ਰੁੱਖ ਜਿੱਥੇ ਗਰੀਬ ਤੇ ਅਮੀਰ ਨੂੰ ਸੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਗਰੀਬ ਤੇ ਅਮੀਰ ਨਾਲ ਜਨਮ ਤੋਂ ਮਰਨ ਤਕ ਸਾਂਝ ਵੀ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ-ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ। ਹਵਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਵੀ ਜ਼ਹਿਰ ਘੁਲਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਸਾਇਣਿਕ ਖਾਦਾਂ ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅੰਨ-ਭੰਡਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਈ ਹੈ। ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਭੈੜੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨੇ ਲਪੇਟ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ। ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਦੌੜਦੇ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਰ-ਸ਼ਰਾਬੇ ਤੋਂ ਵੀ ਲੋਕ ਪੀੜਤ ਹਨ। ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਰੁੱਖ ਲਾਉਣ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੱਟੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਡੀਜ਼ਲ ਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗੰਦੀ ਹਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਰੁੱਖ ਹੀ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਧੂੰਏ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਰੋਗ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਦੀ ਹਵਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਕੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਰੁੱਖ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਹ ਹਵਾ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਝਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋ ਵੱਧ ਰੁੱਖ ਲਾ ਕੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਅੱਜ ਦੀ ਵੱਡੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਵਧ ਰਹੀ ਵੱਸੋਂ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੁੱਢਲੀ ਮੁੱਖ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਰਹਿਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਜਿੱਥੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਉੱਥੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਪੰਛੀਆਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਵਾਸਤੇ ਪਿੱਪਲ ਤੇ ਬੋਹੜ ਲਗਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਨਿੰਮ ਤੇ ਅਮਲਤਾਸ ਦੇ ਬੂਟੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਸਾਫ ਰੱਖਣ ਵਾਸਤੇ ਬਹੁਤ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਤਾਜ਼ੀ ਆਬੋ ਹਵਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਸਵੱਛ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਜੇ ਫੁੱਲਦਾਰ ਬੂਟੇ ਹੋਣਗੇ ਤੇ ਮਧੂ ਮੱਖੀਆਂ ਫੁੱਲ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਰਸ ਕੱਢ ਕੇ ਸ਼ਹਿਦ ਤਿਆਰ ਕਰਨਗੀਆਂ ਜਿਹੜਾ ਇਨਸਾਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਫੁੱਲਦਾਰ ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਾਕੀ ਬੂਟਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਤਸਵ 2004 ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਦਸ-ਦਸ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤਕ ਫੈਲੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸਿਉਂ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਸਵੱਛ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿਚ ਇਨਸਾਨ ਤੇ ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ ਸਾਹ ਲੈ ਸਕਣ। ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਫੁਰਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ:

ਕਬੀਰ ਦਾਤਾ ਤਰਵਰੁ ਦਯਾ ਫਲੁ ਉਪਕਾਰੀ ਜੀਵੰਤ॥
ਪੰਖੀ ਚਲੇ ਦਿਸਾਵਰੀ ਬਿਰਖਾ ਸੁਫਲ ਫਲੰਤ॥ (ਪੰਨਾ 1376)

ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਵਿਚ ਜੁਟ ਕੇ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਤ ਮੁਤਾਬਕ ਇਕ-ਦੋ ਬੂਟੇ ਜ਼ਰੂਰ ਲਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ “ਮਉਲੀ ਧਰਤੀ ਮਉਲਿਆ ਅਕਾਸੁ॥ ਘਟਿ ਘਟਿ ਮਉਲਿਆ ਆਤਮ ਪ੍ਰਗਾਸੁ” ਦੇ ਪਾਤਰ ਬਣ ਸਕੀਏ।