ਉਦਮੀ ਸਿੱਖ ਹੀ ਮਹਾਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਆਪ ਸਮੂਹ ਸਿੱਖ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ; ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਉਠ ਕੇ ਨਿੱਤਨੇਮ ਰਾਹੀਂ ਪਾਵਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਪਾਠ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਸਿੱਖ ਦੇ ਆਤਮਿਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਸਲੀ ਖੁਰਾਕ ਹੀ ਪਾਵਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਹੈ। ਪਰ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਵਿਚਰਨ ’ਤੇ ਆਮ ਹੀ ਕਈ ਮਨੁੱਖ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਰੱਬ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹੋਈ, ਉਸਨੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪੇ ਹੀ ਨਾਮ ਜਪਣ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਲਾ ਲੈਣਾ ਹੈ, ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਰੱਬ ਕਿਰਪਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਨਾ ਚਿਰ ਬੰਦਾ ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ। ਪਰ ਗੁਰੂ ਕੇ ਪਿਆਰਿਉ, ਇਹ ਨਾਮ ਨਾ ਜਪਣ ਦਾ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਬਹਾਨਾ ਹੈ, ਐਸੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਐਸੇ ਬਹਾਨਿਆਂ ਤੋਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਐਸੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਧੰਨ ਧੰਨ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਾਵਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪਿਆਰਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾ ਦੇਹੀ ਸਿਰਫ ਨਾਮ ਜਪਣ ਲਈ ਹੀ ਰੱਬ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਕਰ ਲੈ। ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪਾਵਨ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਨਾ ਜਪਿਆ; ਤਾਂ ਯਾਦ ਰੱਖੀਂ, ਤੂੰ 84 ਲੱਖ ਦੀਆਂ ਮਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਜੂਨਾਂ ਵਿਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸਦਾ ਸਦਾ ਲਈ ਪੈ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਸੋ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਐਸੇ ਮਨੁੱਖ ਪਾਵਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਕਰਨ ਦਾ ਉੱਦਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਉੱਦਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਐਸੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਾਵਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕੋਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਈ, ਐਵੇਂ ਕਿਰਪਾ-ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਨਾ ਲਾਈ ਜਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਣ ਦਾ ਉੱਦਮ ਨਹੀਂ ਕਰੇਂਗਾ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਪਾਵਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੁਣ ਲੈ:

ਜੋ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵੇ ਖਾਦੇ ਪੈਨਦੇ ਸੇ ਮੁਏ ਮਰਿ ਜੰਮੇ ਕੋੜੇ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, 306)

ਮਹਾਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਐਸੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਫੁਰਮਾਅ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਪਾਵਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀ ਜਪਦੇ, ਐਸੇ ਮਨੁੱਖ ਕੋਹੜੇ ਹੋ ਕੇ ਹੀ ਮਰ ਜਾਣ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਗ਼ੈਰ ਖਾਣਾ-ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਪਹਿਨਣਾ ਵੀ ਧ੍ਰਿਗ ਹੈ।

ਜੋ ਨ ਭਜੰਤੇ ਨਾਰਾਇਣਾ॥ ਤਿਨ ਕਾ ਮੈ ਨ ਕਰਉ ਦਰਸਨਾ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, 1163)

ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਐਸੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਬਾਰੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਜਪਦੇ, ਐਸੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਵੇਖਣਾ ਤਕ ਵੀ ਨਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ:

ਲਾਜ ਮਰੈ ਜੋ ਨਾਮੁ ਨ ਲੇਵੈ॥ ਨਾਮ ਬਿਹੂਨ ਸੁਖੀ ਕਿਉ ਸੋਵੇ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, 1148)

ਮਹਾਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਫੁਰਮਾਅ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਐਸੇ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਪਾਵਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਇਹ ਬਹਾਨੇਬਾਜ਼ ਲੋਕ ਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਰ ਜਾਂਦੇ, ਇਹ ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਗ਼ੈਰ ਕਦੇ ਵੀ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣਗੇ।

ਏਕ ਭਗਤਿ ਭਗਵਾਨ ਜਿਹ ਪ੍ਰਾਨੀ ਕੈ ਨਾਹਿ ਮਨਿ॥
ਜੈਸੇ ਸੂਕਰ ਸੁਆਨ ਨਾਨਕ ਮਾਨੋ ਤਾਹਿ ਤਨੁ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, 1428)

ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਫੁਰਮਾਅ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਡੇ ਪਾਵਨ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ’ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਉੱਦਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਉੱਦਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਐਸੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਤਨ ਕੁੱਤੇ ਅਤੇ ਸੂਰ ਤੋਂ ਵੀ ਮਾੜੇ ਹਨ।

ਮਹਾਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਐਸੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਵਨ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੋਸ ਰਹੇ ਹਨ :

-ਫਰੀਦਾ ਤਿਨਾ ਮੁਖ ਡਰਾਵਣੇ ਜਿਨਾ ਵਿਸਾਰਿਓਨੁ ਨਾਉ॥
-ਗੁਰ ਮੰਤ੍ਰ ਹੀਣਸ ਜੋ ਪ੍ਰਾਣੀ ਧ੍ਰਿਗੰਤ ਭ੍ਰਸਟਣਹ॥

ਕੂਕਰਹ ਸੂਕਰਹ ਗਰਧਭਹ ਕਾਕਹ ਸਰਪਨਹ ਤੁਲਿ ਖਲਹ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, 1356)

ਮਹਾਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਐਸੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤਾੜਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਅਤੇ ਪਾਵਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਕਰਨ ਦਾ ਉੱਦਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮੁਖੜੇ ਜਮਦੂਤਾਂ ਵਾਂਗੂ ਬਹੁਤ ਡਰਾਵਣੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਐਸੇ ਮਾੜੇ ਮਨੁੱਖ ਕੁੱਤੇ, ਸੂਰ, ਖੋਤੇ, ਕਾਂ ਅਤੇ ਸੱਪ ਦੀਆਂ ਭੈੜੀਆਂ ਜੂਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਕਿਤੇ ਮਾੜੇ ਹਨ, ਲਾਹਨਤ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ’ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਣਾ।

ਸੋ ਗੁਰੂ ਕੇ ਪਿਆਰਿਓ, ਐਸੇ ਨਾਮ ਨਾ ਜਪਣ ਦਾ ਉੱਦਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਾਵਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕੋਸਿਆ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਨੇ ਕੁ ਮਹਾਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਲਿਖੀ ਜਾਈਏ। ਪਿਆਰਿਓ, ਸਿਆਣੇ ਅਤੇ ਸੁਲਝੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖਾਂ ਅੰਦਰ ਇਹ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੀਰ ਵਾਂਗੂ ਵੱਜ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਐਸੇ ਭੁੱਲੇ ਹੋਏ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪਾਵਨ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੋਝੀ ਆ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮਹਾਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦਾ ਸਦਾ ਸਦਾ ਲਈ ਉੱਦਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਣਗੇ ਅਤੇ ਪਿਛਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਭੁਲਾਂ ਦਾ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਪਾਸੋਂ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਰਹਿਮਤਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਮੰਗਣ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਝੋਲੀਆਂ ਅੱਡਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਣਗੇ।

ਸੋ ਗੁਰੁ ਕੇ ਪਿਆਰਿਓ, ਮਹਾਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਸ ਵੀ ਪਿਆਰੇ ਸਿੱਖ ਨੇ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਰਹਿਮਤਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਸਿੱਖ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਪਾਵਨ ਬਾਣੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਉਪਦੇਸ਼: ਉਦਮੁ ਕਰੇਦਿਆ ਜੀਉ ਤੂੰ ਕਮਾਵਦਿਆ ਸੁਖ ਭੁੰਚੁ॥ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਧੰਨ ਧੰਨ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦਾ ਅੱਜ ਤੋਂ ਹੀ ਉੱਦਮ ਸੁਰੂ ਕਰ ਦੇਣ, ਐਸੇ ਨਾਮ ਜਪਣ ਦੇ ਉੱਦਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰਾ ਹੱਕ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਨ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਸਦਕਾ ਹੀ ਅਸੀਂ ਪਾਵਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਅਜੇ ਵੀ ਤੁਰਨ ਦਾ ਉੱਦਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ‘ਕਿਰਪਾ ਕਿਰਪਾ” ਦੇ ਲਫ਼ਜ ਸਿਰਫ ਬਹਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਤਕ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਐਸੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਮਹਾਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਲੈਣ ਤੋਂ ਸਦਾ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਸਦਾ-ਸਦਾ ਲਈ ਕੂਚ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੋ ਗੁਰੂ ਕੇ ਪਿਆਰਿਓ, ਮਹਾਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅੱਜ ਤੋਂ ਹੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਉੱਦਮ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੀ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਓ ਜੀ।

ਸੋ ਦਾਸ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪਾਵਨ ਉਪਦੇਸ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਕੋਈ ਨਿੱਜੀ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜੀ।