1. ਗੁਰਮੁਖ ਨਿਮਰਤਾ ਵਾਲੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। -ਮਨਮੁਖ ਹੰਕਾਰੀ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 2. ਗੁਰਮੁਖ ਨਾਮ ਜਪਣ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। -ਮਨਮੁਖ ਕ੍ਰੋਧ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਫਿੱਕੇ ਅਤੇ ਕੌੜੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। 3. ਗੁਰਮੁਖ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਸੇਵਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। -ਮਨਮੁਖ ਸ਼ਰਾਬ ਜਾਂ ਹੋਰ ਨਸ਼ੇ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 4. ਗੁਰਮੁਖ ਬਿਗਾਨੇ ਹੱਕ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਜ਼ਹਿਰ ਖਾਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। -ਮਨਮੁਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਿਗਾਨੇ ਦਾ ਹੱਕ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। 5. ਗੁਰਮੁਖ ਬਿਗਾਨੀ ਧੀ-ਭੈਣ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਧੀ-ਭੈਣ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। -ਮਨਮੁਖ ਬਿਗਾਨੀ ਧੀ-ਭੈਣ ਵੱਲ ਮਾੜੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। 6. ਗੁਰਮੁਖ ਮੌਤ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਹੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। -ਮਨਮੁਖ ਨੂੰ ਮੌਤ ਕਦੇ ਵੀ ਚੇਤੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ । 7. ਗੁਰਮੁਖ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਧੰਨ ਧੰਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। -ਮਨਮੁਖ ਦਾ ਮਨ ਹੀ ਉਸਦਾ ਗੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 8. ਗੁਰਮੁਖ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਰੱਬੀ ਦਰਗਾਹ ਤਕ ਨਿਭਦੀ ਹੈ। -ਮਨਮੁਖ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਮਾਇਆ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ-ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤਕ ਹੀ ਨਿਭਦੀ ਹੈ। 9. ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਹੀ ਧਰਮ ’ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। -ਮਨਮੁਖ ਦਾ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। 10. ਗੁਰਮੁਖ ਨਾਮ ਦਾ ਲੋਭ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਉਹ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੀਵਨ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। -ਮਨਮੁਖ ਲੋਭ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਜਾਨ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। 11. ਗੁਰਮੁਖ ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਵਿਚ ਰੱਬੀ ਜੋਤ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਈਰਖਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਨਿੰਦਿਆ ਚੁਗਲੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। -ਮਨਮੁਖ ਈਰਖਾਲੂ ਸੁਭਾਅ ਕਰਕੇ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਚੁਗਲੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। 12. ਗੁਰਮੁਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਪੁੰਨਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਬੀਜਦਾ ਹੈ। -ਮਨਮੁਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਬੀਜਦਾ ਹੈ। 13. ਗੁਰਮੁਖ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਦਇਆਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। -ਮਨਮੁਖ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਕਠੋਰ-ਚਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 14. ਗੁਰਮੁਖ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। -ਮਨਮੁਖ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਆਪਣੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਮਾਇਆਧਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 15. ਗੁਰਮੁਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਹਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਹੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। -ਮਨਮੁਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਹਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। 16. ਗੁਰਮੁਖ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਹੰਸ ਦੇ ਨਿਆਈਂ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। -ਮਨਮੁਖ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਕਾਂ ਦੇ ਨਿਆਈਂ ਚੰਚਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 17. ਗੁਰਮੁਖ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਅੰਦਰ ਸਤ, ਸੰਤੋਖ, ਦਇਆ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਦੇ ਪੰਜੇ ਮਹਾਨ ਗੁਣ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। -ਮਨਮੁਖ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਅੰਦਰ ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ, ਮੋਹ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਦੇ ਪੰਜੇ ਵੱਡੇ ਵਿਕਾਰ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 18. ਗੁਰਮੁਖ ਦਾ ਖਾਣਾ, ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਪਹਿਨਣਾ ਆਦਿ ਸਭ ਰੱਬੀ ਮਰਯਾਦਾ ਵਿਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। -ਮਨਮੁਖ ਦਾ ਖਾਣਾ, ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਪਹਿਨਣਾ ਆਦਿ ਸਭ ਦਿਖਾਵੇ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਬੇਮਰਯਾਦਤ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 19. ਗੁਰਮੁਖ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਾਮ ਬਾਣੀ ਦਾ ਰਸ ਹੀ ਮਾਣਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। -ਮਨਮੁਖ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੀ ਰਸ ਭੋਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। 20. ਗੁਰਮੁਖ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਵੀ ਸ਼ੋਭਨੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। -ਮਨਮੁਖ ਅਕ੍ਰਿਤਘਣ ਨਿਆਈਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 21. ਗੁਰਮੁਖ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਸਦਾ ਸਦਾ ਲਈ ਸੰਵਾਰ ਕੇ, ਸੱਚਖੰਡ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। -ਮਨਮੁਖ ਮਨ ਅਧੀਨ ਰਹਿ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਖਰਾਬ ਕਰ ਕੇ, ਚੁਰਾਸੀ ਲੱਖ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਜੂਨਾਂ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। |