ਉੱਘੇ ਸਿੱਖ ਚਿੰਤਕ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਡਾ: ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਨ ਦੇ 9 ਜੂਨ 2011 ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣੇ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਗਹਿਰਾ ਸਦਮਾ ਪਹੁੰਚਾ ਹੈ। ਗੁਰਮਤਿ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਤੋਂ ਸਮਰਪਿਤ, ਸਦ-ਜਾਗਤ, ਨਿੰਮਾ-ਨਿੰਮਾ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਦਾ ਸਦ-ਉਪਯੋਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਜਾਚ, ਕਾਰਜ-ਸ਼ੈਲੀ ਤੇ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਦ-ਉਪਯੋਗੀ ਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਭਰਪੂਰ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨ-ਰੁਚੀ ਪ੍ਰਬਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਹਿਤਕ ਚੌਗਿਰਦੇ ’ਚ ਜੰਮੇ-ਪਲੇ ਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਚੜ੍ਹੇ ਡਾ. ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਸਤੰਬਰ, 1923 ਨੂੰ ਧਰਮੀ ਜੀਊੜੇ ਸ. ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਾਤਾ ਤੇਜ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਪੋਠੋਹਾਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਪਿੰਡ ਧਮਿਆਲ, ਤਹਿਸੀਲ ਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ’ਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਹੀ ਜੰਮਪਲ ਹਨ ਪ੍ਰੋ: ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਮਾਹਿਰ, ਸ. ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ, ਡਾ. ਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਉੱਪਲ, ਡਾ. ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਹਲੀ, ਡਾ. ਸੋਬਤੀ ਆਦਿ। ਡਾ. ਸ਼ਾਨ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੀ ਖਾਲਸਾ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਅਠਵੀਂ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਪਾਸ ਕਰ, ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਦੇ ਡੈਨੀਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ 1939 ਈ: ’ਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਹੌਰ ’ਚੋਂ ਅੱਵਲ ਰਹਿ ਕੇ ਪਾਸ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਅੰਗਰਜ਼ੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਡਾ. ਸ਼ਾਨ ਨੇ 1964 ਈ: ਵਿਚ 14 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਕੇ ‘ਹਾਸ਼ਮ ਦੀ ਸੱਸੀ’ ’ਤੇ ਪੀ.ਐੱਚ.ਡੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਡਾ. ਸ਼ਾਨ ਦਾ ਇਹ ਕਾਰਜ ਇਤਨਾ ਮਕਬੂਲ ਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਚੜ੍ਹਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਤੀਕ 14 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ’ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਡਾ. ਸ਼ਾਨ ਨੇ ਆਨਰਜ਼ ਇਨ ਪਰਸ਼ੀਅਨ, ਆਨਰਜ਼ ਇਨ ਪੰਜਾਬੀ, ਡੇਹਰਾਦੂਨ ਤੋਂ ਕੋਰਸ ਇਨ ਲੈਂਗੂਇਸਟਿਕ, ਬ੍ਰਿਜ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕੋਰਸ ਤੇ ਖੋਜ ਵਿਧੀ ’ਤੇ ਕੋਰਸ ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤਾ। ਡਾ. ਸ਼ਾਨ ਦਾ ਕਲਮੀ ਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਫਰ ਅਠਵੀਂ ’ਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹੀ ਅਰੰਭ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਦੇਂਦਿਆਂ ‘ਕਲੀ’ ਤੇ ‘ਘੋੜੀ’ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁ-ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤ ਕੇ ਵਾਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਡਾ. ਸ਼ਾਨ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਲੀ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤ ਕੇ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖ ਕੇ ਦਿਖਾਈ: ਇਕ ਦਿਨ ਵੇਖੀ ਨਾਰ ਮੈਂ ਕਲੀ (ਇਕੱਲੀ)
ਕਲੀ ਸੀ ਗੀ ਜੋ ਮੁਖ ਤੋਂ (ਗੂੰਗੀ)
ਚੁਣ ਚੁਣ ‘ਕਲੀਆਂ’ ਢੇਰ ਲਗਾਏ (ਡੋਡੀ)
ਤੋੜ ਤੋੜ ਕੇ ਰੁੱਖ ਤੋਂ।
ਪੁੱਛਿਆ ਤਦ ਮੈਂ ਕਲੀ ਬਣਾਈ (ਇਕ ਛੰਦ)
ਮਾਲਣ ਦੱਸਿਆ ਸੰਗ ਕੇ
‘ਕਲੀ’, ‘ਕਲੀ’ ਮੈਂ ‘ਕਲੀਆਂ’ ਚੁਣਦੀ
ਹਾਂ ਡਾਹਢੀ ਤੰਗ ਭੁੱਖ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਸੁਣੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ “ਵਾਹ, ਕਿਆ ਸ਼ਾਨ ਹੈ”। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਡਾ. ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ‘ਸ਼ਾਨ’ ਸ਼ਬਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣ ਗਿਆ। ਬਾਲ ਵਰੇਸ ਵਿਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ “ਨਿੱਕੀ ਨਿੱਕੀ ਗੱਲੋਂ ਰੁਸ ਜਾਨੈ... ਦੱਸਿਆ ਤਾਂ ਕਰ ਕੋਈ ਕਸੂਰ।” ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣ ਗਏ। ਪੰਜ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਦਾ ਕਈ ਵਾਰ ਭਰਮਣ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਡਾ. ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਨ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਮੁੱਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਸਿੱਖ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਖੋਜ, ਅਧਿਐਨ ਤੇ ਸੰਵਾਦ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਹ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਫ਼ੀਰ ਉਮਰ ਭਰ ਸਾਹਿਤਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵਾਸਤੇ ਭਰਮਦਾ ਰਿਹਾ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਫਾਰਸੀ ਅਧਿਆਪਕ, ਪੰਜਾਬ ਅਸੈਂਬਲੀ ਸ਼ਿਮਲੇ ’ਚ ਰੀਪੋਰਟਰ, ਸੰਪਾਦਕ, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸ਼ਿਮਲਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਚੇਅਰ ਐਂਡ ਸਿੱਖ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਡਾ. ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਨ ਨੇ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਣ ਉਪਰੰਤ 1984 ਈ: ’ਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਪੁਸਤਕਾਂ-ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਖਰੜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਰਮਾਇਆ, ਵਾਰਸ, ਔਜ਼ਾਰ ਸਮਝਣ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਨ ਵਾਲੇ ਡਾ. ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਨ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ’ਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਲੱਗਭਗ 90 ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ/ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜ ਕਰ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਸਿੱਖ ਸਾਹਿਤ ’ਚ ਭਰਪੂਰ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ’ਚ 180 ਦੇ ਕਰੀਬ ਖੋਜ-ਪੱਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਪੜ੍ਹੇ। ਡਾ. ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜੀਵਨ-ਭਰ ਉਦੇਸ਼ ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਬਾਰੇ ਸਾਹਿਤ-ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨਾ, ਪੜ੍ਹਨਾ ਤੇ ਲਿਖਣਾ ਰਿਹਾ। ਡਾ. ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਨ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਜੋਧ ਸਿੰਘ, ਪੰਥ-ਰਤਨ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ, ਜਸਟਿਸ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰੋ: ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ, ਸ. ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ, ਸ. ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦਰਦ ਆਦਿ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਤੇ ਡਾ. ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਆਦਰਸ਼ਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ-ਸਰੋਤ ਮੰਨਦੇ ਰਹੇ। ਡਾ. ਸ਼ਾਨ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਉੱਠ, ਸੈਰ ਕਰਨ, ਸੌਚ-ਇਸ਼ਨਾਨ ਉਪਰੰਤ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਹਿਜ ਪਾਠ ਨਾਲ ਅਰੰਭ ਹੁੰਦੀ। ਨਾਸ਼ਤਾ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਹ ਪੜ੍ਹਨ-ਲਿਖਣ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ’ਚ ਮਸ਼ਰੂਫ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। 1984 ’ਚ ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤੀ ਉਪਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੀਅਟ ਕਾਰ ਖਰੀਦੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਸਾਹਾਂ ਤੀਕ ਚਲਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਪਰ ਕਾਰ ਚਲਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਮੂਲਮੰਤਰ ਤੇ ਗੁਰਮੰਤਰ ਦਾ ਪਾਠ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਦੇ, ਇਹ ਮੈਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੋ ਵਾਰ ਛੱਡਣ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸੁਭਾਅ ਸੀ ਕਿ ਹਰ ਪੱਤਰ ਲਿਖਣ/ਟਾਈਪ ਕਰਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ੴ ਨਾਲ ਲਿਖਦੇ। ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਵਧ ਰਹੇ ਪਤਿਤਪੁਣੇ ਤੇ ਨੌਜੁਆਨਾਂ ’ਚ ਵਧ ਰਹੀ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਅਲਾਮਤ ਤੋਂ ਡਾ. ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਨ ਭੈ-ਭੀਤ ਤੇ ਚਿੰਤਤ ਸਨ। ਸਿੱਖੀ ਵਿਚ ਖੁਦਗਰਜ਼ੀ ਦੀ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਅੱਜ ਅਮਰ-ਵੇਲ ਵਾਂਗ ਪੰਥਪ੍ਰਸਤੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਲੋੜ ਹੈ ਪਹਿਰੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਘੜ, ਸੁਚੇਤ, ਸ਼ਕਤੀ-ਸੰਪਨ ਤੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਣ ਦੀ। ਡਾ. ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਲੇਖਕ-ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਂਵਾਂ ਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਤਖੱਲਸਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਹਾਸ਼ਮ ਦੀ ਸੱਸੀ ਵਾਲੇ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਨ’ ਕਹਿ ਸਤਿਕਾਰ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੋਈ ‘ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਵਹਿੰਦੇ ਦਰਿਆ’ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਸੁਘੜ ਵਿਦਵਾਨ, ਸੁਹਿਰਦ ਮਨੁੱਖ, ਮਿਹਨਤ, ਸਿਰੜ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ’ਤੇ ਤੁਰੇ ਰਹਿਣ’ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਇਕ ਸਮਰਪਿਤ ਸੇਵਕ, ਲੇਖਕ, ਵਕਤਾ ਤੇ ਗ਼ੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਫੀਰ’ ਕਹਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਨੂੰ ਰੂਪਮਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ। ਡਾ. ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਜੀਵਨ-ਕਾਲ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਿੱਲੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਸੰਗਠਨਾਂ ਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਸਨਮਾਨ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕੀਤੀ। ਸਾਹਿਤ-ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਸਰਵਉੱਚ ਡਿਗਰੀਆਂ, ਉਪਾਧੀਆਂ, ਪਦਵੀਆਂ ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਡਾ: ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਹ ਹੱਕਦਾਰ ਸਨ। ਜਥੇਦਾਰ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁ:ਪ੍ਰ:ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਅੰਤ੍ਰਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮਤਾ ਨੰ: 800/16 ਅਕਤੂਬਰ, 2010 ਰਾਹੀਂ ਡਾ. ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਅਸਥਾਨ, ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਸਿੱਖ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ-ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਜਥੇਦਾਰ, ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਕੀਤੀ। 30 ਮਈ, 2011 ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਪੰਜ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਇਕੱਤਰਤਾ ਸਮੇਂ ਡਾ. ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਪਰ ਰੱਬੀ ਰਜ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਡਾ. ਸ਼ਾਨ 9 ਜੂਨ, 2011 ਨੂੰ ਸਰੀਰਿਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਵਿਛੋੜਾ ਦੇ ਗਏ। ਇਹ ਡਾ. ਸ਼ਾਨ ਦੀ ਸਰੀਰਿਕ ਮੌਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸਦ-ਜੀਵਤ ਹਨ। ਗੁਰਮਤਿ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ-ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵਾਸਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਰਹੇ ਤੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਇਹ ਸਾਡੀ ਕਾਮਨਾ ਹੈ। |
