22 ਅਗੱਸਤ 1986 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਚਿੱਤਰਕਲਾ ਦੇ ਮਕਬੂਲ ਕਲਾਕਾਰ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਫ਼ਾਨੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ।
29 ਨਵੰਬਰ 1901 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿਤਾ ਦੇਵਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਅੱਛਰਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਖੇ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦਪੁਰ ਜਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।ਆਪ ਪੰਜ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਆਪ ਗਿਆਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਸੋ ਤਾਂ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਾਇਆ ਸਿਰ ਤੋਂ ਉਠ ਗਿਆ।ਇੰਜ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਜੀਵਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਮਈ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਲਛਮੀ ਦੇਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਆਈ।
ਸਕੂਲ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪ ਨੇ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਸਕੂਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਆਰਟ ਐਂਡ ਕਰਾਫ਼ਟ ਦਾ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ।
ਸਤੰਬਰ 1919 ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਆਪ ਫੌਜ ਵਿਚ ਬਤੌਰ ਨਕਸ਼ਾ-ਨਵੀਸ ਦੇ ਭਰਤੀ ਹੋ ਕੇ ਬਗ਼ਦਾਦ ਵਿੱਖੇ ਚਲੇ ਗਏ।ਇਥੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਈ ਨਕਸ਼ੇ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ, ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ ਦੀਆਂ ਵੀ ਤਸਵੀਰਾ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦੋਂ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮਨ ਭਾਉਂਦੀਆਂ ਕੁੱਤੇ ਬਿੱਲੀਆਂ ਜਾਂ ਭਾਲੂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਤਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਣਾਏ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਕਾਰਣ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਿੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕਲਾ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅਹਿੰਮ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਬਣੇਗਾ।
ਸਾਲ 1923 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਫੌਜ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਇਥੇ “ਸੁਭਾਸ਼ ਸਟੁਡਿਓ” ਨਾਮ ਦਾ ਸਟੁਡਿਓ ਬਣਵਾਇਆ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਨਾਮ ਆਪ ਨੇ ਨੇਤਾ ਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ' ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪ ਨੇ ਅਪਣੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਵੀ “ਸੁਭਾਸ਼” ਤੱਖ਼ਲਸ ਜੋੜ ਲਿਆ, ਇੰਜ ਆਪ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਸੁਭਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਆਪ ਵਲੋਂ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ " ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟ” ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ
ਸਾਲ 1947 ਤਕ ਆਪ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋਕੇ ਆਪਣੇ ਬਣਾਏ 300 ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਚਿੱਤਰ ਸਾੜ ਦਿਤੇ ।ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪ ਕਾਂਗੜਾ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਘਾਟੀਆਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਅੰਦਰੇਟਾ ਜਾ ਵਸੇ ਅਤੇ ਅਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਬਾਕੀ ਸਮਾਂ ਇਥੇ ਹੀ ਬਿਤਾਇਆ।
ਅਪਣੇ 85 ਸਾਲ ਦੇ ਪੂਰੇ ਜੀਵਨ-ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੁਰੂਆਂ, ਪੀਰਾਂ, ਪੈਗੰਬਰਾਂ, ਭਗਤਾਂ, ਕੌਮੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਏ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ,ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ, ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ, ਈਸਾ ਮਸੀਹ, ਹਜ਼ਰਤ ਮੀਆਂ ਮੀਰ, ਭਗਤ ਬਾਬਾ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਪ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦੇ ਆਜ਼ਮ ਸਟਦਾਰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ, ਪੰਡਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ, ਵਰਗੇ ਕੌਮੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲੋ ਨਾਲ ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ, ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ ਦੇ ਵੀ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਏ ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਹੋਏ। ਪਰ ਕਲਾ-ਜਗਤ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪ ਦੇ “ਸੋਹਣੀ-ਮਹੀਂਵਾਲ” ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਨੇ ਦਿਵਾਇਆ। ਇਸ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਚਿੱਤਰ ਕਾਰਨ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਲਾ-ਜਗਤ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ।
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਆਪ ਨੂੰ “ਸਟੇਟ ਆਰਟਿਸਟ” ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬੀ ਯੁਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟ੍ਰੇਟ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਆਪ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। 29 ਨਵੰਬਰ 2001 ਨੂੰ ਆਪ ਦੀ ਜਨਮ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਮੌਕੇ'ਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਇਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।
22 ਅਗੱਸਤ 1986 ਤਕ ਅਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ 85 ਸਾਲ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਕਾਲ ਵਿਚ ਕਲਾ ਦੇ ਰੰਗ ਬਿੱਖੇਰੇਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਚਿੱਤਰ ਕਲਾ ਦੇ ਮਕਬੂਲ ਕਲਾਕਾਰ ਨੇ ਫਾਨੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ।
