9 ਅਪ੍ਰੈਲ 1988 ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਸ਼ਹੀਦ ਡਾ.ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਬੁੱਟਰ ਇਕ ਖਾਸ ਐਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਪੋਰਟਸ ਕਾਲਜ ਜਲੰਧਰ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਇੱਕ ਮੁਖਬਰ ਦੀ ਮੁਖਬਰੀ ਉਤੇ ਸਵਰਨੇ ਘੋਟਣੇ ਨੇ ਭਾਰੀ ਪੁਲਿਸ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ:

10 ਜਨਵਰੀ 1961 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਬੁੱਟਰ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਬੁੱਟਰ ਵਿੱਖੇ, ਪਿਤਾ ਸਰਦਾਰ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਬੁੱਟਰ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਬੀਬੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੌਰ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਬਚਪਣ ਵਿੱਚ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਰਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਬੁੱਟਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਡੀ ਏ ਵੀ. ਕਾਲਜ ਜਲ਼ੰਧਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੀ.ਮੈਡੀਕਲ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਉਪਰੰਤ ਬੇਰਿੰਗ ਯੂਨੀਅਨ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਬਟਾਲੇ ਤੋਂ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਫੇਰ ਇਕ ਸਾਲ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲੁਧਿਆਣੇ ਤੋਂ ਅਗਲੇਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

1980 ਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਉਰਫ ਡਾ: ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਬੁੱਟਰ ਨੇ ਗੌਰਮਿੰਟ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਐਮ.ਬੀ.ਬੀ ਐਸ. ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। 

ਇਹ ਦੌਰ ਉਹ ਦੌਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਖਾੜਕੂ ਲਹਿਰ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਜੋਬਨ ਉਪਰ ਸੀ। ਸਿਰਫ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ,ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ,ਹਰ ਸਿੱਖ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਖਾਲਸਾ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਖਸ਼ੀਅਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ।

ਜੂਨ 1984 ਦੇ ਹਿੰਦ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਆਕਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਕੀਤੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਪਰ ਪੜਾਈ ਵੀ ਨਾਲੋ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਰਾਖੀ। ਆਪ ਜੁਝਾਰੂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਰਦੇ ਕਰਦੇ ਐਮ ਬੀ ਬੀ ਐਸ ਕਰ ਕੇ ਡਾਕਟਰ ਵੀ ਬਣ ਗਏ ਜੋ ਆਸਾਨ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। 25 ਦਸੰਬਰ1986 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸ਼ਾਮ ਵਕਤ, ਥਾਣਾ ਸਿਵਲ ਲਾਈਨ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਸਬ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਭਾਰੀ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ, ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਉਂ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ। ਇਥੇ ਆਪ ਮੈਡੀਕਲ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਤੌਰ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸੋ। ਇਥੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਕੇ  ਟਾਢਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਬ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਐੱਫ ਆਈ ਆਰ ਦੀ ਰਪਟ ਨੰ.17, ਸਮਾਂ 4.30 ਸ਼ਾਮ ਦਿਨਾਂਕ 25 ਦਸੰਬਰ 1986 ਥਾਣਾ ਸਿਵਲ ਲਾਈਨ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਵਿੱਚ, ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਸਿੱਖ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦੀ ਹਦੂਦ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਜਿੰਦਾਬਾਦ ਦੇ ਨਾਹਰੇ ਲਗਾ ਕੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਭੜਕਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਤੇ ਮੈ (ਸਬ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ) ਇਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਪੁੱਛਣ' ਤੇ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਪੁੱਤਰ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਵਾਸੀ ਬੁੱਟਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੱਸਿਆ।  ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਜਿੰਦਾਬਾਦ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਉਦਾ ਰਿਹਾ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਘਡ਼ੀ ਗਈ ਇਕ ਕਹਾਣੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕੇ ਡਾ. ਬੁੱਟਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚੋਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਇਹ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਕਿਸੇ ਮੁਖਬਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਪਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅੰਦਰੋਂ ਹੋਈ ਸੀ।

ਅਪ੍ਰੈਲ 1987 ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਬੁੱਟਰ ਨੇ  ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਖੇ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕੇ ਉਹ ਮੈਡੀਕਲ ਅਫਸਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ "ਮੈਂਨੂੰ ਹੁਣ ਇਸ ਹਿੰਦੂਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਉੱਕਾ ਕੋਈ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।" ਇਥੇ ਆਪ ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰਣ ਲਿਆ ਕਿ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਗਲੋਂ ਗੁਲਾਮੀ ਦਾ ਜੂਲਾ ਲਾਹੁਣ ਦੇ ਲਈ ਆਪ ਸ਼ਹਾਦਤ ਕਬੂਲ ਕਰਨੋਂ ਝਿਜਕੋ ਗੇ ਨਹੀਂ।ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾ. ਬੁੱਟਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਕੇ ਰਣ ਤਤੇ ਵਿੱਚ ਆਣ ਡਟੇ।

ਡਾ. ਬੁੱਟਰ ਨੇ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਤਨ ਮਨ ਧਨ ਭਾਵ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਹੀ ਅਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਆਪ ਨੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਨਾ ਨਜਾਇਜ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਹੋਣ ਹੀ ਦਿੱਤੀ।

9 ਅਪ੍ਰੈਲ 1988 ਨੂੰ ਡਾ.ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਬੁੱਟਰ ਇਕ ਖਾਸ ਐਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਪੋਰਟਸ ਕਾਲਜ ਜਲੰਧਰ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਇੱਕ ਮੁਖਬਰ ਦੀ ਮੁਖਬਰੀ ਉਤੇ ਸਵਰਨੇ ਘੋਟਣੇ ਨੇ ਭਾਰੀ ਪੁਲਿਸ ਸਮੇਤ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ। ਅਤੇ ਸਵਰਨੇ ਘੋਟਣੇ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਪੁਲਸੀਆਂ ਨੇ ਡਾਂਗਾ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕਾਂ ਦੇ ਬੱਟ ਮਾਰ ਮਾਰ ਕੇ ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਅਧਿਮੋਇਆ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਖੁਨ ਵਿੱਚ ਲੱਥ-ਪੱਥ ਅਧਿਮੋਏ ਹੋਏ ਇਸ ਜੰਗਜੂ ਜਰਨੈਲ ਨੂੰ ਐਸ.ਐਸ.ਪੀ. ਸਵਰਨਾ ਘੋਟਣਾ ਕਪੂਰਥਲੇ ਲੈ ਆਇਆ ਅਤੇ ਦੋ ਦਿਨ ਡਾ. ਬੁੱਟਰ ਉਪਰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਅਤੇ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਤਸ਼ਦਦ ਕੀਤਾ।  ਸਰੀਆ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਆਪ ਦੇ ਪੇਟ ਦੇ ਆਰ ਪਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਹੱਡੀਆਂ ਤੋੜਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਅਤੇ ਇੰਤਨਾਂ ਸਖ਼ਤ ਤਸ਼ੱਦਦ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਪੁਲਸੀਏ  ਡਾ. ਬੁੱਟਰ ਦਾ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਖੁਲਵਾ ਸਕੇ।

ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ ਜਸਟਿਸ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ ਅਤੇ ਗੁਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਹੋਰਾਂ ਨੇ 10 ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸਰਕਾਰ ਪਾਸ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਡਾਕਟਰ ਬੁੱਟਰ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਪਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਸਰਕਾਰੀ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਅਨੇ, ਐੱਸ.ਐਸ.ਪੀ ਸਵਰਨੇ ਘੋਟਣੇ ਨੇ, ਡੀ ਐੱਸ ਪੀ ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਥਾਣਾ ਮੁੱਖੀ ਐੱਸ ਐੱਚ ਓ, ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤਿਆਂ ਬਗੈਰ ਡਾ. ਬੁੱਟਰ ਹੁਣਾਂ ਉਪਰ ਅਣਮਨੁੱਖਾ ਤਸ਼ੱਦਦ  ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

12 ਅਪ੍ਰੈਲ 1988 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤਸ਼ੱਦਦ ਨਾਲ ਬੇ-ਸੁਰਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਡਾ. ਬੁੱਟਰ ਬੋਲਣੋਂ ਵੀ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਡਵਾ ਸਕਦੇ ਤਾਂ ਡਾ. ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬੇਸੁਰਤ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇ  ਫੱਤੂਢੀਂਗੇ ਵਿਖੇ ਲਜਾ ਕੇ ਆਪ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿਚੋਂ ਛੇ ਗੋਲੀਆਂ ਲੰਘਾ ਦਿੱਤੀਆ।

ਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਘੜੀ ਗਈ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ,"ਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਖਤਰਨਾਕ ਖਾਡ਼ਕੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਟੂਡੈਂਟ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਕਨਵੀਨਰ ਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਉਰਫ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਬੁੱਟਰ, 12 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਫੱਤੂਢੀਂਗੇ ਨੇਡ਼ੇ ਹੋਏ ਇਕ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਖਾੜਕੂਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਦੇਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਅਸਲਾ ਵੀ ਬਰਾਮਦ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਡਾ. ਬੁਟਰ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੁੱਪ ਚਪੀਤੇ  ਕਪੂਰਥਲੇ ਦੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਵਿਖੇ ਸਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਦੇਣੀ ਤਾਂ ਕੀ, ਸਗੋਂ ਅੰਤਮ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।