਖੋ ਸਾਂਭ ਕੇ . . . ਇਹ ਮਾਲ਼ਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਦਰਜਾ ਪਾ ਗਈ ਪੈਂਤੀ ਤੋਂ ਫਿਰ ਬਣ ਗਈ ਗੁਰਮੁਖੀ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨ ਵਧਾ ਗਈ ਪ-ਪਰ ਅਸੀਂ, ਫ-ਫੇਰ ਵੀ, ਬ-ਬੇਕਦਰਿਆਂ ਨੇ ਭ-ਭਲੀ ਨੀ, ਮ-ਮਾਸਾ, ਵੀ ਸੋਚੀ ਸੁਥਰਿਆਂ ਨੇ ਇਉਂ ਨਾ ਕਰੋ ਨਿਰਾਦਰ ਛੱਡ ਦਿਓ ਕਿਉਂ ਬੇਸ਼ਰਮੀ ਢਾਲ਼ੀ? ਰੱਖੋ ਸਾਂਭ ਕੇ . . . ਆਓ! ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬੀ, ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੇ ਰਖਵਾਲੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਨ, ਸਤਿਕਾਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਘਾਲ਼ਣਾ ਘਾਲ਼ੋ ਯ-ਯਾਦ, ਰ-ਰੱਖਣ ਦੀ, ਲ-ਲੋੜ ਹੈ ਆਓ ਵ- ਵਕਤ ਵਿਚਾਰੀਏ ਇੰਞ ਨ ਵੇਲਾ ਹੱਥੋਂ ਖੁੰਝਾਓ ੜ-ੜਾੜਿ ਛੱਡੋ ‘ਤੂੰ-ਮੈਂ’ ਦਾ, ਜਾਓ ਸਮਾਂ ਕਿਉਂ ਗਾਲ਼ੀ? ਰੱਖੋ ਸਾਂਭ ਕੇ . . . ਇਸ ਮਾਲ਼ਾ ਦੇ ਜਦ ਕੁਝ ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵੱਲ ਝਾਕਿਆ ਸੱਸੇ, ਖੱਖੇ, ਗੱਗੇ, ਜੱਜੇ, ਫੱਫੇ, ਲੱਲੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਦੇ ਅਲੋਪ ਕਦੇ ਪ੍ਰਗਟ, ਚਰਨਾਂ ’ਚ ਤੁਹਾਡੇ ਕੀ ਹੈ ਕਹਿੰਦੇ ਇਹ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀ, ਦੂਹਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੈਸੀ ਲੋੜ ਅਸਾਨੂੰ ਓਵੇਂ ਵਰਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਰੂਪ ਤਾਂ ਘੱਟ, ਸਾਡੇ ਮਿਜਾਜ਼ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਫ਼ਰਕ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਸ਼-ਸ਼ਬਦ ਚੋਣ ਦੀ, ਖ਼-ਖ਼ੂਬੀ ਖ਼ਾਸ ਥਾਂ ਰੱਖਦੀ ਗ਼-ਗ਼ਨੀਮਤ ਹੈ ਗ਼ਫੂਰ ਨੇ ਕਰ ’ਤੀ ਸੋਚ ਮੇਰੀ ਲੱਖ ਦੀ ਜ਼-ਜ਼ੁਬਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਜ਼ਹਿਨੀਅਤ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਬਿਨ ਪਾਈ ਹੈ ਦੱਸੋ ਅਹਿਮੀਅਤ ਕਿਸ ਨੇ? ਫ਼-ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇ ਗਏ, ਲ਼ ਲ਼ਫਜ਼ ਵਿਖਾਲੀ। ਰੱਖੋ ਸਾਂਭ ਕੇ . . . ਰ-ਣ ਜੱਜੇ ਬਿਹਾਰੀ, ਤ ਜੋੜੇ ਹੱਥ ਦੋਵੇਂ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ ਕੋਈ ਗੁਸਤਾਖ਼ੀ, ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ ਓਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ, ਮਾਫ ਓਸ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸੁਘੜ ਪਾਠਕੋ ਮੇਰੀ ਫੜਨੀ ਵੀਰਨੋ ਬਾਂਹ ਹੈ! ਕੱਕੇ ਹੋੜਾ, ਠੱਠੇ ਲਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇ ਘਾਲ਼ਣਾ-ਘਾਲ਼ੀ ਕੋਠੇ ਦੇ ‘ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ’ ਨੇ ਹੈ ਘਾਲਣਾ-ਘਾਲੀ ਰੱਖੋ ਸਾਂਭ ਕੇ ਜੇ ਗੁੰਮ ਗਈ ਤਾਂ ਫੇਰ ਨੀ ਲੱਭਣੀ ਭਾਲ਼ੀ! |