ਲੁਧਿਆਣਾ ਆਲੀ ਪਾਇਲ ਤੋਂ ਉਠ ਕੇ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਜੀਅ ਮੁਸਲਿਮ ਸਲਤਨਤ ਅਧੀਨ ਕਈ ਥਾਂਈ ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ। ਜਦ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਤਾਕਤ ਫੜ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੁਕਰਚੱਕੀਏ ਸਰਦਾਰ ਚੜਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕੋਲ ਮਾਲ ਅਸਬਾਬ ਦਾ ਕੰਮ ਕਾਰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਲਾਲਾ ਜੋਲਾ ਨਾਥ ਬਤੌਰ ਮੁਨਸ਼ੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਕਤ ਵੀ ਇਹੋ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਈ। ਇਸਦਾ ਪੁਤਰ ਕਰਮ ਚੰਦ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਖੁਫੀਆ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਾਅਰਕੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇਸਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਗੀਰ ਵੀ ਬਖਸ਼ੀ ਹੋਈ ਸੀ। 1809 ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੇਖੇ ਜੋਖੇ ਵਾਲੇ ਮਹਿਕਮੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। 1836 ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤਕ ਇਹ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਇਸਦੇ ਚੌਹਾਂ ਪੁਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿਧੀ ਰਤਨ ਚੰਦ ਨੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। 1808 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ 1829 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਡਾਕ ਮਹਿਕਮੇ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ 200 ਰੁਪਏ ਮਹੀਨਾ ਤਨਖਾਹ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਪਿਸ਼ਵਾਰ ਤੇ ਹਜਾਰੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਇਸ ਨੂੰ ਬੜਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਦਾੜ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਦਰਸ਼ਨੀ ਸੀ। ਅਜੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾੜ੍ਹੀ ਬੰਨਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਈ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹਰ ਜਵਾਨ ਲਈ ਦਾੜਾ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਾਹੜ੍ਹੇ ਨੂੰ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ "ਗੁਰਮੁਖੀ ਦਾਹੜਾ" ਵੀ ਆਖਦੇ ਸਨ/ਹਨ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਇਸਦੇ ਦਾਹੜੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੂੰ "ਦਾਹੜੀ ਵਾਲਾ "ਰਤਨ ਚੰਦ ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। (ਗ੍ਰਿਫਨ, ਜੋ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਤਨ ਚੰਦ ਦੁਗਲ ਨਾਲੋਂ ਅਲਹਿਦਗੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਇਸਨੂੰ ਰਤਨ ਚੰਦ ਦਾਹੜੀ ਵਾਲਾ ਆਖਦੇ ਸਨ, ਬਹੁਤਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ)ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਸਾਰੀ ਜਾਗੀਰ ਵੀ ਬਖਸ਼ੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਦਲੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰਤਨ ਚੰਦ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਕੁਝ ਦੇਖਣਾ ਪਇਆ। 1845-46 ਵਿੱਚ ਆਪ ਨੂੰ ਡਾਕ ਮਹਿਕਮੇ ਦਾ ਮੁਖੀ ਥਾਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਤੇ ਦੂਜੀ ਸਿੱਖ ਐਂਗਲੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪ ਨੇ ਪਾਹੜ ਜਿੱਡੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ। ਪੰਜਾਬ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪ ਦੀ ਕਾਫੀ ਜਾਗੀਰ ਜਬਤ ਵੀ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਵੀ 6800 ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਤਾਅ ਉਮਰ ਲਈ ਤਹਿ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕੋਲ ਆਪਦਾ ਬਾਗ ਵੀ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਥੋਂ ਫਿਰ ਦੂਜੀ ਪਾਰੀ ਖੇਡਦਿਆਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਅਧੀਨ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਆਨਰੇਰੀ ਮਜਿਸਟਰੇਟ ਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਰਤਨ ਚੰਦ ਦੀ ਲਿਆਕਤ ਤੇ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਨੀਤੀ ਨੇ ਉਸਦੀ ਇੱਜਤ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ। ਜਿੱਥੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਫਸਰਾਂ ਲਈ ਕੁੱਝ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤਾਮੀਰ ਕਰਵਾਈਆਂ, ਉਥੇ ਹੀ ਸ਼ਹਰ ਵਿੱਚ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਲਈ ਮੁਸਾਫਰਖ਼ਾਨੇ ਤੇ ਬਾਗ ਆਦਿ ਲਵਾਇ। 1865 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦੀਵਾਨ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1872 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਅੰਦਰ ਹੀ ਪੂਰੇ ਹੋਏ। ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਨ ਰਤਨ ਚੰਦ ਨੇ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਥੋਂ ਤਕ ਤਕਸੀਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮੀ ਬਜ਼ਾਰ, ਰੰਗ ਮਹਿਲ ਕੋਲ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਮਕਾਨ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਪਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਉਹ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਡੇਗਣ ਦੇ ਰੋਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਇਆ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੋਡ ਵੀ ਸੀ ਤੇ ਬਾਗ ਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਬੀਤੀ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। | 
