ਦੂਜੇ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਬਾਬਾ ਫੇਰੂ ਮੱਲ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦਇਆ ਕੌਰ ਦੇ ਲਾਡਲੇ ਸਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭੂ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਤਾਂਘ ਸੀ। ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਸੀ। ਆਪ ਹਰ ਸਾਲ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਵਾਰ ਭਾਈ ਜੋਧਾ ਜੀ ਕੋਲੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸੁਣ ਇੰਨੇ ਬਿਹਬਲ ਹੋਏ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਪੁੱਜ ਗਏ। ਰੱਬੀ ਨੂਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦਾ ਐਸਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਹੀ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਏ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਦੀ ਵਿੱਦਿਆ ਸਿਖਾਈ। ਹੁਣ ਉਹ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਦੇ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਦੇ ਤੇ ਹਰ ਹੁਕਮ ਖਿੜੇ-ਮੱਥੇ ਮੰਨਦੇ। ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਘਾਲ-ਕਮਾਈ, ਸੇਵਾ-ਸਿਮਰਨ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਪਾਸੋਂ ਗੁਰਿਆਈ ਦਾ ਤਿਲਕ ਲਗਵਾ ਕੇ ਗੁਰਗੱਦੀ ’ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਤਮਿਕ ਜੋਤ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਬਖਸ਼ੀ। ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਅਨੁਸਾਰ: ਗੁਰੁ ਅੰਗਦੁ ਗੁਰੁ ਅੰਗੁ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਿਰਖੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਫਲ ਫਲਿਆ।
ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਜਗਾਇਅਨੁ ਦੀਵੇ ਤੇ ਜਿਉ ਦੀਵਾ ਬਲਿਆ। (ਵਾਰ 24 ਪਉੜੀ 8) ਉਪਦੇਸ਼: ਗੁਰਗੱਦੀ ’ਤੇ ਬੈਠਣ ਉਪਰੰਤ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪਾਏ ਪੂਰਨਿਆਂ ’ਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਚੱਲਣ ਦਾ ਪੈਗ਼ਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਯਾਦ ਕਰੋ, ਉਹ ਹਰ ਇਕ ਵਿਚ ਸਮਾਇਆ ਹੈ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਭ ਨੂੰ ਦਾਤਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ : ਏਹ ਕਿਨੇਹੀ ਦਾਤਿ ਆਪਸ ਤੇ ਜੋ ਪਾਈਐ॥
ਨਾਨਕ ਸਾ ਕਰਮਾਤਿ ਸਾਹਿਬ ਤੁਠੈ ਜੋ ਮਿਲੈ॥ (ਪੰਨਾ 475) ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਹੁਕਮ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਅਸਲੀ ਜੀਵਨ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇ-ਵਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਬਚ ਕੇ ਰਹੇ, ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਸਾਥ ਛੱਡੇ : ਜੋ ਜੀਇ ਹੋਇ ਸੁ ਉਗਵੈ ਮੁਹ ਕਾ ਕਹਿਆ ਵਾਉ॥
ਬੀਜੇ ਬਿਖੁ ਮੰਗੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਵੇਖਹੁ ਏਹੁ ਨਿਆਉ। (ਪੰਨਾ 474) ਸੰਸਾਰ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਹੈ। ਸੰਸਾਰਕ ਮੋਹ ਤੇ ਮਾਇਆ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰੋ : ਰਾਤਿ ਕਾਰਣਿ ਧਨੁ ਸੰਚੀਐ ਭਲਕੇ ਚਲਣੁ ਹੋਇ॥
ਨਾਨਕ ਨਾਲਿ ਨ ਚਲਈ ਫਿਰਿ ਪਛੁਤਾਵਾ ਹੋਇ॥ (ਪੰਨਾ 787) ਹਉਮੈ-ਹੰਕਾਰ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰੋ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਜੋ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਉਹ ਅਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੈ: ਨਾਨਕ ਹੁਕਮੁ ਨ ਬੁਝਈ ਅੰਧਾ ਕਹੀਐ ਸੋਇ॥ (ਪੰਨਾ 954) ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਲੈਣ ਲਈ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਦਿਨ-ਰਾਤ ਤੇ ਦੁਖ-ਸੁਖ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਿਫਤ-ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ- ਮਿਲਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਜਾਂ ਸੁਖੁ ਤਾ ਸਹੁ ਰਾਵਿਓ ਦੁਖਿ ਭੀ ਸੰਮਾ੍ਲਿਓਇ॥
ਨਾਨਕੁ ਕਹੈ ਸਿਆਣੀਏ ਇਉ ਕੰਤ ਮਿਲਾਵਾ ਹੋਇ॥ (ਪੰਨਾ 792) ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਰਸ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮ ਰੂਪੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਦੀਵੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ: ਜਿਨ ਵਡਿਆਈ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਕੀ ਤੇ ਰਤੇ ਮਨ ਮਾਹਿ॥
ਨਾਨਕ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਏਕੁ ਹੈ ਦੂਜਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਹਿ॥ (ਪੰਨਾ 1238) ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਹਰ ਲੋੜ ਪਰਮਾਤਮਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਅੱਗੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ-ਅਰਦਾਸ-ਅਰਜੋਈ ਕਰਨੀ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ: ਆਪੇ ਜਾਣੈ ਕਰੇ ਆਪਿ ਆਪੇ ਆਣੈ ਰਾਸਿ॥
ਤਿਸੈ ਅਗੈ ਨਾਨਕਾ ਖਲਿਇ ਕੀਚੈ ਅਰਦਾਸਿ॥ (ਪੰਨਾ 1093) ਕਾਰਜ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਪ੍ਰਸਾਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਧੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪੈਂਤੀ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨ੍ਹਿਆ। ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਬਣਵਾਈਆਂ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹੇ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਾਖੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਭਾਈ ਪੈੜੇ ਮੋਖੇ ਤੋਂ ਲਿਖਵਾਈਆਂ। ਇਹ ਪੋਥੀ ‘ਭਾਈ ਬਾਲਾ ਜੀ ਵਾਲੀ ਜਨਮਸਾਖੀ’ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਚਲਾਈ ਮਰਿਆਦਾ ਸੰਗਤ ਤੇ ਪੰਗਤ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਕੀਰਤਨ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਪੱਕ ਕੀਤਾ। ਮਾਤਾ ਖੀਵੀ ਜੀ (ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮਹਿਲ) ਵੀ ਹਰ ਵੇਲੇ ਲੰਗਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੇ। ਕਿਰਤ ਕਰ ਕੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ-ਭਾਵ ਦਸਵੰਧ ਦੇਣ ਤੇ ਵੰਡ ਛਕਣ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨ੍ਹਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪ ਵੀ ਵਾਣ ਵੱਟਣ ਦੀ ਹੱਥੀਂ ਕਿਰਤ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬੱਚੇ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਕੁਸ਼ਤੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਅਖਾੜੇ ਬਣਵਾਏ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਵਾਂਗ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਬਾਣੀ ਰਚੀ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਆਪ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਨੌ ਵਾਰਾਂ ਵਿਚ 62 ਸਲੋਕ ਦਰਜ ਹਨ। ਤਪਿਆਣਾ (ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ) ਦੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਜਦੋਂ ਇਕ ਜੋਗੀ ਜੋਗ ਆਸਣ ਦੇ ਗੁਣ ਤੇ ਬਰਕਤਾਂ ਦੱਸ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋਗ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਮਨ ਦੀ ਗਰੀਬੀ, ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਸਵੱਛਤਾ, ਚਿੱਤ ਦੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਨਵਿਰਤੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਭਾਈ ਜੋਧ ਜੀ, ਭਾਈ ਲਾਲੂ ਜੀ, ਭਾਈ ਗੁੱਜਰ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਉੱਚਾ-ਸੁੱਚਾ ਕਰਨ, ਪਰਉਪਕਾਰ ਕਰਨ ਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ ਸਿਖਾਈ। ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਘਾਲ-ਕਮਾਈ ਦੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਗੱਦੀ ਦੇ ਵਾਰਸ ਬਣਾਇਆ : ਅੰਗਦਿ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰਿ ਅਮਰੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਥਿਰੁ ਕੀਅਉ॥ (ਪੰਨਾ 1408) ਜਦੋਂ ਹਮਾਯੂੰ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ਸੂਰੀ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਕੇ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਣ ਆਇਆ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਆਮਦ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਹਮਾਯੂੰ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਹੇਠੀ ਸਮਝੀ। ਉਸ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਮੁੱਠ ’ਤੇ ਹੱਥ ਧਰਿਆ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬੜੀ ਦਲੇਰੀ ਤੇ ਨਿਰਭੈਤਾ ਨਾਲ ਫੁਰਮਾਇਆ: “ਭਾਈ ਮੁਗ਼ਲਾ! ਤਲਵਾਰ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ਪਰ ਕੱਢਣੀ ਸੀ ਕਿ ਅਸਾਂ ਉਪਰ?” ਇਹ ਸੁਣ ਹਮਾਯੂੰ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਖਿਮਾ ਮੰਗੀ। (ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼) ਚੌਧਰੀ ਮਲੂਕੇ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾ ਪੀਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ’ਤੇ ਉਹ ਮਿਰਗੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਪਰ ਜਦੋਂ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਮਿਰਗੀ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ। ਭਾਈ ਮਾਹਨੇ ਲਾਂਗਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਇਕ ਸੇਵਾਦਾਰ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਂ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲੇ ਤੇ ਨਿਵ ਚੱਲੇ। ਰਬਾਬੀ ਭਾਈ ਬਲਵੰਤ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਇਕ ਚੰਗੇ ਕੀਰਤਨੀਏ ਨੂੰ ਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ। ਆਪ ਨਿਮਰਤਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨਗੇ ਤਾਂ ਹੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਸਰ ਸ੍ਰੋਤੇ ’ਤੇ ਪਏਗਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਕੋਈ ਸ਼ਰਧਾ ਕਰਕੇ ਦੇਵੇ, ਕੀਰਤਨੀਆ ਪਿਆਰ ਸਹਿਤ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰੇ। ਭਾਈ ਜੀਵਾ ਜੀ ਜੋ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੇ ਲੰਗਰ ਲਈ ਖਿਚੜੀ ਬਣਾ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਇਕ ਦਿਨ ਮੀਂਹ –ਹਨੇਰੀ ਕਾਰਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਲਗਾ ਕਿ ਮੀਂਹ ਹਨੇਰੀ ਰੁਕੇ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਜਲਦੀ ਖਿਚੜੀ ਬਣਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੋਲ ਪੁੱਜੇ। ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਸਿੱਖ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਰਜ਼ਾ ਵਿਚ ਹੀ ਜਪ, ਤਪ, ਦਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਹਨ: ਪ੍ਰਭੁ ਆਗਯਾ ਮਹਿˆ ਤਥਾ ਸਦੀਵਾ।
ਰਹੁ ਰਾਜੀ ਬਨਿ ਗੁਰਮੁਖ ਜੀਵਾ। (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰੰਥ ਰਾਸ ਪਹਿਲੀ) ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜਾਂ ਸਦਕਾ ਹੁਣ ਸਿੱਖਾਂ ਕੋਲ ਗੁਰੂ ਸੀ, ਬਾਣੀ ਸੀ, ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿੱਪੀ ਸੀ, ਇਤਿਹਾਸ ਸੀ, ਸੰਗਤ ਤੇ ਪੰਗਤ ਸੀ, ਉਦਾਸੀ ਮਤ ਦੀ ਥਾਂ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਜੀਵਨ ਸੀ, ਨਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਪੰਥ ਪਛਾਣਿਆ ਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। | 
