ਸਾਕਾ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਬੇਟੀ ਜੋਗਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਜੁਲਾਈ, 1923 ਈ. ਨੂੰ ਅਕਾਲਗੜ੍ਹ, ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿਖੇ ਮਾਤਾ ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ, ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਉਪਰੰਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬੀਬੀ ਜੋਗਿੰਦਰ ਕੌਰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਖ ਸਮਾਗਮਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਕੀਰਤਨ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਆਦਿ ਦੇਣ ਵਿਚ ਮੋਹਰੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਆਪ ਜੀ ਕੇਵਲ ਨੌਵੀਂ ਜਮਾਤ ਪਾਸ ਸਨ ਪਰ ਸਮਝ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਕੋਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ ਤੋਂ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਕੇ ਬਾਰੇ ਅਸਲ ਸਾਖੀ ਸੁਣੀ ਸੀ, ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖ਼ੂਨ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਸਦਕਾ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਸੀ। ਆਪ ਜੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਗਵਾਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਖ਼ਰੀ ਕੜੀ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ ਤੋਂ ਸਾਰਾ ਸਾਕਾ ਆਪ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਸ. ਹਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਲੂਥਰਾ (ਦੋਹਤਾ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਜੀ) ਦੇ ਦੱਸਣ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪ ਜੀ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਕਾ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਇਕ ਚਮਤਕਾਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਬੀਬੀ ਜੋਗਿੰਦਰ ਕੌਰ ਇਕ ਚੁੰਬਕੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਸਨ, ਉਹ ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸੋਮਾ ਸਨ। ਉਹ ਸਿਹਤ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਬੜੇ ਸੁਚੇਤ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਵਿਚ ਬੜੀ ਖਿੱਚ ਸੀ। ਉਹ ਹਸਮੁਖ ਅਤੇ ਖੁਲ੍ਹਦਿਲੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ। ਉਹ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਲੁਭਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਰਾਹ-ਦਸੇਰੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ-ਨੂੰਹਾਂ ਲਈ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸੋਮਾ, ਪੋਤੇਪੋਤੀਆਂ, ਪੜਪੋਤੇ-ਪੜਪੋਤੀਆਂ ਲਈ ਕਦੇ ਨਾ ਮੁਕੱਣ ਵਾਲਾ ਪਿਆਰ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਸਨ। ਬੀਬੀ ਜੋਗਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਔਲਾਦ:- ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਪਿੰਡ ਡੋਗਰਾਂਵਾਲਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਵਿਚ ਸ. ਸੰਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਨਾਲ 1937 ਈ. ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਸ. ਸੰਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਸ. ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਬੀਬੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕੌਰ ਸਨ। ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ, ਸੰਤਾਂ-ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਸ. ਸੰਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਫ਼ੌਜੀ ਸਪਲਾਈ ਠੇਕੇਦਾਰ ਸੀ। 1947 ਈ. ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪ ਜੀ ਜਲੰਧਰ ਸ਼ਹਿਰ(ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ) ਵਿਚ ਵੱਸ ਗਏ ਸਨ। 1938 ਈ. ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਇਕ ਬੇਟੀ ਰਾਣੀ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਆਪ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ: ਸ. ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਕੈਪਟਨ ਸਵਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਓਸਵੰਤ ਸਿੰਘ, ਹਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਪਤੀ ਸ. ਸੰਪੂਰਨ ਸਿੰਘ 25 ਮਾਰਚ, 1970 ਈ. ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਘਬਰਾਏ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਪਰਵਾਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਇਆ। ਇਕਲੌਤੀ ਔਲਾਦ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਾਤਾ ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ ਜੀ 1982 ਈ. (ਅਕਾਲ ਚਲਾਣੇ) ਤਕ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰਵਾਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਰਹੇ। ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਚਲਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪ 1987 ਈ. ਤਕ ਗ੍ਰੇਟਰ ਕੈਲਾਸ਼, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਰਹੇ। ਇਥੇ ਆਪ ਜੀ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ (Red Cross) ਅਤੇ ਵਾਰ ਵਿਡੋਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (War Widows Association) ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜ-ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਕੇ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਕਈ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਅਣਥੱਕ ਮਿਹਨਤ, ਸਮਰਪਣ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਮਾਇਕ ਖੁੱਲਦਿਲੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਆਪ ਜੀ ਨੇ 1980 ਤੋਂ 1987 ਈ. ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵਿਚ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਜਿੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋੜਵੰਦ ਅਤੇ ਬੇਸਹਾਰਾ ਬੱਚੀਆਂ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਲਾਈ ਆਦਿਕ ਹੁਨਰਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਉਪ-ਜੀਵਕਾ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਈਆਂ। 1984 ਈ. ਦੀ ਸਿੱਖ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਸਮੇਂ ਵੀ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਮਦਦਗਾਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੈਂਪ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ। ਫ਼ੌਜ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਰਸੂਖ਼ ਸਦਕਾ ਬੜੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ। ਉਹ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਭਾਵਨਾ ਵਾਲੀ ਦੂਰ-ਅੰਦੇਸ਼ ਇਸਤਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਈ ਸਿੱਖ ਪਰਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸ਼ਹੀਦ ਬਾਬਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਯਾਦਗਾਰੀ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਆਪ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਸਨ ਜਿਸ ਦੇ ਟਰੱਸਟੀ ਸ. ਰੌਣਕ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗਿ. ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ ਸਨ। ਉਹ ਸ਼ਹੀਦ ਪਿਤਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਬਣੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ ਅਤੇ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਵੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ 1990 ਈ. ਵਿਚ ਆਕਲੈਂਡ (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) ਵਿਚ ਵਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪਰਵਾਰ ਸਮੇਤ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਸਨ। ਵਲੈਤ ਵਿਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਆਪ ਜੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੋਹਰੀ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਤਨ, ਮਨ ਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਿਆਣੀ, ਹਰ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਜਾਣੂ, ਸੁਜੱਗ, ਪ੍ਰਬੀਨ ਵਕਤਾ, ਪੂਰਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਊਣ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਸਨ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਿਵਾਸ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਇਕ ਪੋਤਰੇ ਦਾ ਨਾਂ ਨਾਦਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਰੱਖਿਆ। ਸ. ਹਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦੱਸਣ ਅਨੁਸਾਰ 31 ਅਕਤੂਬਰ, 1946 ਈ. ਤਕ ਲੱਗਭਗ ਹਰ ਸਾਲ ਨਾਨਾ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸਮਾਗਮ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਵਕਤ ਹਸਨ ਅਬਦਾਲ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਰੁਕਣ ਵਾਲੀ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲੰਗਰ ਵੀ ਛਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿਚ ਬੀਬੀ ਜੀ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਆਪ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਹਾੜਾ 31 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਆਕਲੈਂਡ (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) ਵਿਖੇ ਵੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਇਸ ਲਾਸਾਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 16 ਸਤੰਬਰ, 2017 ਈ. ਨੂੰ ਬੀਬੀ ਜੋਗਿੰਦਰ ਕੌਰ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਅਤੇ ਸੁਖੀ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, 94 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ। 17 ਸਤੰਬਰ, 2017 ਈ. ਨੂੰ ਈ-ਪੇਪਰ Indiannewslink.co.nz ਵਿਚ ਖ਼ਬਰ ‘ਸਿੱਖ ਮਾਰਟਰ’ਜ਼ ਡਾਟਰ ਪਾਸਸ ਅਵੇ’ (Sikh Martyr's daughter passes Away) ਟਾਈਟਲ ਹੇਠ ਛਪੀ ਸੀ ਕਿ ਬੀਜੀ ਜੋਗਿੰਦਰ ਕੌਰ (ਲੂਥਰਾ) (15 ਜੁਲਾਈ, 1923 ਈ. - 16 ਸਤੰਬਰ, 2017 ਈ.) ਪੁੱਤਰੀ ਸ਼ਹੀਦ ਬਾਬਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਜੀ (ਸਾਕਾ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ ਗੱਡੀ) ਨੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਹ ਸਵੇਰੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ 16 ਸਤੰਬਰ, 2017 ਈ. ਨੂੰ ਆਕਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਲਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 94 ਸਾਲ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਨੂੰਹਾਂ, ਨੌਂ ਪੋਤੇਪੋਤੀਆਂ ਦੇ ਪਰਵਾਰ ਅਤੇ 14 ਪੜਪੋਤੀਆਂ-ਪੜਪੋਤੇ ਹਨ। ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ (ਲੂਥਰਾ) ਪਰਵਾਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਆਪ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਪਰਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸੋਹਣਾ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹਨ। ਆਪ ਜੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਸਨੇਹ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਮ ਸਸਕਾਰ 19 ਸਤੰਬਰ, 2017 ਈ. ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 2 ਵਜੇ ਮੈਨੁਕਾਊ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਗਾਰਡਨ, 361 ਪੁਹੀਨੂਈ ਰੋਡ, ਪਾਪਾਟੋਏਟੋਏ (ਆਕਲੈਂਡ) ਵਿਖੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। |