15 ਸਤੰਬਰ 1843 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁੰਵਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੇ ਆਖਰੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਰਾਜ ਗਦੀ' ਤੇ ਬਿਠਾਏ ਜਾਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

 29 ਮਾਰਚ 1849 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਭਾਵ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਹੜੱਪ ਲਏ ਜਾਣ ਤਕ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ 5 ਸਾਲ ਅਤੇ 6 ਮਹੀਨੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। 21 ਦਸੰਬਰ 1849 ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਜੌਨ ਲਾਗਨ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਉਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ  ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਵਿੱਖੇ ਭੇਜ ਦਿਤਾ ।

29 ਜੂਨ 1839 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸ਼ੇਰੇ ਪੰਜਾਬ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਇਸ ਫਾਨੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਚੜਾਈ ਕਰ ਜਾਣ' ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ, ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਭਰਾ ਮਾਰੂ ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਕਤਲੋਗਾਰਦ ਹੋਈ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪੋਤਰੇ ਕੰਵਰ ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ? ਜਦੋਂ ਕੰਵਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਤਖ਼ਤ ’ਤੇ ਬਿਠਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਚੱਲੀ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਡੋਗਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਚਲਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਚੰਦ ਕੌਰ ਕੋਲੋਂ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੁੰਵਰ ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਾਣੀ ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ ਗਰਭਵਤੀ ਹੈ। ਇੰਜ ਇਹ ਚਾਲ ਚੱਲ ਕੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਚੰਦ ਕੌਰ ਨੂੰ ਤਖ਼ਤ ’ਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 

ਚਾਲ ਇਹ ਸੀ ਕੇ ਜੇ ਕੁੰਵਰ ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਲੜਕਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ ਤੇ ਜੇ ਲੜਕੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਕੁੰਵਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਮਹਾਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਗਾ। ਇਸ ਐਲਾਨ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ  ਕੁੰਵਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਬਟਾਲਾ ਵਿਖੇ ਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਰਦਾ-ਫਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਕੰਵਰ ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਾਣੀ ਗਰਭਵਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਡੋਗਰਾ ਗਦਾਰਾਂ ਨੇ ਦੋ ਗਰਭਵਤੀ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਜਿਸ ਦੇ ਵੀ ਲੜਕਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਣੀ ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦੇਣ ਗੇ, ਪਰ ਰੱਬ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਕੁਝ ਐਸੀ ਵਰਤੀ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਕਸ਼ਮੀਰਨਣਾ ਦੇ ਘਰ ਲੜਕੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਡੋਗਰਾ ਗਦਾਰਾ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੋਝੀਆਂ ਚਾਲਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਲੁੱਟ-ਖਸੁੱਟ ਅਤੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਬੇਅਮਨੀ ਫੈਲ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਗੱਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਲਈ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਚੇ ਜਾਣ ਦਾ ਦੌਰ ਹੋਰ ਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੀ ਇਸ ਵਿਗੜਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਦੇ ਲਈ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੇ ਪੰਚਾਂ ਅਤੇ ਮੁਲਕੀ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਛਾਉਣੀ ਵਿੱਖੇ ਇਕ ਅਹਿਮ ਇਕੱਠ ਕੀਤਾ।  ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਰਾਜ ਕੁੰਵਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਦੇ ਲਈ  ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਲਾਹੌਰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਵੇ। 

ਇਸ ਸ਼ੈ' ਤੇ 14 ਜਨਵਰੀ, 1841 ਨੂੰ ਰਾਤ ਦੇ ਕਰੀਬਨ 8 ਵਜੇ ਕੁੰਵਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫੋਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਡਰੇ ਹੋਏ ਡੋਗਰਾ ਗਦਾਰਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੁੱਛੇ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਢਿੰਢੋਰਾ ਫਿਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੇ ਕੁਝ ਦੁਸ਼ਮਣ ਕੁੰਵਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇੰਜ ਕੁੰਵਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮਨਸ਼ਾ, ਲਾਹੌਰ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਕੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦੇਣ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਭ ਇਕ ਮੁੱਠ ਹੋ ਕੇ ਡਟ ਜਾਣ ਅਤੇ ਕੁੰਵਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਣ ਅਤੇ ਕੁੰਵਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇਣ। ਪਰ ਗਦਾਰ ਡੋਗਰਿਆਂ ਦੀ ਇਹ ਚਾਲ ਸਫਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਕੁੰਵਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ  ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।

27 ਜਨਵਰੀ, 1841 ਨੂੰ ਕੁੰਵਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਹੋਣ ਦਾ ਤਿਲਕ ਲਗਾ ਕੇ ਰਸਮੀ ਤੌਰ' ਤੇ ਤਖਤ ਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਲਿਖੇ ਮੁਤਾਬਿਕ:

ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਆਣ ਬੈਠਾ,

ਰਾਣੀ ਕੈਦ ਕਰਕੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਪਾਈ ।

ਘਰ ਬੈਠਿਆਂ ਰੱਬ ਨੇ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ,

ਉਹ ਤਾਂ ਮੱਲ ਬੈਠਾ ਸਾਰੀ ਪਾਦਸ਼ਾਹੀ ।

ਹੁਣ ਡੋਗਰਾ ਗਦਾਰਾਂ, ਰਾਜਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੋਝੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਂਦਿਆਂ ਹੋਈਆਂ, 11 ਜੂਨ, 1842 ਨੂੰ ਰਾਣੀ ਚੰਦ ਕੌਰ ਨੂੰ ਉਸੇ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜਨ ਦਾਸੀਆਂ ਹੱਥੋਂ ਕਤਲ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ:

"ਬਰਸ ਹੋਇਆ ਜਦ ਓਸ ਨੂੰ ਕੈਦ ਹੋਇਆਂ,

ਰਾਣੀ ਦਿਲ ਦੇ ਵਿਖੇ ਜੋ ਜਿੱਚ ਆਹੀ ।

ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦਾ ਮਾਰ ਕੇ ਚੰਦ ਕੌਰਾਂ,

ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗਲੋਂ ਬਲਾਇ ਲਾਹੀ "।

 ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਦਾਰ ਡੋਗਰਿਆਂ ਨੇ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈ। ਇਸ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ 15 ਸਤੰਬਰ, 1843 ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਖੇਡ ਮੇਲਾ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਪਰਤਾਪ ਸਿੰਘ, ਦੀਵਾਨ ਦੀਨਾ ਨਾਥ, ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਮੋਹਰਾ, ਮੰਗਲ ਸਿੰਘ ਬੁਤਾਲੀਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕੁ ਹਜ਼ੂਰੀ ਸਵਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿਚੋਂ ਦੀ ਲੰਘ ਕੇ ਪ੍ਰੇਡ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਰਾਹ ਸ਼ਾਹਬਲੋਲ ਵੱਲ ਗਏ ਸਨ। ਰਾਜਾ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਹਵੇਲੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ। 

ਸਰਦਾਰ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ 400 ਘੋੜ ਸਵਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਖੇਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜਿਆ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੋਨਾਲੀ ਮੌਲੀਦਾਰ ਬੰਦੂਕ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਅਗੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਉਸ ਪਾਸੋਂ ਦੋਨਾਲੀ ਬੰਦੂਕ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੇ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉੱਠਿਆ ਸਰਦਾਰ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੰਧਾਵਾਲੀਏ ਨੇ ਉਸ ਉਪਰ ਉਸੇ ਹੀ ਦੋਨਾਲੀ ਬੰਦੂਕ ਦੇ ਨਾਲ ਗੋਲੀ ਚਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਅਜੇ ਕੁੰਵਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਤੜਫ ਹੀ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸਰਦਾਰ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੰਧਾਵਾਲੀਏ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾਣ ਕੱਢੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਕੇ ਨੇਜ਼ੇ ਉੱਪਰ ਟੰਗ ਦਿੱਤਾ।

"ਬਰਸ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲੈਣ ਬਦਲੇ,

ਡੇਰਾ ਸ਼ਾਹ ਬਿਲਾਵਲ ਲਗਾਂਵਦਾ ਈ ।

ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗੁੱਝੀ ਕਰਾਬੀਨ ਲੈ ਕੇ,

ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਣ ਦਿਖਾਂਵਦਾ ਈ ।

ਸਿੱਧੀ ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੇ ਨੇ ਨਜ਼ਰ ਕੀਤੀ,

ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਚਾ ਕਲਾ ਦਬਾਂਵਦਾ ਈ ।

ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦਾ ਜ਼ਿਮੀਂ ਤੇ ਪਿਆ ਤੜਫੇ,

ਤੇਗ ਮਾਰ ਕੇ ਸੀਸ ਉਡਾਂਵਦਾ ਈ ।"

ਇੰਜ ਗੋਲੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਸਰਦਾਰ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਸਰਦਾਰ ਲਹਿਣਾ ਸਿੰਘ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ,ਤਲਵਾਰ ਲੈਕੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਵੱਲ ਵਧੀਆ। ਕੁੰਵਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਖਸ਼ਣ ਦੇ ਲਈ ਬੜੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਜੋੜੇ ਪਰ ਉਸਨੇ ਉਸਦੀ ਇਕ ਨਾ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਧੌਣ ਕੱਟ ਕੇ,ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਨੇਜ਼ੇ ਉੱਪਰ ਟੰਗ ਲਿਆ।

"ਲਹਿਣਾ ਸਿੰਘ ਜੋ ਬਾਗ ਦੀ ਤਰਫ ਆਇਆ,

ਅੱਗੇ ਕੌਰ ਜੋ ਹੋਮ ਕਰਾਂਵਦਾ ਈ ।

ਲਹਿਣਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੰਦੀ ਜੋ ਨਜ਼ਰ ਦੇਖੀ,

ਅੱਗੋਂ ਵਾਸਤਾ ਰੱਬ ਦਾ ਪਾਂਵਦਾ ਈ ।

"ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਰਾਂਗਾ ਬਾਬਾ ਜੀ ਟਹਿਲ ਤੇਰੀ,'

ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸੀਸ ਨਿਵਾਂਵਦਾ ਈ ।

ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦਾ ਓਸ ਨਾ ਇਕ ਮੰਨੀ,

ਤੇਗ ਮਾਰ ਕੇ ਸੀਸ ਉਡਾਂਵਦਾ ਈ ।"

15 ਸਤੰਬਰ 1843 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਅੱਸੂ ਦੀ ਸੰਗਰਾਂਦ ਦਾ ਸ਼ੁੱਭ ਦਿਹਾੜਾ ਸੀ। ਲਾਹੌਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਪਰ ਤਾਇਨਾਤ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਉਸ ਵਕਤ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਗਏ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਘੋੜ ਸਵਾਰ ਧੂੜ ਉਡਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਹੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।ਜਦੋਂ ਦਰਬਾਨਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਘੋੜ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਸੂਮ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਿਰ ਨੇਜ਼ਿਆਂ ਉੱਪਰ ਟੰਗ ਕੇ ਲਿਆ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦਰਬਾਨਾ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਪਈ ਕਿ ਉਹ ਸੰਧਾਵਾਲੀਏ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦਾ ਅਤੇ ਘੋੜ ਸਵਾਰਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਸਕਦੇ। 

ਸੰਧਾਵਾਲੀਏ ਸਰਦਾਰ ਬੜੇ ਮਾਣ ਅਤੇ ਫਖਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਹੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਸਾਰੇ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖਬਰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਫੈਲ ਗਈ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਪਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਨੂੰ ਨੇਜਿਆਂ ਤੇ ਟੰਗ ਕੇ ਸੰਧਾਵਾਲੀਏ ਸਰਦਾਰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਹੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਫੌਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਵਜ਼ੀਰ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੀ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸਾਜਿਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜੇ, ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੇ ਅਤੇ ਵਜ਼ੀਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਕਤਲ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਖਾਲਸਾ ਪੰਚਾਇਤ  ਨੂੰ ਅੰਤਾਂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਮ ਪੈਣ ਤੱਕ 40000 ਖਾਲਸਾ ਫੌਜਾਂ, ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਤੋੜ ਕੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਦਾ ਫ਼ਲ ਦਿੰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੀ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

ਇੰਜ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਦੀ 15 ਸਤੰਬਰ 1843 ਨੂੰ ਹੋਈ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਾਲਸੇ ਨੇ ਨਾਬਾਲਗ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ  ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਪੁੱਤਰ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਡੋਗਰਾ ਨੂੰ ਵਜ਼ੀਰ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ।

ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਭਾਵ 16 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹਬਲੋਲ ਦੀ ਵਲਗਣ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਮਿਰਤਕ ਦੇਹੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੋ ਅੰਗੀਠੇ ਵਿੱਚ ਸਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 

ਇਸ ਵਕਤ ਕੁੰਵਰ ਪਸ਼ੌਰਾ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਕੁੰਵਰ ਕਸ਼ਮੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਦੇ ਲਗੇ, ਨੌਰੰਗਾਬਾਦ ਵਿਖੇ, ਬਾਬਾ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਡੇਰੇ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਬਾਬਾ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਇਕ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਸਖਸ਼ੀਅਤ ਸਨ ਜੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋ ਰਾਹੀਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸਨ।  27 ਜੂਨ 1839 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦਿਹਾਂਤ  ਤੋ ਬਾਅਦ ਡੋਗਰਿਆਂ ਨੇ ਜੇਹੜੀ ਗ਼ਦਾਰੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਚਲਾ ਕੇ ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਦੀ ਤੀਲੀ ਲਾਈ ਸੀ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਬੁਝਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਜਿਹੜੇ ਜਤਨ ਕੀਤੇ ਉਹ ਗ਼ਦਾਰ ਡੋਗਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਗਵਾਰ ਸਨ। ਬਾਬਾ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਦੋਂ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਭਰਾ ਮਾਰੂ ਜੰਗ ਦਾ ਮਾਹੋਲ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਡੋਗਰਿਆਂ ਦੀ ਗ਼ਦਾਰੀ ਅਤੇ ਭਰਾ ਮਾਰੂ ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਤੋਂ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ 1844 ਸਾਲ ਦੇ ਮਈ ਮਹੀਨੇ,  ਸਰਦਾਰ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ, ਸ਼ਹੀਦ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਲਵਾ ਦੇ ਬੇਟੇ ਸਰਦਾਰ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਲਵਾ, ਦੀਵਾਨ ਵਿਸਾਖਾ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਸਰਦਾਰ ਕਸ਼ਮੀਰਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਕੁੰਵਰ ਪਿਸ਼ੋਰਾ ਸਿੰਘ ਆਪੋ ਆਪਣੀਆਂ ਫੋਜਾਂ ਸਮੇਤ, ਬਾਗੀ ਹੋ ਕੇ ਬਾਬਾ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਪਾਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡੇਰੇ ਆ ਗਏ।

ਗ਼ਦਾਰ ਡੋਗਰੇ ਇਹ ਖਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਤੜਫ ਉਠੇ ਕਿਉਕਿ  ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕੇ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦਾ ਕਿਤਨਾ ਸਤਿਕਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਬਾ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਾਸ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਤਿਆਰ ਬਰ ਤਿਆਰ ਫੌਜਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਇਸ਼ਾਰੇ ਤੇ ਕੁੱਝ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ  ਸਰਦਾਰ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ,  ਸਰਦਾਰ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ, ਦੀਵਾਨ ਵਿਸਾਖਾ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਸਰਦਾਰ ਕਸ਼ਮੀਰਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਕੁੰਵਰ ਪਿਸ਼ੋਰਾ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ  ਵੀ ਉੱਥੇ ਇੱਕਠੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ,ਇੰਜ ਗ਼ਦਾਰ ਡੋਗਰਿਆਂ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਖਤਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ  ਇਸਦਾ ਉਪਾਅ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ।

ਇਸ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਗ਼ਦਾਰ ਡੋਗਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਲਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਖਿਆਲ ਨਾਲ ਮਹਾਰਾਜਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ , ਕੁੰਵਰ ਨੋਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਚੇਤ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਨੂੰ ਮਰਵਾ ਕੇ ਜਿਹੜੀ ਗੱਦਾਰੀ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ ਉਹ ਜਗ ਜਾਹਿਰ ਸੀ,ਜਿਸ ਗਲ਼ ਤੋਂ ਦੁਖੀ  ਹੋਏ ਸੰਧਾਵਾਲੀਏ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕੁੰਵਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਪਰ ਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮੁੜ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਨਾਲ ਸੰਧਾਵਾਲੀਏ ਸਰਦਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਵਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

 ਜਿਆਦਾ ਗਲ ਉਦੋਂ ਵਧੀ, ਜਦੋਂ ਬਾਬਾ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਹਰੀ ਕੇ ਪਤਨ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਇਥੇ ਸਰਦਾਰ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਅਤੇ ਡੋਗਰਿਆਂ ਦੀ ਗ਼ਦਰੀ ਤੋਂ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆ ਗਏ। ਗ਼ਦਾਰ ਡੋਗਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਡੋਗਰਾ ਨੇ ਸਰਦਾਰ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਣ ਦੇ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਭੇਜੀਆਂ।  ਬਾਬਾ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਦਾਰ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਸਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਿੱਖ ਦੀ ਪਨਾਹ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਏ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਸਾਡਾ ਸਿੱਖੀ ਕਰਮ ਹੈ ਸੋ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਸਰਦਾਰ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਗ਼ਦਾਰ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਫ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਦਾਰ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਣ ਪਨਾਹ ਲਈ ਹੈ ਇਸ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਘਰ ਵਿਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਇਹ ਗਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਡੋਗਰਾ ਹੋਰ ਵੀ ਉਬਲ ਕੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਸ ਨੇ  ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ  ਬਾਬਾ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤੇ।

ਸੋ 7 ਮਈ 1844 ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਡੋਗਰਾ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਲਾਭ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ 20,000 ਫੌਜ ਨੇ, 50 ਤੋਪਾਂ ਸਮੇਤ ਬਾਬਾ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਹਰੀਕੇ-ਪੱਤਣ ਵਾਲੇ ਡੇਰੇ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ। ਇੰਜ ਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਡੋਗਰਾ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਘੇਰਾ ਘੱਤ ਕੇ ਬਾਬਾ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਣੇ ਸਰਦਾਰ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਫੌਜ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਣ ਦੇ ਲਈ ਕਿਹਾ। 

ਇਧਰ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਖੜੀ ਸੀ ਪਰ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਦੇ ਬਾਬਾ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੰਜਮ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਹੀ ਮਰਣ ਗੇ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜੀਏ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਗੋਲੀ ਚਲਾਵੀਏ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਮਨਜੂਰ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਕੇ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਫੌਜੀ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਗ਼ਲਤ ਹਨ ਪਰ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਹੀ ਭਰਾ ਹੀ, ਸੋ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ  ਸਾਡੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵੀ ਉਲਟ ਹੋਵੇ ਗਾ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਬੈਠਣ ਅਤੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।

ਇੰਜ ਡੋਗਰਿਆਂ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਾਬਾ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਡੇਰਾ ਸਿੱਖ ਵਿਦਰੋਹ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਅਤੇ 1,200 ਸੰਗੀਤ ਆਦਮੀਆਂ ਅਤੇ 3,000 ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਸਵੈ ਸੇਵੀ ਫੌਜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਇਕੱਠ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਡੇਰੇ ਤੇ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਡੋਗਰੇ ਗਦਾਰ ਹੋਰ ਔਖੇ ਹੋ ਗਏ। 

ਇਨ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੁੰਵਰ ਪਸ਼ੌਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1844 ਵਿਚ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਆਇਆ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸਫਲ ਨਾ ਹੋਈ। ਪਰ ਇਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜਰਬੰਦ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।

30 ਅਗਸਤ, 1845 ਵਾਲੀ ਰਾਤ, ਅਟਕ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਾਲੇ ਬੁਰਜ ਵਿਚ ਨਜਰਬੰਦ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਪੁੱਤਰ  ਕੰਵਰ ਪਿਸ਼ੋਰਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।