ਲੇਖ - Characteristics of Gurmukh and Manmukh natures

ਅਕ੍ਰਿਤਘਣ, ਪ੍ਰਬਲ, ਆਦੀ
starting
1 February, 2025
8
ਗੁਰਮੁਖ ਅਤੇ ਮਨਮੁਖ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਲੱਛਣ
-
ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
ਗੁਰਮੁਖ ਨਿਮਰਤਾ ਵਾਲੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਨਮੁਖ ਹੰਕਾਰੀ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

1. ਗੁਰਮੁਖ ਨਿਮਰਤਾ ਵਾਲੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
-ਮਨਮੁਖ ਹੰਕਾਰੀ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

2. ਗੁਰਮੁਖ ਨਾਮ ਜਪਣ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।
-ਮਨਮੁਖ ਕ੍ਰੋਧ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਫਿੱਕੇ ਅਤੇ ਕੌੜੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।

3. ਗੁਰਮੁਖ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਸੇਵਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
-ਮਨਮੁਖ ਸ਼ਰਾਬ ਜਾਂ ਹੋਰ ਨਸ਼ੇ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

4. ਗੁਰਮੁਖ ਬਿਗਾਨੇ ਹੱਕ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਜ਼ਹਿਰ ਖਾਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
-ਮਨਮੁਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਿਗਾਨੇ ਦਾ ਹੱਕ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

5. ਗੁਰਮੁਖ ਬਿਗਾਨੀ ਧੀ-ਭੈਣ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਧੀ-ਭੈਣ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
-ਮਨਮੁਖ ਬਿਗਾਨੀ ਧੀ-ਭੈਣ ਵੱਲ ਮਾੜੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।

6. ਗੁਰਮੁਖ ਮੌਤ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਹੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
-ਮਨਮੁਖ ਨੂੰ ਮੌਤ ਕਦੇ ਵੀ ਚੇਤੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ।

7. ਗੁਰਮੁਖ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਧੰਨ ਧੰਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
-ਮਨਮੁਖ ਦਾ ਮਨ ਹੀ ਉਸਦਾ ਗੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

8. ਗੁਰਮੁਖ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਰੱਬੀ ਦਰਗਾਹ ਤਕ ਨਿਭਦੀ ਹੈ।
-ਮਨਮੁਖ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਮਾਇਆ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ-ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤਕ ਹੀ ਨਿਭਦੀ ਹੈ।

9. ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਹੀ ਧਰਮ ’ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
-ਮਨਮੁਖ ਦਾ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

10. ਗੁਰਮੁਖ ਨਾਮ ਦਾ ਲੋਭ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਉਹ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੀਵਨ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
-ਮਨਮੁਖ ਲੋਭ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਜਾਨ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

11. ਗੁਰਮੁਖ ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਵਿਚ ਰੱਬੀ ਜੋਤ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਈਰਖਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਨਿੰਦਿਆ ਚੁਗਲੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
-ਮਨਮੁਖ ਈਰਖਾਲੂ ਸੁਭਾਅ ਕਰਕੇ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਚੁਗਲੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

12. ਗੁਰਮੁਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਪੁੰਨਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਬੀਜਦਾ ਹੈ।
-ਮਨਮੁਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਬੀਜਦਾ ਹੈ।

13. ਗੁਰਮੁਖ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਦਇਆਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
-ਮਨਮੁਖ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਕਠੋਰ-ਚਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

14. ਗੁਰਮੁਖ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
-ਮਨਮੁਖ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਆਪਣੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਮਾਇਆਧਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

15. ਗੁਰਮੁਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਹਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਹੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
-ਮਨਮੁਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਹਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।

16. ਗੁਰਮੁਖ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਹੰਸ ਦੇ ਨਿਆਈਂ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
-ਮਨਮੁਖ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਕਾਂ ਦੇ ਨਿਆਈਂ ਚੰਚਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

17. ਗੁਰਮੁਖ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਅੰਦਰ ਸਤ, ਸੰਤੋਖ, ਦਇਆ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਦੇ ਪੰਜੇ ਮਹਾਨ ਗੁਣ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
-ਮਨਮੁਖ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਅੰਦਰ ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ, ਮੋਹ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਦੇ ਪੰਜੇ ਵੱਡੇ ਵਿਕਾਰ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

18. ਗੁਰਮੁਖ ਦਾ ਖਾਣਾ, ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਪਹਿਨਣਾ ਆਦਿ ਸਭ ਰੱਬੀ ਮਰਯਾਦਾ ਵਿਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
-ਮਨਮੁਖ ਦਾ ਖਾਣਾ, ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਪਹਿਨਣਾ ਆਦਿ ਸਭ ਦਿਖਾਵੇ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਬੇਮਰਯਾਦਤ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

19. ਗੁਰਮੁਖ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਾਮ ਬਾਣੀ ਦਾ ਰਸ ਹੀ ਮਾਣਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
-ਮਨਮੁਖ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੀ ਰਸ ਭੋਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

20. ਗੁਰਮੁਖ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਵੀ ਸ਼ੋਭਨੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
-ਮਨਮੁਖ ਅਕ੍ਰਿਤਘਣ ਨਿਆਈਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

21. ਗੁਰਮੁਖ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਸਦਾ ਸਦਾ ਲਈ ਸੰਵਾਰ ਕੇ, ਸੱਚਖੰਡ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
-ਮਨਮੁਖ ਮਨ ਅਧੀਨ ਰਹਿ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਖਰਾਬ ਕਰ ਕੇ, ਚੁਰਾਸੀ ਲੱਖ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਜੂਨਾਂ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Articles Author Views

ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਨਿਰਮਲ ਵਿਚਾਰ - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 March, 2026
Level: deep Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਅਕਲੀ ਸਾਹਿਬੁ ਸੇਵੀਐ... - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 August, 2025
Level: deep Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਸ੍ਰੀ ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚਲੇ ਮਹਾਨ 24 ਫਲ਼ ਅਤੇ 8 ਬਖਸ਼ਿਸ਼ਾਂ - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 July, 2025
Level: deep Views: 9
ਪੜੋ - read...
ਆਪੇ ਲੇਖਣਿ ਆਪਿ ਲਿਖਾਰੀ ਆਪੇ ਲੇਖੁ ਲਿਖਾਹਾ - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 June, 2025
Level: deep Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਕਿਹੜਾ ਹੈ? - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 May, 2025
Level: medium Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਅਨਮੋਲ ਵਿਚਾਰ - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 April, 2025
Level: starting Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਗੁਰਮੁਖ ਅਤੇ ਮਨਮੁਖ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਲੱਛਣ - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 February, 2025
Level: starting Views: 8
ਪੜੋ - read...
ਜਹ ਮੁਸਕਲ ਹੋਵੈ ਅਤਿ ਭਾਰੀ॥ ਹਰਿ ਕੋ ਨਾਮੁ ਖਿਨ ਮਾਹਿ ਉਧਾਰੀ॥ - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 January, 2025
Level: starting Views: 2
ਪੜੋ - read...
ਲਾਜ ਮਰੈ ਜੋ ਨਾਮੁ ਨ ਲੇਵੈ... - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 December, 2024
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਸਾਚੁ ਕਹੋਂ ਸੁਨ ਲੇਹੁ ਸਭੈ ਜਿਨ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀਓ ਤਿਨ ਹੀ ਪ੍ਰਭ ਪਾਇਓ - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 November, 2024
Level: starting Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਏਹੁ ਕੁਟੰਬੁ ਤੂ ਜਿ ਦੇਖਦਾ ਚਲੈ ਨਾਹੀ ਤੇਰੈ ਨਾਲੇ। - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 October, 2024
Level: starting Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰਸਿੱਖ ਦੀ ਨਿੱਤ ਕਰਨੀ - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 September, 2024
Level: medium Views: 8
ਪੜੋ - read...
ਧੰਨ ਧੰਨ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸੁਖਾਂ ਦੇ ਸਾਗਰ ਹਨ। - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 August, 2024
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਮਾਤ ਗਰਭ ਮਹਿ ਆਪਨ ਸਿਮਰਨੁ ਦੇ ਤਹ ਤੁਮ ਰਾਖਨਹਾਰੇ । - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 May, 2024
Level: starting Views: 5
ਪੜੋ - read...
ਪਾਵਨ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 April, 2024
Level: medium Views: 6
ਪੜੋ - read...
ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਮੇਰੇ ਬਾਬੁਲਾ ਹਰਿ ਦੇਵਹੁ ਦਾਨੁ ਮੈ ਦਾਜੋ - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 March, 2024
Level: starting Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਗੁਰਬਾਣੀ ਇਸੁ ਜਗ ਮਹਿ ਚਾਨਣੁ - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 January, 2024
Level: starting Views: 6
ਪੜੋ - read...
ਮਾਂ ਪਿਉ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੀ ਰੱਬ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੈ - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 January, 2024
Level: starting Views: 2
ਪੜੋ - read...
ਸਿੱਖ ਬੀਬੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 December, 2023
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਸੱਚਖੰਡ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਸੰਬੰਧੀ ਕੁਝ ਅਨਮੋਲ ਵੀਚਾਰ - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 November, 2023
Level: medium Views: 2
ਪੜੋ - read...
ਸੁਖਾਂ ਦੇ ਸਾਗਰ : ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 September, 2009
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਰੱਬੀ ਬੰਦੇ ਰੱਬ ਦਾ ਹੀ ਆਸਰਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 April, 2009
Level: starting Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਗੁਰੂ ਕੇ ਪਿਆਰੇ ਸਿੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਛੇ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 October, 2007
Level: starting Views: 2
ਪੜੋ - read...
ਸਿੱਖ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਕਰਮ- ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ - ਭਾਈ ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ
1 August, 2007
Level: starting Views: 3
ਪੜੋ - read...