ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਡਿੱਗਿਆ, ਕੰਬਿਆ ਦੇਸ਼ ਸਾਰਾ,
ਜੀਹਦੀ ਛਾਂ, ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ ਸੀ।
ਜਿੱਥੇ ਸਿਰ ਝੁਕਦਾ, ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸੀ,
ਗੁਰੂ ਘਰ ਉਹ, ਗਿਆ ਉਜਾੜਿਆ ਸੀ।
ਝੂਠੇ ਤਖਤ ਨੇ, ਤਖਤ ਅਕਾਲ ਢਾਹਿਆ,
ਸਣੇ ਟੈਂਕਾਂ ਦੇ , ਫੌਜ ਨੂੰ ਵਾੜਿਆ ਸੀ।
ਨਾ ਹਾਕਮ ਨੇ, ਮੌਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹੀ ਭਾਸ਼ਾ,
ਗਿਆ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ, ਵਰਕਾ ਪਾੜਿਆ ਸੀ। ਪਾਣੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਲਾਲ ਹੋ ਗਏ,
ਕੇਹਾ ਚੰਦਰਾ, ਚੁਰਾਸੀ ਦਾ ਜੂਨ ਆਇਆ।
ਹਿਰਦਾ ਤੜਪਿਆ, ਹਰ ਇਕ ਸਿੱਖ ਦਾ ਸੀ,
ਹਰ ਅੱਖ ਵਿਚ, ਉੱਤਰ ਸੀ ਖ਼ੂਨ ਆਇਆ।
ਬਦਲਾ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ, ਬੇਹੁਰਮਤੀ ਦਾ,
ਹਰ ਇਕ ਸਿੱਖ ਲਈ, ਇਕ ਵੰਗਾਰ ਬਣਿਆ।
ਜੀਉਂਦਾ ਰੜਕਦਾ ਅੱਖਾਂ ’ਚ ਰੁੱਖ ਸੀ ਉਹ,
ਹਰ ਇੱਕ ਦਿਲ ਦਾ ਸੀ, ਤਕਰਾਰ ਬਣਿਆ। “ਐਸੀ ਮਾਰ ਖਾ ਕੇ ਕੌਮ ਉੱਠਣਾਂ ਨਹੀਂ,”
ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਦਾ, ਏਹੋ ਅਹੰਕਾਰ ਬਣਿਆ।
ਸਭ ਭਰਮ ਭੁਲੇਖੇ , ਹੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ,
ਏਸ ਰੋਹ ਦਾ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਿਆ।
ਡਿੱਗੇ ਰੁੱਖ ਦੇ, ਪੈ ਗਏ ਜਦੋਂ ਮੋਛੇ,
ਵੈਰੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ, ਗਈ ਫਿਰ ਹੋ ਦਿੱਲੀ।
ਐਸਾ ਮੌਤ ਨੇ, ਨੱਚਿਆ ਨਾਚ ਨੰਗਾ,
ਫਿਰ ਮੋਇਆਂ ਨੂੰ, ਸਕੀ ਨਾ ਰੋ ਦਿੱਲੀ।
ਬਚੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਟਾਹਣਾਂ ਨੇ ਹੁਕਮ ਕੀਤਾ,
ਭੀੜਾਂ ਮੁੱਲ ਦੀਆਂ, ਉਹਦੀ ਤਾਮੀਲ ਕੀਤੀ। ਟਾਇਰਾਂ ਬਲਦਿਆਂ ਦੇ, ਗਲੀਂ ਹਾਰ ਪਾਕੇ,
ਰਾਹਾਂ ਵਿਚ, ਸਰਦਾਰੀ ਜ਼ਲੀਲ ਕੀਤੀ।
ਇੱਜ਼ਤਾਂ ਰੋਲ਼ੀਆਂ, ਪੱਗਾਂ ਖੁਆਰ ਹੋਈਆਂ,
ਘਰ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਬਣ ਗਏ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਸਾਡੇ ਅੱਥਰੂ, ਰਹੇ ਇਨਸਾਫ ਮੰਗਦੇ,
ਪਰ ਸੁਣਵਾਈ ਨਾ, ਜੱਜ ਵਕੀਲ ਕੀਤੀ।
ਕੀ ਕੀ ਵਤਨ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ, ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਅਸੀਂ ਚੁੰਮਿਆ, ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਫੰਧਿਆਂ ਨੂੰ।
ਧਾੜਾਂ ਮੁੱਲ ਦੀਆਂ, ਚੁਣ ਚੁਣ ਸਿੱਖ ਮਾਰੇ,
ਕਿਸੇ ਬਖਸ਼ਿਆ ਨਾ, ਰੱਬ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ।
ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਖ ਮਿਲਿਆ, ਹਵਾਲੇ ਮੌਤ ਕੀਤਾ,
ਜੰਗਲ ਰਾਜ ਦੀ, ਰਹੀ ਸਰਕਾਰ ਕੋਈ ਨਾ। ਲਿਸਟਾਂ ਲੈ ਹੱਥੀਂ, ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਘਰ ਸਾੜੇ,
ਮਾਨਵਤਾ ਦਾ ਰਿਹਾ, ਕਿਰਦਾਰ ਕੋਈ ਨਾ।
ਰਾਖਾ ਗੁਰੂ ਹੀ, ਰਹੀ ਨਾ ਆਸ ਬਾਕੀ,
ਮਦਦਗਾਰ ਬਹੁੜੇ, ਵਿਚ ਸੰਸਾਰ ਕੋਈ ਨਾ।
ਨੇਤਾ ਲੈ ਭੀੜਾਂ ਹਰਲ ਹਰਲ ਫਿਰਦੇ,
“ਜੀਊਦਾਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ, ਦਿੱਸੇ ਸਰਦਾਰ ਕੋਈ ਨਾ।”
ਮਰ ਚੁੱਕੀ ਜ਼ਮੀਰ ਸੀ ਹਾਕਮਾਂ ਦੀ, ਦੰਗੇ ਕਹੀ ਜਾਂਦੇ , ਕਤਲ-ਏ-ਆਮ ਕਰ ਕੇ।
ਸਿਹਰਾ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦਾ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਬੰਨ੍ਹਦੇ,
ਅਣਖੀ ਕੌਮ ਨੂੰ, ਸਭ ਬਦਨਾਮ ਕਰ ਕੇ।
ਲੀਡਰ ਕਹਿੰਦੇ , ਚੁਰਾਸੀ ’ਚ ਜੋ ਹੋਇਆ,
ਉਸ ਹੋਏ ਨੂੰ, ਕੌਮ ਭੁਲਾ ਦੇਵੇ।
ਅਸੀਂ ਆਖਦੇ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਕਾਤਲਾਂ ਨੂੰ,
ਅਦਾਲਤ ਸੱਚੀ ਤਾਂ, ਫਾਂਸੀ ਲਾ ਦੇਵੇ।
ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਤੋਂ, ਨਹੀਂ ਖੈਰਾਤ ਮੰਗੀ,।
ਨਿਆਂ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ, ਬਣਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇਵੇ। ਕੀਤੀਆਂ ਵਤਨ ਲਈ, ਵੇਖੇ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਨੂੰ,
ਵਤਨ ਪ੍ਰਸਤੀ ਨਾ, ਸਾਡੀ ਭੁਲਾ ਦੇਵੇ।
ਸਾਡੇ ਲਹੂ ਬਿਨ, ਤੇਰਾ ਹਰ ਜਸ਼ਨ ਫਿੱਕਾ,
ਜਿੰਨੇ ਮਰਜ਼ੀ ਤੂੰ, ਰਾਜ ਦਰਬਾਰ ਲਾ ਲੈ।
ਦਾਗ ਮੱਥੇ ਤੋਂ, ਕਤਲਾਂ ਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਟਣੇ,
ਜੱਜ ਜਿੰਨੇ ਮਰਜ਼ੀ, ਵਫਾਦਾਰ ਲਾ ਲੈ।
ਰਹਿਣੇ ਜ਼ਖ਼ਮ, ਚੁਰਾਸੀ ਦੇ ਸਦਾ ਅੱਲੇ,
ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਲਈ, ਬਣੇ ਨਾਸੂਰ ਨੇ ਜੋ।
ਧੀਆਂ ਪੁੱਤ ਮਾਪੇ, ਜੀਊਂਦੇ ਸਭ ਰਿਸ਼ਤੇ,
ਹੋ ਗਏ ਅੱਖੀਆਂ ਤੋਂ, ਭਾਵੇਂ ਦੂਰ ਨੇ ਜੋ। ਲਹੂ ਲੂਹਾਨ ਸੜਕਾਂ, ਭਾਂਬੜ ਅੱਗ ਦੇ ਵੀ,
ਚਿਹਰੇ ਜਾਲਮਾਂ ਦੇ, ਬੜੇ ਕਰੂਰ ਨੇ ਜੋ।
ਏਹ ਤਖਤ ਇਕ ਦਿਨ, ਤੇਰਾ ਬਣੂ ਤਖਤਾ,
ਜਲਦੀ ਲੱਥ ਜਾਣੇ, ਚੜ੍ਹੇ ਸਰੂਰ ਨੇ ਜੋ।
ਅੱਗ ਨਫ਼ਰਤ ਦੀ, ਵਿਚ ਜੋ ਸੜੇ ਜ਼ਿੰਦਾ,
ਯਾਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ, ਫਿਰ ਇਤਿਹਾਸ ਕਰੀਏ।
ਸ਼ਾਂਤੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਚਰਨੀਂ ਨਿਵਾਸ ਬਖਸ਼ੀਂ,
‘ਕੋਮਲ’ ਗੁਰੂ ਅੱਗੇ, ਏਹੋ ਅਰਦਾਸ ਕਰੀਏ। |
