ਲੇਖ - Sri Guru Granth Sahib Ji's Teaching of Universal Compassion

ਸਰਬਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ, ਨਿਰਸੰਦੇਹ, ਨਜ਼ਾਕਤ, ਅਵੇਸਲੇ
medium
1 October, 2021
0
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸਰਬਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼
-
ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਸਰਬਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਇਸ਼ਟ ਮੰਨ ਕੇ ਆਪਣੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗੀ ਦਰਸਾਉਣ ਦੀ ਹੋੜ ਵਿਚ ਸਾਰਾ ਭਾਰਤ ਵਰਗ-ਵੰਡ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।

ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਸਰਬਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਇਸ਼ਟ ਮੰਨ ਕੇ ਆਪਣੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗੀ ਦਰਸਾਉਣ ਦੀ ਹੋੜ ਵਿਚ ਸਾਰਾ ਭਾਰਤ ਵਰਗ-ਵੰਡ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਨਿੱਤ ਦੇ ਲੜਾਈ-ਝਗੜੇ, ਦੰਗੇ ਇਸ ਵਰਗ-ਵੰਡ ਦੇ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਸਨ। ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਉਪਰੋਕਤ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਫੁਰਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ— ਖਹਿ ਮਰਦੇ ਬਾਮ੍ਹਣਿ ਮਉਲਾਣੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਧਰਮ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਮਝਣ ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਰਮਕਾਂਡਾਂ ਤਕ ਸੀਮਤ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ। ਧਰਮ ਦਾ ਸਾਤਵਿਕ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰੂਪ ਲੱਗਭਗ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ਧਰਮੁ ਪੰਖ ਕਰਿ ਉਡਰਿਆ ਕਹਿ ਕੇ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਵਰਗ-ਵੰਡ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਪਹਿਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਹੋਕਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਇੱਕ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਉਸੇ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਹੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਭਰਾ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਆਪਸੀ ਵਖਰੇਂਵਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਹੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਨਾ ਕੋਈ ਹਿੰਦੂ ਨਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਰਥਾਤ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਨਾ ਹਿੰਦੂ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਉਹ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਭਾਈਭਾਈ ਹਨ ਕੋਈ ਵੀ ਛੋਟਾ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਇਸ ਸੁਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਹੋਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਰਹੇ ਅਤੇ ਇਕ ਸਰਬਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਬਣ ਗਈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਤਪਦੀ ਲੋਕਾਈ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਠਾਰਨ ਲਈ ਆਪ ਬਾਣੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਵਰਗ, ਧਰਮ, ਜਾਤ ਆਦਿ ਦੇ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰਤ ਕਰਨ ਦਾ ਵਡਮੁੱਲਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਜੋ ਰਹਿੰਦੀ ਦੁਨੀਆ ਤਕ ਗੁਰਮਤਿ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵੰਡਦੀ ਰਹੇਗੀ। ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਪੰਜਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸਾਰੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਇਕੱਤਰ ਕਰ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਵਡਮੁੱਲਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਾਕਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਭਾਵੇਂ ਪੰਜ ਸਦੀਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਾ ਪਰ ਤਿੰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਹਿਮ ਹਨ। ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸੁਨਹਿਰਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ 1604 ਈ. ਵਿਚ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਲੈਂਦਿਆਂ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਸਰ ਸਾਹਿਬ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਕੀਤਾ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਜਿਲਦਬੰਦੀ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮੂਹ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਪੋਥੀ ਪਰਮੇਸਰ ਕਾ ਥਾਨੁ' ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਇਸ ਅਨਮੋਲ ਵਿਰਾਸਤ ਤੋਂ ਲਾਹਾ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਕੀਤਾ।

ਦੂਸਰੀ ਖਾਸ-ਉਲ-ਖਾਸ ਘਟਨਾ ਸੰਨ 1706 ਈ. ਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਸਨ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਨਜ਼ਾਕਤ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣਦਿਆਂ ਨੌਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸੰਕਲਿਤ ਕਰ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।

ਤੀਸਰੀ ਘਟਨਾ ਸੰਨ 1708 ਈ. ਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੰਦੇੜ(ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ) ਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਜੋਤੀ-ਜੋਤ ਸਮਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ-ਗ੍ਰੰਥ, ਗੁਰੂ-ਪੰਥ ਨੂੰ ਗੁਰਿਆਈ ਸੌਂਪੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਪਰਕਰਮਾ ਕਰ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਉੱਥੇ ਹਾਜ਼ਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਦੇਹਧਾਰੀ ਗੁਰੂ-ਪਰੰਪਰਾ ਖਤਮ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੁਕਮ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਸਿਰਫ ਤੇ ਸਿਰਫ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਹੀ ਗੁਰੂ ਮੰਨਣਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪਾਵਨ ਬਚਨ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਗੁਰ-ਹੁਕਮ, ਗੁਰ-ਫੁਰਮਾਨ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਅੰਕਿਤ ਪਾਵਨ ਬਾਣੀ ਦੇ ਭਾਵ-ਅਰਥ ਨੂੰ ਸੁਣਨ, ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਪਾਵਨ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੇ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਅਗਿਆਨਤਾ ਅਤੇ ਕਰਮਕਾਂਡਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸਰੀਰਿਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਕਸ਼ਟਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਗੇ।

ਅੱਜ ਪੈਸੇ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿਚ ਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਦੀ ਹੋੜ ਵਿਚ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਲਿਆ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਲੋੜ ਹੈ ਗਿਆਨ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰ ਕੇ ਅਮਲ ਕਰਨ ਦੀ। ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭੰਡਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇਕ ਚੀਜ਼ ਸਭ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਛੋਟਾ-ਵੱਡਾ, ਗਰੀਬ-ਅਮੀਰ, ਛੂਤ-ਅਛੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਹਰ ਇਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਸਾਂ ਨਹੁੰਆਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਮਾਈ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਯਥਾ-ਸ਼ਕਤ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਉਪਜਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਅਥਾਹ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਪਰਾਈ ਚੀਜ਼ ਉੱਪਰ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਪੂਰਨ ਸਮਰਪਿਤ ਨਾ ਹੋਣਾ ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ ਦੀ ਨਰਾਜ਼ਗੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ਇਸ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਸਖਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਵਰਣਨ ਹੈ—

ਹਕੁ ਪਰਾਇਆ ਨਾਨਕਾ ਉਸੁ ਸੂਅਰ ਉਸੁ ਗਾਇ॥
ਗੁਰੁ ਪੀਰੁ ਹਾਮਾ ਤਾ ਭਰੇ ਜਾ ਮੁਰਦਾਰੁ ਨ ਖਾਇ॥

ਅੱਜ ਸਿੱਖ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਫੈਲ ਕੇ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਾਇਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸਿੱਖ ਗਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਪੈਰਾਂ ਸਿਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਇਹ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪਰਵਾਰ, ਦੇਸ਼, ਧਰਮ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਤੋਂ ਵਿਛੜਨ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਕ ਦਰਦਨਾਕ ਪਹਿਲੂ ਵੀ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪੈਸੇ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਅਨਮੋਲ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਤੋਂ ਅਵੇਸਲੇ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਬੱਚੇ ਅੱਜ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਜਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਚਕਾਚੌਂਧ ਵਿਚ ਗੁਆਚ ਗਏ ਹਨ। ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ, ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆਦਾਇਕ ਸਾਖੀਆਂ ਸੁਣਨ, ਸੁਣਾਉਨ ਦਾ ਸਾਡਾ ਵਡਮੁੱਲਾ ਵਿਰਸਾ ਲੱਗਭਗ ਖਤਮ ਹੀ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਬੱਚੇ ਉਹ ਹੀ ਸਿੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਜਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਲੋੜ ਹੈ ਆਪਣੀਆਂ ਘਾਟਾਂ ਵੱਲ ਝਾਤ ਮਾਰਨ ਦੀ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵੱਲੋਂ ਬਖ਼ਸ਼ੇ ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਸੋਮੇ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿਚ ਗੁਆਚ ਜਾਵਾਂਗੇ ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਨਿਵੇਕਲਾ ਬਣਾ ਕੇ ਖੜਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਸਿੱਖ ਲੱਖਾਂ ਵਿਚ ਖੜਾ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਪਹਿਚਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਸਾਨੂੰ ਅੱਜ ਸਖਤ ਲੋੜ ਹੈ ਆਪਣੇ ਵਿਰਸੇ ਨਾਲ, ਗੁਰਮਤਿ ਨਾਲ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੀਮਤੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਆਪ ਜੁੜਨ ਦੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੀ ਤਾਂ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵੱਲੋਂ ਬਖ਼ਸ਼ੇ ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕਰ ਸਕੇ।

Articles Author Views

ਸੱਚ-ਆਚਾਰ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
4 September, 2026
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਸਾਢਾ ਮੁਢਲਾ ਫਰਜ਼ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 September, 2026
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਅਮਰਦਾਸਿ ਅਮਰਤੁ ਛਤ੍ਰੁ ਗੁਰ ਰਾਮਹਿ ਦੀਅਉ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
8 August, 2026
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ: ਇਕ ਅਧਿਐਨ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
7 August, 2026
Level: deep Views: 0
ਪੜੋ - read...
ਇਕਾ ਬਾਣੀ ਇਕੁ ਗੁਰੁ... - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
3 August, 2026
Level: starting Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
3 July, 2026
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਹੋਲਾ-ਮਹੱਲਾ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 March, 2026
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਤੇ ਮੋਰਚੇ: ਸਾਡਾ ਮਾਣਮੱਤਾ ਇਤਿਹਾਸ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 February, 2026
Level: starting Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਨਾ ਕੋ ਬੈਰੀ ਨਹੀ ਬਿਗਾਨਾ... - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 January, 2026
Level: Views: 0
ਪੜੋ - read...
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਆਏ ਸੰਕੇਤ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 November, 2025
Level: deep Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਲਾਸਾਨੀ ਸ਼ਹਾਦਤ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 October, 2025
Level: starting Views: 5
ਪੜੋ - read...
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਹੜ੍ਹ ਆਏ ਜਾਂ ਲਿਆਏ ਗਏ। - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 October, 2025
Level: medium Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਇਹ ਸਬ ਛੂਟੈਂ ਤਬ ਹਮ ਜਾਵੈਂ। - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 October, 2025
Level: starting Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਅਦਬ-ਸਤਿਕਾਰ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 September, 2025
Level: starting Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ ਦਾ ਅਕੱਟ ਸਿਧਾਂਤ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 July, 2025
Level: starting Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਘਾਤਕ ਹੈ ‘ਫ਼ਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ’ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 June, 2025
Level: starting Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਹਮ ਇਹ ਕਾਜ ਜਗਤ ਮੋ ਆਏ। - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 January, 2025
Level: starting Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਘਾਤਕ ਹੈ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ ਅੰਦਰ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਭਾਵਨਾ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 December, 2024
Level: starting Views: 2
ਪੜੋ - read...
ਸਤਿਗੁਰ ਬੰਦੀਛੋੜੁ ਹੈ ... - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 November, 2024
Level: starting Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਹੋਇ ਇਕਤ੍ਰ ਮਿਲਹੁ ਮੇਰੇ ਭਾਈ ... - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 November, 2024
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੇ ਅਦੁੱਤੀ ਸਿੱਖ ਸੇਵਕ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 October, 2024
Level: starting Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਉਪਕਾਰ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 September, 2024
Level: medium Views: 6
ਪੜੋ - read...
ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਾਸਤਾਨ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 June, 2024
Level: medium Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੇਂਦਰ: ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 May, 2024
Level: starting Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਅਕਾਲੀ ਮੋਰਚੇ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 February, 2024
Level: deep Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 February, 2024
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਉਦਾਸੀ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੱਖਣੀ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 January, 2024
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 December, 2023
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਕਿਰਦਾਰਕੁਸ਼ੀ ਵੱਲ - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 November, 2023
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ (ਪੈਂਡਾ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹੈ) - ਸਤਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰ
1 October, 2023
Level: medium Views: 0
ਪੜੋ - read...