ਮਨ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਤਨ ਦਾ ਮਾਲਕ,
ਜੋ ਚਾਹੇ ਮਨ ਕਰਦਾ!
ਤਨ ਗ਼ੁਲਾਮ ਵਿਚਾਰਾ ਮਨ ਦਾ
ਬਿਨ ਮਨ-ਤਨ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ!
ਮਨ ਚੰਚਲ ਹੈ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਤੋਂ,
ਹਰ ਥਾਂ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ!
ਮਨ ਬੇਕਾਬੂ, ਬੇਚੈਨ, ਬੇਸਬਰਾ,
ਰੁਕ ਕੇ ਕਦੇ ਨਾ ਬਹਿੰਦਾ। ਮਨ ਤੱਤ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਸਮੁੰਦਰਾਂ,
ਬੇਚੈਨ ਸਦਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ।
ਮਨ ਤੱਤ ਵਾਂਗ ਹਵਾ ਦੇ ਵਗਦਾ,
ਹਰ ਦਮ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ!
ਮਨ ਤੱਤ ਅੱਗ ਕਦੇ ਨਾ ਬੁੱਝਦੀ,
ਪਲ-ਪਲ ਬਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ।
ਮਨ ਤੱਤ ਧਰਤੀ ਉਪਜੇ-ਬਿਨਸੇ,
ਸਿਰਜਨ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ! ਚਾਰ ਤੱਤ ਜਦ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਨੇ,
ਤਾਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਬਣਦਾ।
ਮਾਨੁਖ ਦੇਹ ਹੈ ਉੱਤਮ ਅਸ਼ਰਫ
ਰੱਬ ਇਸ ਦੇਹ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ!
ਜੋ ਪਿੰਡੇ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੇ ਹੈ ਸੋਈ,
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਕਹਿੰਦਾ।
ਭਾਨ ਰੂਪ ਈਸ਼ਵਰ ਹੈ ਭਾਈ,
ਬੰਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿੰਦਾ। ਮਨ ਬੇ ਕਾਬੂ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਹੈ,
ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਨੱਸ!
ਇੱਕ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਪਕੜ ਲਗਾਮ,
ਸਤਿਨਾਮ ਨਾਲ ਕੱਸ!
ਖਿਦਮਤ-ਖਲਕ ਖੁਦਾਈ ਕਰਕੇ,
ਮਨ ਨੂੰ ਕਰ ਲੈ ਵੱਸ!
ਰੱਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਭਰਦਾ,
ਜਿਸ ਮਨ ਕੀਤਾ ਵੱਸ। ਸੇਵਾ-ਸਿਮਰਨ ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ ਦਾ,
ਮਨ ਨੂੰ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾ।
ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਗਿੱਝ ਜਾਵੇਂਗਾ
ਸਤਿਨਾਮ ਚਿੱਤ ਲਾ!
ਬਾਰ ਬਾਰ ਮਨ ਬਾਹਰ ਭੱਜੇ,
ਬਾਰ ਬਾਰ ਤੂੰ ਖਿੱਚ ਲਿਆ।
ਮਨ ਨੀਵਾਂ ਚਿੱਤ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਜਾਉ।
ਕਰ ਖ਼ਿਦਮਤ ਖ਼ਲਕ ਖੁਦ੍ਹਾ। ਮਨ ਜਿੱਤਿਆ ਤਨ ਰੋਸ਼ਨ ਹੋਇਆ,
ਸੋਝੀ ਅੰਦਰ ਆਈ!
ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ ਅਗੰਮ ਦੇ,
ਭੇਦ ਰਹਿਆ ਨਾ ਕਾਈ!
ਬਾਹਰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਤੋਂ ਵੱਡਾ,
ਹੱਥ ਨਾ ਆਏ ਖ਼ੁਦਾਈ!
ਸੱਜਣ ਸੁਹੇਲਾ ਅੰਦਰ ਬੈਠਾ,
ਭੁੱਲੀ ਫਿਰੇ ਲੋਕਾਈ। |
