ਜਿਸ ਦੀ ਤੇਗ ਨੇ ਕੌਮ ਦੀ ਲਿਖੀ ਕਿਸਮਤ, ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਉਹਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਕਹਿੰਦੇ। ਜੋ ਸੀ ਪੰਥ ਦਾ ਝੰਡਾ ਬਰਦਾਰ ਬਣਿਆ, ਸੁਲਤਾਨ-ਉਲ-ਕੌਮ ਤੇ ਸਿਪਾਹ ਸਲਾਰ ਕਹਿੰਦੇ। ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੇ ਓਸ ਦੇ ਕਦਮ ਚੁੰਮੇ, ਗੋਡੇ ਹੇਠ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਕਹਿੰਦੇ। ਚੜ੍ਹਤ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਤੱਕ ਥਰ-ਥਰ ਕੰਬੇ, ਅਬਦਾਲੀ ਨਾਦਰ ਦਾ ਕਾਬਲ ਕੰਧਾਰ ਕਹਿੰਦੇ। ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਿਰ ਅਸੀਸ ਲੈ ਕੇ, ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਇਹ ਵੇਖਣ ਸੰਸਾਰ ਆਇਆ। ਮਮਤਾ ਮਿਲੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਦੀ, ਹਿੱਸੇ ਓਸ ਦੇ ਮਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਆਇਆ। ਨਿੱਘ ਮਾਤਾ ਦੀ ਗੋਦ ਦਾ ਮਾਣਦਿਆਂ, ਗੁਰੂ-ਘਰ ਵਿਚ ਸੱਤ ਸਾਲ ਗੁਜਰੇ। ਯਤੀਮ-ਪੁਣਾ ਨਾ ਓਸ ਦੇ ਚਿੱਤ ਚੇਤੇ, ਠੰਢਾ ਹਾੜ ਗੁਜਰੇ, ਨਿੱਘਾ ਸਿਆਲ ਗੁਜਰੇ। ਨਿੱਤ ਕਰਦਾ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਹੈ, ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਦੀ ’ਚੋਂ ਹਰ ਖਿਆਲ ਗੁਜਰੇ। ਹਰ ਸਵਾਲ ਦਾ ਉਹ ਜਵਾਬ ਹੈ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਵਾਲ ਗੁਜਰੇ। ਸੁਣਿਆ ਕੀਰਤਨ ਜਾਂ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਦੇ ਸਜੇ ਦੀਵਾਨ ਅੰਦਰ। ਮਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗ ਲਿਆ ਓਸਦਾ ਲਾਇਕ ਪੁੱਤਰ, ਬਿਹਬਲ ਮਨ ਸੀ ਭਿੱਜਾ ਪਿਆਰ ਅੰਦਰ। ਫੌਜ ਖਾਲਸਾ ਦਾ, ਬਣ ਗਿਆ ਹਿੱਸਾ, ਜੀਹਦੇ ਪੈਰੀਂ ਨਵਾਬੀਆਂ ਰੁਲਦੀਆਂ ਨੇ। ਵਾਸੇ ਜੰਗਲੀਂ ਇਰਾਦੇ ਨੇ ਬੜੇ ਪੱਕੇ, ਮੌਤ ਨਾਲ ਜਵਾਨੀਆਂ ਤੁਲਦੀਆਂ ਨੇ। ਸਿੰਘ ਗੁਰੂ ਦੇ ਕੌਮ ਤੋਂ ਜਾਨ ਵਾਰਨ, ਸਿਰ ਤਲੀ ਧਰਿਆ, ਗੁਰੂ ਨਾ ਭੁਲਦੀਆਂ ਨੇ। ਨੱਚਣਾ ਤੇਗ ਦੀ ਧਾਰ ’ਤੇ ਜਾਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਰੋਸਾਈਆਂ ਰੂਹਾਂ ਜੋ ਗੁਰੂ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਨੇ। ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਮਹਿਸੂਸ ਦਿੱਤੀ, ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਏਨਾ ਪਿਆਰ ਮਿਲਿਆ। ਵਾਹੁਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਨਾਲ ਕਿਰਪਾਨ ਸਾਵੀਂ, ਪੰਥ ਖਾਲਸੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਸਖਤੀ ਬਹੁਤ ਕੀਤੀ ਖਾਨਾਂ ਖਾਲਸੇ 'ਤੇ, ਜੰਗਲੀਂ ਜਾਣ ਲਈ ਸਿੰਘ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਏ। ‘ਲਖਪਤ’ ਜਸਪਤ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਲਏ ਬਦਲਾ, ਬਿਦੋਸ਼ੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਲਖਪਤ ਅੱਤ ਚੁੱਕੀ ਸਿੱਖ ਨਾ ਬਚੇ ਜੀਂਦਾ, ਏਹ ਸਿੱਖ ਨੇ ਬੜੇ ਮਗਰੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਮਾਣ ਫੌਜਾਂ ’ਤੇ ਮੁਗ਼ਲ ਹਾਕਮਾਂ ਦਾ, ਰੱਬ ਭੁੱਲਿਆ ਮੌਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਅੱਗ ਈਰਖਾ ਦੀ ਸੜਿਆ ਪਿਆ ਲਖਪਤ, ਘਿਰਿਆ ਖਾਲਸਾ ਕਾਹਨੂੰਵਾਨ ਵਿਚ ਹੈ। ਭੁੱਖਿਆਂ ਭਾਣਿਆਂ ਜੰਗ ਹੈ ਲੜੀ ਬੇਸ਼ੱਕ, ਰਿਹਾ ਖਾਲਸਾ ਪਰ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿਚ ਹੈ। ਜਰਨੈਲ ਵਕਤ ਦੇ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੇ, ਆਹਲੂਵਾਲੀਏ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਅਗਵਾਈ ਬਖ਼ਸ਼ੀ। ਕਰ ਨਿਪੁੰਨ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਵਿਚ, ਤੇ ਅਗਵਾਈ ਲਈ, ਸਭ ਦਾਨਾਈ ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਹੱਕ ਸੱਕ ਲਈ, ਮੈਦਾਨੇ ਜੂਝਣਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ, ਸਦਾ ਨਰਮਾਈ ਬਖਸ਼ੀ। ਰੱਖਣਾ ਸਾਂਭ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਦਰਦ ਸੀਨੇ, ਹਰ ਹਾਲ ਵਿਚ ਕਰਨੀ ਭੁਲਾਈ ਬਖਸ਼ੀ। ਨਾ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਮਿਸਲ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ, ਸੋਚ ਸਭ ਦੀ ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ ਹੋ ਗਈ। ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ ਸਹਿ, ਹੌਂਸਲਾ ਹਾਰਿਆ ਨਾ, ਅੱਧੀ ਕੌਮ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਈ। ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਦੀ ਮਾਰ ਤੋਂ ਮੁੜ ਉੱਠੇ, ਜੈਨ ਖ਼ਾਨ ਸਰਹਿੰਦ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਹੈ। ਬਾਬੇ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਤਾਈਂ ਸਰਹਿੰਦ ਦਿੱਤਾ, ਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਦਾ ਮੁੜ ਉਸਾਰਿਆ ਹੈ। ਸੁਲਤਾਨ-ਉਲ-ਕੌਮ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਸੂਰੇ, ਲੇਖੇ ਕੌਮ ਦੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਾਈ ਸਾਰੀ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਾ ਰੱਖਿਆ ਕੁਝ ਆਪਣਾ, ਗੁਰੂ-ਘਰ ਲਈ ਰੱਖੀ ਕਮਾਈ ਸਾਰੀ। ਢਹਿਆ ਹਰਿਮੰਦਰ, ਉਸਾਰਿਆ ਫੇਰ ਮੁੜ ਤੋਂ, ਤੇ ਕੌਮ ਦੀ ਰੁੱਤ ਗਰਮਾਈ ਸਾਰੀ। ਘਰ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸਦਾ ਆਬਾਦ ਰੱਖਣਾ, ਸਿੱਖ ਦੀ ਏਸੇ ਵਿਚ ਦਾਨਾਈ ਸਾਰੀ। ਓਸ ਕੌਮ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਖਤਰਾ, ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਜਹੇ ਹੋਣ ਸਰਦਾਰ ਜਿਸਦੇ। ਰਹਿਣੇ ਸਦਾ ਲਈ ਜਗ ’ਤੇ ਨਾਮ ‘ਕੋਮਲ ਅੰਗ ਸੰਗ ਹੋਵਣ ਦਸਮ ਦਾਤਾਰ ਜਿਸਦੇ। |