ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੋਗਾ ਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਮੋਗਾ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਢੁੱਡੀਕੇ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸੰਨ 1895 ਈ: ਨੂੰ ਜਥੇਦਾਰ ਪਾਲਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਚੜਦੀ ਉਮਰੇ ਹੀ ਇਹ ਫੌਜ ਦੀ 36 ਨੰਬਰ ਸਿੱਖ ਪਲਟਨ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਏ। ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਡਿਊਟੀ ਨਿਭਾਈ। ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਰਹਿੰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਗ਼ਦਰੀ ਭਾਈ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਸ਼ਨ ਸੁਣੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਥੇਦਾਰ ਪਾਲਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਨ ’ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ‘ਗ਼ਦਰ ਦੀ ਗੂੰਜ’ ਵੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧੁਰ ਅੰਦਰੋਂ ਹਲੂਣ ਸੁੱਟਿਆ।

ਜਥੇਦਾਰ ਪਾਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸੰਨ 1915 ਈ: ਵਿਚ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਕੱਟਣ ਲਈ ਪਿੰਡ ਆਏ। ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਏ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਇਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੇ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਮੇਲ ਢੁੱਡੀਕੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਭਾਈ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ। ਭਾਈ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸ਼ੀਅਤ ਦਾ ਜਥੇਦਾਰ ਪਾਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ’ਤੇ ਬਹੁਤ ਗਹਿਰਾ ਅਸਰ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਛੁੱਟੀ 6 ਜੂਨ, 1915 ਈ: ਤਕ ਦੀ ਸੀ। ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਪਲਟਨ ਜੇਹਲਮ ਵਿਚ ਸੀ। ਆਪ ਨੇ ਛੁੱਟੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2 ਜੂਨ, 1915 ਈ: ਨੂੰ ਚੂਹੜ ਚੱਕ ਨੇੜੇ ਸੂਏ ’ਤੇ ਹੋਈ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਕਪੂਰਥਲੇ ਦੇ ਅਸਲੇ-ਖਾਨੇ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਕੀਮ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਜਥੇਦਾਰ ਪਾਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਾਪਸ ਪਲਟਨ ਵਿਚ ਨਾ ਗਏ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਆਪ 11 ਜੂਨ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਕਪੂਰਥਲੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਆਪ ਨੇ ਹਥਿਆਰ ਮਹਿਫੂਜ਼ ਜਗ੍ਹਾ ’ਤੇ ਛਿਪਾ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਆਪ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਕਪੂਰਥਲੇ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ’ਤੇ ਕੱਟੀ। ਆਪ ਨੇ ਫੌਜ ਦੀ ਵਰਦੀ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। 12 ਜੂਨ ਕਪੂਰਥਲੇ ਵਿਖੇ ਹੀ ਗ਼ਦਰੀ ਦੇਸ਼ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਣੀ ਸੀ। ਅਚਾਨਕ ਉਸੇ ਰਾਤ 11-12 ਜੂਨ ਨੂੰ ਵੱਲੇ ਦੇ ਪੁਲ ’ਤੇ ਗਦਰੀ ਦੇਸ਼ ਭਗਤਾਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪੁਲਿਸ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਚੌਕਸ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਆਪ ’ਤੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਵੀ ਕਾਫੀ ਪੁੱਛ-ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। 12 ਜੂਨ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁਸਾਂਝ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਗ਼ਦਰੀ ਭਾਈ ਰੂੜ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਲੇ ਵਾਲੇ ਪੁਲ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਥੇਦਾਰ ਪਾਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਉੱਥੋਂ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ, ਪੱਟੀ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵਾਪਸ ਪਿੰਡ ਢੁੱਡੀਕੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। 26 ਜੂਨ, 1915 ਈ: ਨੂੰ ਆਪ ਪਲਟਨ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਗਏ। ਕੁਝ ਮੁਖ਼ਬਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪ ਜੀ ਬਾਰੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਇਤਲਾਹ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਅਗਸਤ 1915 ਈ: ਵਿਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਆਪ ਜੀ ’ਤੇ ਕੇਸ ਚਲਾ ਕੇ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਲਾਹੌਰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੇਸ ਵਿਚ ਉਮਰ ਕੈਦ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਨੂੰ ਜੱਜਾਂ ਨੇ “ਢੁੱਡੀਕੇ ਜਥੇ” ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹਜ਼ਾਰੀ ਬਾਗ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਇਕ ਜੇਲ੍ਹ ਅਫ਼ਸਰ ਨੂੰ ਆਪ ’ਤੇ ਭੁਲੇਖਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸਧਾਰਨ ਹੱਥਕੜੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਲਿਖ ਦਿੱਤੀ। ਆਪ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣ ਕੇ ਬੋਲੇ “ਹੋਰ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਲੈ”। ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਟਾਟ-ਵਰਦੀ ਦੀ ਹੋਰ ਸਜ਼ਾ ਲਿਖ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ’ਤੇ ਵੀ ਜਥੇਦਾਰ ਪਾਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬੋਲੇ, “ਹੋਰ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਲੈ ਜਿਹੜਾ ਲਾਉਣਾ ਹੈ”। ਜੇਲ੍ਹ ਅਫ਼ਸਰ ਨੇ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਖੜੀ ਬੇੜੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਲਿਖ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਥੇਦਾਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਕੜ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਹੋਰ ਵੀ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਜੋ ਸਜ਼ਾ ਬਾਕੀ ਹੈ ਉਹ ਲਾ ਲੈ”। ਜੇਲ੍ਹ ਅਫ਼ਸਰ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਕੱਟ ਕੇ ਬੈਂਤ ਮਾਰਨ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਲਿਖ ਦਿੱਤੀ।

ਇਕ ਦਿਨ ਜਥੇਦਾਰ ਪਾਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਆਪਣੇ 17 ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹਜ਼ਾਰੀ ਬਾਗ ਜੇਲ੍ਹ ’ਚੋਂ 18 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਕੰਧ ਟੱਪ ਕੇ ਭੱਜ ਨਿਕਲੇ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਫੜੇ ਜਾਣ ’ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੈਦ ਵਿਚ ਦੋ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਥੇਦਾਰ ਪਾਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ 1923 ਈ: ਵਿਚ ਜੇਲ੍ਹ ’ਚੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਆ ਗਏ। ਸੰਨ 1947 ਈ: ਵਿਚ ਆਪ ਨੇ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਵਾਲਾ ਬਾਣਾ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ ਖਾਲਸਾਈ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਚਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। 15 ਅਗਸਤ, 1947 ਈ: ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਅਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਵੰਡ ਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਿਛੜਨ ਦਾ ਸੰਤਾਪ ਵੀ ਪਿੰਡੇ ’ਤੇ ਹੰਡਾਉਣਾ ਪਿਆ। ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।

ਸੰਨ 1960 ਈ: ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਦਾ ਮੋਰਚਾ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਜਥੇਦਾਰ ਪਾਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਮੋਰਚੇ ਵਿਚ ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਕੱਟੀ। ਆਪ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਤਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹੋਏ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਤੋਂ ਸੇਧ ਲੈਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦੇ ਰਹੇ।