ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ, ਵਾਲੀਏ ਦੋ ਜਹਾਨ ਅਤੇ ਸਰਬ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਦੀਆਂ ਅਸਾਧਾਰਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਬਖਾਨ ਮਾਮੂਲੀ ਤੁੱਛ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਇਨਸਾਨ ਤੇ ਕਿਤੇ ਰਹੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਧਨੰਤਰ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ, ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਤੇ ਉੱਘੇ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਪੂਜ ਅਵਤਾਰ ਤੇ ਪੈਗੰਬਰ ਜਿਹੇ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿਚ ਕੋਈ ਐਸੀ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਕਿ ਜੇ ਕਿਸੇ ਮਰਦੇ ਮਰਦੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਮੁੱਖੋਂ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਇ ਹੀ ਦੋ ਚਾਰ ਵਾਰ “ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ" ਦਾ ਨਾਮ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਿਰ ਚੜ੍ਹਕੇ ਖਲੋਤਾ ਮੌਤ ਦਾ ਜਮ ਵੀ ਦੋ ਕਦਮ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮ ਇਕ ਐਸਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰੂਹਾਨੀ ਠੁਮਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਕੜ ਕੇ ਹਰ ਡਿੱਗਾ, ਢੱਠਾ ਤੇ ਨਿਤਾਣਾ ਇਨਸਾਨ ਉਠਦਾ, ਖੜਦਾ ਤੇ ਬੜੇ ਮਾਣ ਤੇ ਤਾਣ ਨਾਲ ਜਗਤ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਦਰਤੀ ਆਫਤਾਂ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਕਠੋਰ ਦਾਨਵੀ ਤਾਕਤਾਂ ਹੱਥੋਂ ਹਾਰਿਆ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀਆਂ, ਤੁਰਸ਼ੀਆਂ, ਰੋਗਾਂ ਤੇ ਸੋਗਾਂ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਇਨਸਾਨ ਵੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਓਟ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁੱਖਾਂ ਤਕਲੀਫਾਂ ਤੇ ਬਲਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਇਕ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਰਿਦੇ (ਹਿਰਦੇ) ਵਿਚ ਨਿਵਾਸ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੈ। ਅੱਲੜ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਵਿਚ ਮਦਹੋਸ਼ ਇਕ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਇਕ ਪਖੰਡੀ ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਆਗੂਆਂ ਦੀਆਂ ਧਰਮ ਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀਤੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਤੀਆਂ ਤੇ ਮਨ-ਮਾਨੀਆਂ ਤੇ ਘਰਦਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਣਕਿਆਸੀਆਂ ਪੇਸ਼ ਆਈਆਂ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਪਖੰਡ ਦੀ ਬਜਾਇ ਧਰਮ ਨਾਲੋਂ ਹੀ ਤ੍ਰੇੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਮੇਰੇ ਦਿਲੋ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝੰਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲਾਈਲੱਗ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੱਦ ਤਕ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਵੱਲ ਮੋੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਚਿੜ ਜਿਹੀ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਹਿਤਾਂ ਤੇ ਮਰਯਾਦਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤਕ ਬਾਗੀ ਹੀ ਮੈਂ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਬਾਗੀ, ਕਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਾਇਰ, ਬੁਜ਼ਦਿਲ, ਨਿਕੰਮੇ ਤੇ ਗਏ ਗੁਜ਼ਰੇ ਇਨਸਾਨ ਹੀ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ “ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ” ਜਪਣ ਤੇ ਮੈਂ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧਰਮੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਕਈ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੇਕ ਦਿਲ ਗੁਰਸਿੱਖ ਸੁਣ ਕੇ ਚੁਪ ਰਹਿੰਦੇ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਕਹਿੰਦੇ, ਤੇ ਕਈ ਧਰਮੀ ਪੁਰਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਭੱਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਹਟਾਉਂਦੇ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਤੇ ਕਈ ਗਰਮ ਮਿਜ਼ਾਜ਼ ਸਿੰਘ ਖ਼ਫਾ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਤਾੜਦੇ, ਤੇ ਦੋਬਾਰਾ ਹੁੱਜਤਾਂ ਕਰਨ ਤੇ ਦੋ ਚਾਰ ਲਫੜ ਵੀ ਮੂੰਹ ’ਤੇ ਮਾਰਦੇ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਬਾਗੀ ਮਨ ’ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਰੂਪੀ ਹਿਦਾਇਤ ਦਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਤਾੜਨਾ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧਰਮੀਆਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਮਿੱਥ ਮਿੱਥ ਕੇ ਜਾਹਲਾਨਾ ਹਰਕਤਾਂ ਤੇ ਛੇੜ-ਛਾੜ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਸਾਂ। ਤੇ ਫੇਰ ਇਕ ਦਿਨ ਐਸਾ ਵਚਿੱਤਰ ਤੇ ਅਭੁੱਲ ਨਜ਼ਾਰਾ ਮੇਰੇ ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਅਮਿੱਟ ਮੋਹਰ ਮੇਰੇ ਨਾਸਤਕ ਮਨ ’ਤੇ ਲਾ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪੱਕਾ ਆਸਤਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦਾ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਪੱਕਾ ਉਪਾਸ਼ਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਨੈਰੋਬੀ ਸਿਟੀ ਤੋਂ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਬੱਸ ’ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਡਡੋਮਾ ਟਨਜ਼ਾਨੀਆ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਸਾਂ, ਬੱਸ ਖਚਾਖਚ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਕੁਝ ਹੀ ਮਿੰਟ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ। ਅਚਾਨਕ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਅਗਲੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਇਕ ਬੀਬੀ ਜੀ ’ਤੇ ਪਈ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਜਾਪਿਆ ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਿਤੇ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਕਦੀ ਇਕੱਠੇ ਕਿਤੇ ਇਕ ਮਹੱਲੇ ਵਿਚ ਰਹੇ ਹੋਈਏ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਕਾਫੀ ਜ਼ੋਰ ਪਾਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿਸੇ ਫੈਸਲੇ ’ਤੇ ਨਾ ਪੁੱਜ ਸਕਿਆ ਤੇ ਇਹੋ ਹਾਲ ਉਸ ਬੀਬੀ ਜੀ ਦਾ ਵੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਕਦੀ ਮੁੰਹ ਫਿਰਾ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖ ਲੈਂਦੀ ਤੇ ਫਿਰ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪਾ ਕੇ ਸੋਚਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਗੋਤੇ ਖਾਣ ਲੱਗਦੀ ਓੜਕ ਮੈਂ ਹਿੰਮਤ ਕਰ ਕੇ ਪੁੱਛ ਹੀ ਲਿਆ, ‘ਬੀਬੀ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਦਾਰਸਲਾਮ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਕਵਾਟਰਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹੇ? ਇਸ ’ਤੇ ਬੀਬੀ ਜੀ ਬੜੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲੇ, “ਤੁਸੀ ਕਿਤੇ ਸੰਤਾ ਸਿੰਘ ਵੀਰ ਜੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ?” ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਹੁਣ ਬੀਬੀ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਯਾਦ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਕੀ ਸੀ, ਗੱਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਕੰਮਾਂ ਕਾਰਾਂ ਤੇ ਬਿਉਪਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਅਫਰੀਕਾ ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਅਫਰੀਕਾ ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ। ਬਸ ਕਦੋਂ ਚੱਲੀ, ਕਦੋਂ ਨੈਰੋਬੀ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਆਈ, ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ ਤੇ ਜਦ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ’ਤੇ ਪੁੱਜ ਕੇ ਇਕ ਝਟਕੇ ਜਿਹੇ ਨਾਲ ਬਸ ਰੁਕੀ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਏ ਤੇ ਇਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵਿਚ ਚਾਹ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲਈ ਪੁੱਜ ਗਏ। ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮੈਂ ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਲੜਕੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, ਕਿ ਸੀਨੀਅਰ ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਾਫੀ ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਹੈ। ਬੜੀ ਸਿਆਣੀ ਬੱਚੀ ਹੈ। ਪਤੀ ਜੀ ਦਾ ਕੰਮਕਾਰ ਦਾ ਹਾਲ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੜੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ, ਕਿ ਹੋਟਲ ਚੰਗੇ ਮੁਨਾਫੇ ਵਿਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਫੁਰਮਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੋਟਰ ਰਿਪੇਅਰ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਸੋਹਣੀ ਤਰੱਕੀ 'ਤੇ ਹੈ, ’ਤੇ ਚੰਗੀ ਆਮਦਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਆਖਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਇਕ ਕੰਬਣੀ ਜਿਹੀ ਛਿੜ ਪਈ, ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਲਾਲੀ ਉੱਡ ਗਈ ਤੇ ਜ਼ਰਦੀ ਛਾ ਗਈ, ਮੱਥੇ ਤੇ ਤਰੇਲੀਆਂ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਅੱਖੀਆਂ ਚੜ੍ਹ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਪਥਰਾ ਗਈਆਂ ਤੇ ਬੀਬੀ ਜੀ ਨਿਢਾਲ ਹੋ ਕੇ ਸੋਫੇ 'ਤੇ ਢਹਿ ਪਏ, ਲੇਕਿਨ ਮੂੰਹੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, “ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ” ਦਾ ਜਾਪ ਜਪਣ ਡਹਿ ਪਏ। ਮੈਂ ਵੀ ਕਾਫੀ ਘਬਰਾ ਗਿਆ ਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਦੌੜ-ਭੱਜ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਤੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦਸਾਂ ਕੁ ਮਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਬੀਬੀ ਜੀ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਬੱਸ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ’ਤੇ ਅਧਲੇਟੇ ਹੋਏ ਚਾਦਰ ਦੀ ਬੁੱਕਲ ਵਿਚ ਮੂੰਹ ਛੁਪਾਈ ਅਜੇ ਵੀ “ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ” ਦਾ ਜਾਪ ਜਪ ਰਹੇ ਸਨ। ਡਾਕਟਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾੜੀ ਦੇਖਣ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਟਕ (ਰੋਕ) ਦਿੱਤਾ। ਪੰਜਾਂ ਕੁ ਮਿਟਾਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਚਾਦਰ ਹਟਾਈ, ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਬੜੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਜਿਹੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਦੁੱਧ ਦਾ ਕੱਪ ਪੀਣ ਵਾਸਤੇ ਮੰਗਿਆ। ਜੋ ਕਿ ਮੈਂ ਦੌੜ ਕੇ ਲੈ ਆਂਦਾ। ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘੁੱਟ ਘੁੱਟ ਭਰ ਕੇ ਸਾਰਾ ਹੀ ਪੀ ਲਿਆ ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਸਾਵਧਾਨ ਸਨ ਤੇ ਬਸ ਵੀ ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਈ ਸੀ। ਗੱਲਾਂ ਫੇਰ ਛਿੜ ਪਈਆਂ ਤੇ ਮੈਂ ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਅਚਾਨਕ ਗਸ਼ੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਸਕੀਆਂ ਭਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਲੜਕਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਣ ਗਿਆ ਝੀਲ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸਦਾ ਲਈ ਵਿਛੋੜਾ ਦੇ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਅਸਹਿ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਸੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤਕ ਲੈ ਗਿਆ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਦਿਆਂ ਦੀ ਕਾਫੀ ਸੇਵਾ-ਸੰਭਾਲ ਤੇ ਉਪਚਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਾਲਿਮ ਹੋਣੀ ਦੇ ਵਾਰ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਗ਼ਮ ਨਾਲ ਬੇਆਸ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼, ਖਾਮੋਸ਼ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼, ਚੁਪ ਚੁਪੀਤੀ ਬੱਸ ਮੰਜੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤੀ, ਭੁੱਖੀ ਪਿਆਸੀ, ਅਨੀਂਦਰੀ ਜਿਹੀ ਲੇਟੀ ਲੇਟੀ ਉੱਪਰ ਆਸਮਾਨਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਤੇ ਕਾਲੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਬਦਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੇ ਚੰਨ ਜਿਹੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਨੁਹਾਰ ਲੱਭਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਰੋਂਦੀ ਖਪਦੀ ਰਹਿੰਦੀ। ‘ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਮੇਰੀ ਬੱਚੀ ਤੇ ਮੇਰੇ ਗਵਾਂਢੀ ਮੈਨੂੰ ਲੱਖ ਸਮਝਾਉਂਦੇ। ਕਈ ਹੀਲਿਆਂ ਵਸੀਲਿਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਗ਼ਰੀਬ ਮੇਰਾ ਮਨ ਪਰਚਾਉਂਦੇ, ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ’ਤੇ ਘਟੀਆਂ ਦੁਖਦਾਇਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੀ ਸੁਣਾਉਂਦੇ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਟੇਪ ਵੀ ਸੁਣਾਉਂਦੇ, ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਬਣਾਉਟੀ ਹਾਸਾ ਹੱਸਦੇ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਹਸਾਉਂਦੇ ਤੇ ਧੀਰਜ ਵਧਾਉਂਦੇ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਯਤਨ, ਉਸਾਰੂ ਬਚਨ ਤੇ ਹੀਲੇ ਹਵਾਲੇ ਮੂਲੋਂ ਹੀ ਨਾ ਭਾਉਂਦੇ, ਜਦ ਮੇਰਾ ਮਨ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਹੀ ਮੈਥੋਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੇ ਖੋਹ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਨ ਇਹ ਪ੍ਰਾਣ ਕਿਸ ਕੰਮ? ਇਹ ਜਹਾਨ ਕਿਸ ਕੰਮ? ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਇਹ ਵੀ ਖੋਹ ਲੈਂਦਾ? ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮੇਰਾ ਧੋਣਾ ਵੀ ਧੋ ਲੈਂਦਾ? ਸਿਆਣੀਆਂ ਗੁਰਸਿੱਖ ਬੀਬੀਆਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ’ਤੇ ਇਸਤਰੀ ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਦੀਵਾਨ ਆਪਣੇ ਘਰ ਸਜਾਉਣਾ ਮੈਂ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਦੂਰ ਨੇੜੇ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਅਣਜਾਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਸਾਡੇ ਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਆਈਆਂ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਇਕਾਗਰ ਚਿਤ ਹੋ ਕੇ ਬੜੀ ਹੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਮਧੁਰ ਸੁਰ ਵਿਚ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਦੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਬਾਕੀ ਭੈਣਾਂ ਵੀ ਇਕੱਠੀਆਂ ਇਕ ਸੁਰ ਵਿਚ ਮਗਰਲੀਆਂ ਤੁਕਾਂ ਬੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਚਾਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਾਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਚਲੂਲੇ ਰੰਗਣ ਵਿਚ ਝੂਮ-ਝੂਮ ਕੇ ਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਸਭੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਦੁੱਖਾਂ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵਿਯੋਗ ਦੇ ਲੱਗੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਸਮੱਰਥ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ‘ਮੈਨੂੰ ਇਵੇਂ ਜਾਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਚਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਇਹ ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬਾਣੀ ਕੇਵਲ ਤੇ ਕੇਵਲ ਮੇਰੇ ਹੀ ਕਲਿਆਣ ਵਾਸਤੇ ਰਚੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਖਾਣ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਹੀ ਕਲਿਆਣ ਵਾਸਤੇ ਰਚੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਖਾਣ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ’ਤੇ ਲੱਗੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਜ਼ਖਮਾਂ ਦਾ ਹਰ ਦੁੱਖ ਹਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੁੱਖ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਰ ਰਹੀ, ਬਲਕਿ ਦਿਲ ’ਤੇ ਲੱਗੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਵੀ ਭਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਠਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਨ ਵਿਚ ਅੰਤਾਂ ਦਾ ਖੇੜਾ ਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਫੁਰਮਾਅ ਰਹੀ ਹੈ: ਮਨ ਮੂਰਖ ਕਾਹੇ ਬਿਲਲਾਈਐ॥ ਪੂਰਬ ਲਿਖੇ ਕਾ ਲਿਖਿਆ ਪਾਈਐ॥
ਦੂਖ ਸੂਖ ਪ੍ਰਭ ਦੇਵਨਹਾਰੁ॥ ਅਵਰ ਤਿਆਗਿ ਤੂ ਤਿਸਹਿ ਚਿਤਾਰੁ॥
ਜੋ ਕਛੁ ਕਰੈ ਸੋਈ ਸੁਖੁ ਮਾਨੁ॥ ਭੂਲਾ ਕਾਹੇ ਫਿਰਹਿ ਅਜਾਨ॥
ਕਉਨ ਬਸਤੁ ਆਈ ਤੇਰੈ ਸੰਗ॥ ਲਪਟਿ ਰਹਿਓ ਰਸਿ ਲੋਭੀ ਪਤੰਗ॥ ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਾਠ ਉਪਰੰਤ ਸ਼ਬਦ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਗਾਇਨ ਅਰੰਭ ਹੋਇਆ ਤੇ ਕੀਰਤਨ ਗਾਇਨ ਦੇ ਵਿਚ ਭੈਣਾਂ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਜਾਪ ਵੀ ਲੈਅ ਤੇ ਸੁਰ ਵਿਚ ਗਾਇਨ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਗੁੰਮ ਸੁੰਮ ਹੀ ਬੈਠੀ ਸੁਣਦੀ ਰਹੀ। ਪਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਜਾਪ ਨੇ ਮੇਰੀ ਸੂਰਤੀ ਦੇ ਦਰ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ ਤੇ ਫਿਰ ਕਰਦੀ ਹੀ ਗਈ, ਤੇ ਕਰਦੀ ਹੀ ਚਲੀ ਗਈ। ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਕਰਦੀ ਗਈ। ਇਸ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਇਤਨਾ ਪਤਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਕਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਇੰਞ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਲਾਲ ਮੱਲਕੜੇ ਹੀ ਆਣਕੇ ਮੇਰੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਬਹਿ ਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ। ਤੇ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਾਤਾ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਰੋਇਆ ਕਰੋ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਖਪਿਆ ਕਰੋ, ਕੇਵਲ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਜਾਪ ਹੀ ਜਪਿਆ ਕਰੋ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੁਸੀ ਮਨੋਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮ ਧਿਆਇਆ ਕਰੋਗੇ, ਉਦੋਂ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਇਸ ਸਵਰਗੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦੀ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਪਾਇਆ ਕਰੋਗੇ ਤੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਰਾ ਦੁੱਖ, ਸੰਤਾਪ ਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਤਾਪ ਭੰਗ ਹੋ ਜਾਇਆ ਕਰੇਗਾ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮ ਦੇ ਸਦਕੇ ਸਾਡੇ ਮਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਨਿਸ਼ੰਗ ਹੋ ਜਾਇਆ ਕਰੇਗਾ। ਸੋ ਮੇਰਿਆ ਵੀਰਾ ! ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਦਰਦ ਮੇਰੇ ਕਲੇਜੇ ਵਿਚ ਉਫਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਅਤਿ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸੁੱਧ-ਬੁੱਧ ਗੁਆ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ ਤੇ ਫਿਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਸਪਰਸ਼ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ। ਇਤਨਾ ਕਹਿ ਕੇ ਭੈਣ ਜੀ ਫਿਰ “ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ” ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਪਰ ਭੈਣ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਕਰੁਣਾ ਕਥਾ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਅਥਾਹ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੀ ਸੁਰਤ ਵੀ ਪਰਤ ਪਈ ਤੇ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ’ਤੇ ਇਕ ਕਰਾਰੀ ਚਪਤ ਪਈ। ਮੈਂ ਵੀ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਢੀਠਤਾਈ ਤੇ ਕੂੜੀ ਚਤੁਰਾਈ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰ ਕੇ ਨਿਮਾਣਾ ਬਣ ਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਸ਼ਰਨਾਈ ਢਹਿ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਸ਼ਰਬ-ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਦਾ ਨਿਤਾਣਾ ਜਿਹਾ ਦਾਸ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ। |
