ਸੇਵਾ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਕਾਰ ਹੈ। ਸੇਵਾ ਸਿੱਖ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜ੍ਹਵਾਂ ਅੰਗ ਹੈ। ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ ਸੇਵਾ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ‘ਸੇਵ’,‘ਸੇਵਿ’ ਅਤੇ ‘ਸੇਵਾ’ ਸ਼ਬਦ ਕਈ ਵਾਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਟਹਿਲ ਕਰਨਾ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਆਪਣਾ ਆਪ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ, ਪਰਉਪਕਾਰ ਕਰਨਾ, ਤਨ-ਮਨ-ਧਨ ਅਤੇ ਸੁਰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਣਾ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਸੇਵਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ:

ਵਿਣੁ ਸੇਵਾ ਧ੍ਰਿਗੁ ਹਥ ਪੈਰ ਹੋਰ ਨਿਹਫਲ ਕਰਣੀ। (ਵਾਰ 27:10)

ਸਿੱਖ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿਚ ਤਾਂ ਸੇਵਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਆਵੇ, ਜੰਗ ਲੱਗੇ ਜਾਂ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਫੈਲੇ, ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿੱਖ ਤਤਕਾਲ ਹੀ ਜਾ ਕੇ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਜੁਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੰਗਰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਲੋੜਵੰਦ ਨੂੰ ਛਕਾਉਣਾ, ਰੋਗੀਆਂ ਅਤੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਕਰਨੀ, ਮੁਰਦਿਆਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕਰਨਾ, ਬੇਸਹਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਭਾਵਨਾ ਲੈ ਕੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਸੁਰਤੀ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਸਾਡਾ ਆਦਰਸ਼ ਹੈ।

ਸੇਵਾ ਸਿੱਖ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਧੁਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਰੀਝਾਇਆ ਅਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੇਵਾ ਕਿਸੇ ਦਿਖਾਵੇ, ਵਡਿਆਈ ਜਾਂ ਸਵਾਰਥ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਇਹ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਹਉਮੈਂ, ਹੋਂਦਹਸਤੀ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:

ਆਪੁ ਗਵਾਇ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਤਾ ਕਿਛੁ ਪਾਏ ਮਾਨੁ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, 474)

ਸੇਵਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਬੰਦਗੀ ਦਾ ਨਿਰਮਲ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਸਿੱਖੀ ਵਿਚ ਸੇਵਕ ਵਾਸਤੇ ਸਤਿ, ਸੰਤੋਖ, ਸੰਜਮ, ਸਹਿਜ, ਸਿਦਕ, ਸਦਾਚਾਰ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਸੇਵਾ ਦਾ ਕਾਰਜ-ਖੇਤਰ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਹੀ ਸਾਡੀ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਪੌਣ-ਪਾਣੀ, ਬਨਸਪਤੀ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਾਂ। ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਪਰਵਾਰ, ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਚੌਗਿਰਦੇ ਆਦਿ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਚਾਅ ਅਤੇ ਉਮਾਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਸੇਵਾ ਬਖਸ਼ਦੀ ਹੈ:

ਸਭੁ ਕੋ ਮੀਤੁ ਹਮ ਆਪਨ ਕੀਨਾ ਹਮ ਸਭਨਾ ਕੇ ਸਾਜਨ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, 671)

ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਆਦਰਸ਼ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਫੁਰਮਾਨ ਹੈ:

ਸੇਵਾ ਕਰਤ ਹੋਇ ਨਿਹਕਾਮੀ॥ ਤਿਸ ਕਉ ਹੋਤ ਪਰਾਪਤਿ ਸੁਆਮੀ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, 286)

ਸਾਡੇ ਰੂਹਾਨੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਹਾਂਫ਼ਲਦਾਇਕ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ:

ਬਿਨੁ ਸੇਵਾ ਫਲੁ ਕਬਹੁ ਨ ਪਾਵਸਿ ਸੇਵਾ ਕਰਣੀ ਸਾਰੀ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, 992)

ਸਾਰੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਦੇ ਪੂਰਨੇ ਪਾਏ ਹਨ। ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਚਾਰ ਉਦਾਸੀਆਂ (ਪ੍ਰਚਾਰ ਫੇਰੀਆਂ) ਕਰ ਕੇ ਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ, ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ-ਸਿਮਰਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਚੇ ਮਾਰਗ ’ਤੇ ਚੱਲਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸਦਿਆਂ ਸੇਵਾ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਫਿਰ ਦੂਸਰੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ-ਸੇਵਾ, ਸਿੱਖੀ ਪ੍ਰਚਾਰ, ਲੰਗਰ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ, ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ, ਮੱਲ ਅਖਾੜੇ ਲਾਉਣ ਦੀਆਂ ਮਰਿਆਦਾ ਚਲਾ ਕੇ ਸੇਵਾ ਵਿ ਹੋਰ ਗੂੜ੍ਹਾ ਰੰਗ ਭਰਿਆ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਦੂਸਰੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੇਵਾ, ਜਾਤ-ਪਾਤ ਅਤੇ ਛੂਤ-ਛਾਤ ਦਾ ਖਾਤਮਾ, ਪਰਦੇ ਦੀ ਰਸਮ ਅਤੇ ਸਤੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਉੱਦਮ, ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ, ਬਉਲੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਥਾਪਨਾ ਅਨੇਕਾਂ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਕਾਰਜ ਹਨ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਸੰਤੋਖਸਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਖੁਦਵਾਈ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਦਾਸਪੁਰ ਨਗਰੀ ਵਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜ ਅਤਿਅੰਤ ਸ਼ੋਭਨੀਕ ਹਨ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸਿੱਖੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਖੂਹਾਂ ਅਤੇ ਬਉਲੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਬੀਮਾਰਾਂ ਯਤੀਮਾਂ, ਲਾਵਾਰਸਾਂ ਲਈ ਆਸ਼ਰਮ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਰਗੇ ਅਨੇਕਾਂ ਕਾਰਜ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦੇ ਭਲੇ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਮਜ਼ਲੂਮਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸ਼ਸਤਰ ਉਠਾਉਣੇ, ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਨਿਰਭੈ-ਨਿਰਵੈਰ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦਾ ਕਮਾਲ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਬਾਗ-ਬਗੀਚੇ ਅਤੇ ਰੱਖਾਂ ਬਣਵਾਉਣੀਆਂ, ਔਸ਼ਧੀਜਨਕ ਪੌਦੇ ਲਗਵਾਉਣੇ, ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਬਣਵਾਉਣੇ ਆਦਿ ਕਿੰਨੀ ਕੋਮਲਤਾ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹਨ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਤਾਂ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਾਵਨ ਸਰੀਰ ਹੀ ਲੇਖੇ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਰੁੱਖ ਲਗਵਾਏ, ਖੂਹ ਤੇ ਬਾਉਲੀਆਂ ਲਗਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਸਾਇਆ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸਾਰਾ ਸਰਬੰਸ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੁੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਿਚ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ, ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰ ਕੇ ਦੇਗ ਅਤੇ ਤੇਗ ਦੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਬਖ਼ਸ਼ੀਆਂ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਦੀ ਬਹੁਤ ਮਹਾਨਤਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ:

ਸੇਵ ਕੀਤੀ ਸੰਤੋਖੀਈ ਜਿਨ੍ਹੀ ਸਚੋ ਸਚੁ ਧਿਆਇਆ॥
ਓਨ੍ਹੀ ਮੰਦੈ ਪੈਰੁ ਨ ਰਖਿਓ ਕਰਿ ਸੁਕ੍ਰਿਤੁ ਧਰਮੁ ਕਮਾਇਆ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, 466)

ਸੇਵਾ ਇਕ ਸਾਧਨਾ ਹੈ, ਇਕ ਸੰਤੋਖ ਹੈ, ਇਕ ਅਨੰਦ ਹੈ, ਇਕ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਕਰਮ ਹੈ। ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ, ਅਣਥੱਕ ਮਿਹਨਤ, ਸ਼ਰਧਾ, ਪਿਆਰ, ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਲਬਰੇਜ਼ ਹਿਰਦੇ ਹੀ ਸੱਚੇ ਸੇਵਕ ਬਣ ਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਈ ਘਨੱਈਆ ਜੀ, ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾ ਦੇ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹਨ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ:

ਵਿਚਿ ਦੁਨੀਆ ਸੇਵ ਕਮਾਈਐ॥ ਤਾ ਦਰਗਹ ਬੈਸਣੁ ਪਾਈਐ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, 26)

ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ਸੱਚੀ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੇਵਾ ਕੀਤਿਆਂ ਜਿੱਥੇ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਕੂਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣਤਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਦਾ ਚਾਨਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸਾਨੂੰ ਦਸਵੰਧ ਕੱਢਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੰਡ ਛਕਣ ਲੋੜਵੰਦ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਉਂ ਇਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖੀ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਚਾਉ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਸਿੱਖ ਕਦੇ ਮੰਗਤਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। ਨਾਮ ਸਾਰੇ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਾਮ ਦਾ ਵਾਸਾ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਨੂੰ ਨੂਰੋ-ਨੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਜਪਣਾ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ

ਕਬੀਰ ਸੇਵਾ ਕਉ ਦੁਇ ਭਲੇ ਏਕੁ ਸੰਤ ਇਕੁ ਰਾਮੁ॥
ਰਾਮੁ ਜੁ ਦਾਤਾ ਮੁਕਤਿ ਕੋ ਸੰਤੁ ਜਪਾਵੈ ਨਾਮੁ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, 1373)

ਅੱਜ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸੇਵਾ ਦਾ ਕਾਰਜ ਪਰਵਾਰਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਸਮੂਹਿਕ, ਆਰਥਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਤਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਗੁਰਸਿੱਖੀ ਸਾਨੂੰ ਦੁਖੀ ਮਾਨਵਤਾ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਦੇ ਕੰਡੇ ਚੁਗਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ, ਪਿੰਗਲਵਾੜੇ, ਯਤੀਮਖਾਨੇ, ਦਵਾਖਾਨੇ, ਕੋਹੜੀਘਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਤਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸੂਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰੂ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਅਧਿਆਤਮਕ ਸੇਵਾ ਕਮਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ:

ਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵਾ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰੁ॥ ਹਉਮੈ ਮਾਰੇ ਕਰਣੀ ਸਾਰੁ॥ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, 223)