ਰਿਆਸਤ ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ‘ਸਬਜ ਬਨੇਰਾ’ ਪਿੰਡ ਇੱਕ, ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਨਰਾਇਣ ਸਿੰਘ ਗੁਰਸਿੱਖ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਿਰੜੀ ਹੈ ਸਿਦਕੀ ਹੈ, ਸ਼ਰਧਾ ’ਚ ਰਿਦਾ ਭਿੱਜਾ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਸਾਹਾਂ ’ਚ ਪਰੋਇਆ ਹੈ। ਹਰਿ ਕੌਰ ਸਿੰਘਣੀ, ਦਇਆ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਗੁਰਾਂ ਕੋਲੋਂ ਜਿਸ ਨੇ ਕੁਝ ਨਾ ਲਕੋਇਆ ਹੈ। ਨਿੱਕਾ ਜਿੰਨਾ ‘ਕਾਨ੍ਹ’ ਦੇ ਗੁਰਾਂ ਨੇ ਨਿਵਾਜਿਆ ਹੈ, ਇੱਕ ਇੱਕ ਗੁਣ ਉਸ ‘ਕਾਨ੍ਹ’ ’ਚ ਸਮੋਇਆ ਹੈ। ਰਸੀਏ ਨਾਮ ਦੇ ਬਾਬਾ ਅਜੈਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਰਹਿ ਕੇ ਵਿਚ ਨਾਭੇ ਗੁਰਮਤਿ ਪ੍ਰਚਾਰਦੇ। ਮਾਣ ਤਾਣ ਬਹੁਤ ਸਰਕਾਰੇ ਦਰਬਾਰੇ ਹੈ ਸੀ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਪਾਤਰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ। ਭਾਈ ਜੀ ਨਰਾਇਣ ਸਿੰਘ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਓਥੇ, ਤਪਦਿਆਂ ਹਿਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਣੀ ਸੰਗ ਠਾਰਦੇ। ਅਸੀਸਾਂ ਥੀਂ ਨਿਵਾਜਿਆ ਮਲੂਕ ਜਿਹੇ ‘ਕਾਨ੍ਹ’ ਤਾਂਈਂ, ਵਿਦਵਾਨ ਸਿਰਮੌਰ ਤਾਂ ਹੀ ਬਣੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ। ਪੜ੍ਹਿਆ, ਲਿਖਿਆ, ਸਿੱਖਿਆ ਜੋ ਡੇਰੇ ਉਸ, ਵਿਦਵਤਾ ਦੇ ਸੋਮੇ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਤਾਈਂ ਮੋਹਿਆ ਹੈ। ਸਿਖਾਇਆ ਰਾਜ ਕਰਨਾ ਤਖਤਾਂ ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ ਨੂੰ, ਐਸਾ ਕੋਈ ਤਾਜ ਨਾ ਜੋ ਸਿਰ ਓਹਦੇ ਸੋਹਿਆ ਹੈ। ਜੱਜ, ਵਕੀਲ, ਡੀ.ਸੀ. ਮੰਤਰੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਦਾ ਵੀ, ਬਣ ਗਿਆ ਸੋਨਾ ਜੇ ਲੋਹੇ ਨੂੰ ਵੀ ਛੋਹਿਆ ਹੈ। ਦੂਰ ਅੰਦੇਸ਼ ਗੁਰੂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸਿੱਖ, ਹਾਣੀ ਬਣ ਕੌਮ ਦੀ ਨਬਜ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਟੋਹਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ, ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਿੜ ਵਿਚ ਮੱਲਾਂ ਉਸ ਮਾਰੀਆਂ। ਲਿਖ ‘ਹਮ ਹਿੰਦੂ ਨਹੀਂ’ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਦਿੱਤੀ, ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਜੋ ਤਾਕਤਾਂ ਵੰਗਾਰੀਆਂ। ਤਿੰਨ ਦਰਜਨ ਪੁਸਤਕਾਂ, ਝੋਲੀ ਪਾਈਆਂ ਕੌਮ ਦੀ ਨੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵੀ ਪਾਲੀਆਂ ਸੀ ਓਸ ਸੰਗ ਯਾਰੀਆਂ। ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ‘ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼’, ਏਹੋ ਜਿਹਾ ਕੋਸ਼ ਨਾ ਲਿਖਿਆ ਲਿਖਾਰੀਆਂ। ਵਿਦਿਆ ਤੋਂ ਕੋਰਾ ਕੋਈ ਰਹਿ ਨਾ ਜਾਏ ਗੁਰਸਿੱਖ, ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਜਹੀਆਂ ਸੰਸਥਾ ਬਣਾਈਆਂ ਨੇ। ਬ੍ਰਹਮਣਵਾਦ ਤਜ, ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਕਾਂਡ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਸਭ ਹਰਿਮੰਦਰ ’ਚੋਂ ਹਟਾਈਆਂ ਨੇ। ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਸਾਨੂੰ ਬਾਣੀ ਹੈ ਦੱਸਦੀ ਕੀ, ਹਾਣੀ ਬਣੋ ਸਮੇਂ ਦੇ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਿਖਾਈਆਂ ਨੇ। ਖੋਜ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਸੀ ਸਮਿਆਂ ਨੂੰ ਲੋੜ ਜੀਹਦੀ, ਏਹੋ ਜਹੀਆਂ ਰਚਨਾ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਚਾਈਆਂ ਨੇ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ, ਬੇ ਅਥਾਹ ਜੀਹਦੇ ਕੋਲ ਸ਼ਬਦ ਭੰਡਾਰ ਸੀ। ਪਰਾਏ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸੀ ਕਲਾ ਕੋਲ, ਮੈਕਾਲਫ ਵੀ ਤਾਂ ਹੀ ਰੱਜ ਦੇਂਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਸੀ। ‘ਆਨੰਦ ਮੈਰਿਜ ਐਕਟ’ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਓਂਤਿਆ ਸੀ, ਨਾਲ ਰਲਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਭਾ ਸਰਕਾਰ ਸੀ। ਫਰੀਦਕੋਟੀ ਟੀਕੇ ਦੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਸੁਧਾਈ ਮੁੜ, ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਦਾ ਉੱਘਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ। ਕਲਮ ਦਾ ਧਨੀ ਤੇ ਹੈ ਸੀ ਸਿਰਮੌਰ ਖੋਜੀ, ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਲੇਖੇ ਲਾ ਗਿਆ। ਕੱਚ ਘਰੜ ਗਿਆਨੀਆਂ, ਕੱਟੜ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ, ਸੁਣਿਆ ਨਾ ਹੋਊ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ ਸੁਣਾ ਗਿਆ। ਮਾਣ ਮੱਤਾ ਪੁੱਤ ਉਹ, ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦਾ ਸੀ, ਧਰਤ ’ਤੇ ਖਲੋਅ ਹੱਥ ਅੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾ ਗਿਆ। ਭਰਮਾਂ ਭੁਲੇਖਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਕਰ ਦੂਰ ‘ਕੋਮਲ’, ਵਿਦਵਤਾ ਦੇ ਅੰਬਰੀਂ ਸੂਰਜ ਬਣ ਛਾ ਗਿਆ। |