17 ਸਤੰਬਰ 1922 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਗੋਰੀ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਅਕਾਲੀ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਕੇ ਬਾਗ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਕੀਤੇ ਗਏ ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੇਰਹਿਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਤਿਆਰ ਕਰਣ ਦੇ ਲਈ ਇਕ ਜਾਂਚ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 17 ਸਤੰਬਰ 1922 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੋਰੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸਿੱਖਾਂ ਉਪਰ ਕੀਤੀ ਜ਼ਿਆਦਤੀ ਦੇ ਲਈ ਨਿੰਦਾ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ, ਗੁਰੂ ਕੇ ਬਾਗ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਉਪਰ ਨਜ਼ਰਸਾਨੀ ਕਰਕੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਇਸਦੇ ਲਈ ਬਕਾਇਦਾ ਇਕ ਉਪ-ਕਮੇਟੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਅਕਾਲੀ ਮੋਰਚਿਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ‘ਤੇ ਜਦੋਂ ਬਰਤਾਨਵੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਦਸੰਬਰ, 1923 ਦੀ ਆਪਣੀ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਗੋਰੀ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਨੂੰ “ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀਆਂ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਚੁਨੌਤੀ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਉਪਰ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ "ਗੰਭੀਰ ਵਾਰ" ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇੰਜ ਅਕਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਮਿਲਾਪ ਵੱਧ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਲਈ ਕੌਮੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਣ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਜ ਕਾਂਗਰਸ ਵਲੋਂ "ਅਕਾਲੀ ਸਹਾਇਕ ਬਿਓਰੋ" ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਹੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚਾਰਨ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀਆਂ ਵਿਚ ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਬਿਓਰੋ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਦਿਆਪੀਠ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ, ਏ.ਟੀ.ਗਿਡਵਾਨੀ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।ਪਰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਏ.ਟੀ.ਗਿਡਵਾਨੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਨਾਈਟੇਡ ਪ੍ਰਾਵਿਨਸਜ਼ ਦੇ ਮਿਸਟਰ ਸ਼ੁਕਲਾ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਚਾਰਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪਰੰਤੂ ਮਹਾਤਮਾਂ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਮਿਸਟਰ ਸ਼ੁਕਲਾ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਕੇ. ਐੱਮ. ਪਾਨੀਕਰ ਨੂੰ ਬਿਊਰੋ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇੰਜ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ‘ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਇਸ ਪਾਨੀਕਰ ਦੀ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਚੋਣ ਸੀ, ਜੋ ਅਕਾਲੀਆਂ ਦੇ ਅਹਿੰਸਾਵਾਦ ਦੇ ਅੰਤਮ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਜਿਹਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੈਤੋ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਕਾਲੀਆਂ ਨੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਇਸ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਦੋਰਾਨ, ਗੋਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜਮ ਕੇ ਲਾਠੀਆਂ ਖਾਦੀਆਂ ਪਰ ਰਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗੋ ਹਿੰਸਕ ਨਹੀਂ ਸਨ ਹੋਏ। ਪਾਨੀਕਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜੋ ਖਬਰਾਂ ਭੇਜੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁਣ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁਚਿੱਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਲੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਕਿਰਪਾਣ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਜਾਪਦੀ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਅਕਾਲੀਆਂ ਵਲੋਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਦਿਤੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪੈਗ਼ਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੰਜ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਬਣਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ,ਤਕੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰ ਰਹੇ ਅਕਾਲੀ ਜਥਿਆਂ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀਆਂ ਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਬਾਰੇ ਪਾਨੀਕਰ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸੁਚੇਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਜਥੇ, ਪਾਨੀਕਰ ਨੂੰ ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਅੱਧ ਦੇ ਸਿੱਖ ਜਥਿਆਂ ਅਤੇ ਮਿਸਲਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦੁਆਂਦੇ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਉਸ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਏ ਅਤੇ ਇਹੋ ਸੰਗਠਨ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਪਿੱਛੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਤਾਕਤ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰੇ ਸਨ। ਪਾਨੀਕਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਉਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਅਕਾਲੀਆਂ ਦੇ ਇਹ ਜਥੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ੌਜੀ ਢਾਂਚੇ , ਆਪਣੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜੁਝਾਰੂਪੁਣੇ ਦੀ ਬਿਰਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕੌਮਾਂ ਲਈ ਖਤਰਾ ਹਨ। ਸਾਲ 1925 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਐਕਟ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਮੋਰਚਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਕਾਲੀ ਸਹਾਇਕ ਬਿਊਰੋ ਵੀ ਬੇਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ। | 
