ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਨੇ ਸਿੰਘ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚੋਂ ਮਨਫੀ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ; ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੇ ਬਹਾਦਰ ਜਰਨੈਲ ਬਖਸ਼ੀ ਜਹਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਕਾਬਲ ਤੋਂ ਟੋਰਿਆ। ਇੱਧਰ ਇਸਦੀ ਗਿੱਟ ਮਿਟ ਜੰਮੂ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਰੰਜੀਤ ਦੇਵ ਨਾਲ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਿਖਾ ਸ਼ਾਹੀ ਵਿਰੁੱਧ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਵੇ; ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਿਆਲਕੋਟ ਵੱਲੇ ਨੂੰ ਹੋ ਟੁਰਿਆ। ਇਧਰ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲੇ ਸ.ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ੁਕਰਚੱਕੀਆ, ਕਾਬਲੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਸ.ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ, ਸ.ਝੰਡਾ ਸਿੰਘ ਭੰਗੀ, ਸ.ਗੁਜਰ ਸਿੰਘ ਭੰਗੀ ਆਦਿ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ।ਸਿੰਘ ਸਿਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸੇ ਸੋਧ ਕੇ ਵਹੀਰ ਜਹਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇ ਟੋਰ ਲਈ ।ਵਜੀਰਾਬਾਦ ਕੋਲੇ ਚਨਾਬ ਲੰਘਦਿਆਂ ਹੀ ਜਹਾਨ ਖਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਚਟਾਨ ਸਮਝਦਾ ਸੀ; ਉਹ ਗੁਰੂ ਖਾਲਸਾ ਜੀ ਦੇ ਤੇਗ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਰੇਤ ਦੀ ਕੰਧ ਵਾਂਗ ਕਿਰਨ ਲੱਗਾ। ਆਪਣੇ ਟੱਬਰ, ਹਰਮ, ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਉਹ ਲੜਦਾ ਮਰਦਾ, ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆ ਪਨਾਹ ਲੈ ਬੈਠਾ; ਉਸਦਾ ਅੰਦਰ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਲਾਤ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜਹਾਨ ਖ਼ਾਨ ਕਿਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇ ਸਿੰਘ ਬਾਹਰ ਸਨ। ਕਾਬਲੀ ਲਸ਼ਕਰ ਦੇ ਦਿਲ ਟੁਟੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਪਰ ਗ਼ੈਰਤ ਦੀ ਕੋਈ ਕਣੀ ਅਜੇ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬਚੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅੱਲ੍ਹਾ ਤੇ ਉਸਦੇ ਰਸੂਲ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਪਾਕੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਤੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆਂਦਾ। ਲੋਹੇ ਨਾਲ ਲੋਹਾ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੜਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸੇ ਵਕਤ ਇਕ ਸਿੰਘ ਦੀ ਗੋਲੀ ਜਹਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਲੱਗੀ ਜੋ ਥਾਇਂ ਸਤਿ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਜਹਾਨ ਖ਼ਾਨ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ 'ਵਾਜ਼ ਚੱਕਤੀ 'ਕਾਬਲੀ ਬਿੱਲਾ' ਸੁਟ ਲਿਆ! ਜਹਾਨਾ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਓਏ! ਇਹਨਾਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਅਫਗਾਨੀਆਂ ਦੇ ਦੀ ਸੁਰਤਿ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਭੌਂਚੱਕੇ ਜੇ ਹੋ ਗਏ। ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਜੈਕਾਰੇ ਛੱਡਕੇ ਜਦ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਅਫ਼ਗਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਪੈਰ ਨਿਕਲ ਗਏ, ਉਹ ਮੈਦਾਨੋਂ ਭੱਜ ਨੱਠੇ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਕਿ ਜਹਾਨ ਖਾਂਨ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਹਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ 72 ਜੀਅ ਸਨ; ਜ਼ਨਾਨਾ ਲੀੜੇ ਪਾ ਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਰੁਹਤਾਸ ਪਹੁੰਚਿਆਂ ਤੇ ਉਥੋਂ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਗਿਆ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਅਫ਼ਗਾਨੀ ਖ਼ੂਨ ਨੇ ਖਾਲਸਾਈ ਭਗੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਕਤ ਜਹਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਸਾਰਾ ਮਾਲ ਅਸਬਾਬ ਤੇ ਹਰਮ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਪਕੜ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਜਹਾਂਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਬੇਗਮ ਨੇ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਸਿਰਦਾਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸਿਰਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਆਣ ਕਿ ਕਿਹਾ 'ਹੁਣ ਸਾਡਾ ਪਰਦਾ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ' ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਵਕਤ ਇਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿਰਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਬੀਬੀਆਂ ਕੋਲ 'ਜਹਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਤੋਸ਼ਾਖਾਨਾ, ਗਹਿਣਾ ਗੱਟਾ ਤੇ ਨਕਦੀ ਹੈ ;ਜੋ ਅਸੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਸਿਰਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ" ਠੀਕ ਹੈ ,ਇਹ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਹਰਮ ਹੈ ਪਰ ਯਾਦ ਰੱਖਿਓ ਖਾਲਸਾ ਜੀ! ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਮਾਲ ਅਸਬਾਬ ਖੋਹਣਾ ਖਾਲਸਾਈ ਰਹੁ ਰੀਤ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਕੋਲ ਚਾਹੇ ਜਿੰਨਾਂ ਮਰਜ਼ੀ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਗੁਰੂ ਖਾਲਸਾ ਇੱਧਰ ਝਾਕੇਗਾ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਗੁਰੂ ਖਾਲਸਾ ਮਜ਼ਲੂਮਾਂ, ਮਾਸੂਮਾਂ, ਨਿਮਾਣਿਆਂ, ਨਿਤਾਣਿਆ, ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ, ਬਾਲਾਂ ਦਾ ਰਾਖਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦੀ ਗੁਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬੇਗਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕੇ "ਭੈਣਾਂ! ਤੁਸੀਂ ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਫਿਕਰ ਹੋ ਜਾਓ। ਹੌਂਸਲਾ ਰੱਖੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਆਬਰੂ ਦੇ ਅਸੀਂ ਰਾਖੇ ਹਾਂ। ਸਾਡਾ ਤਾਂ ਮਸਲਾ ਤੁਹਾਡੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਹੈ ਜੋ ਮਜ਼ਲੂਮਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀਕੀ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਧੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਉੱਚਾ ਨੀਵਾਂ ਬਚਨ ਤਕ ਨਹੀਂ ਬੋਲੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਕਿਥੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਕਰੀਏ। ਬੇਗਮ ਨੇ ਜੰਮੂ ਭੇਜਣ ਦੀ ਗੁਜਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਸਿਰਦਾਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਸੁਕਰਚੱਕੀਏ ਨੇ ਆਪਣਾ ਇਕ ਦਸਤਾ ਨਾਲ ਭੇਜ ਕੇ, ਸਾਰਾ ਮਾਲ ਅਸਬਾਬ ਤੇ ਜਹਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀਆਂ ਬੇਗਮਾਂ ਦੇ ਹਰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਜੰਮੂ ਪਹੁੰਚਦਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸੀ ਖਾਲਸਾ ਜੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ! | 
