15 ਸਤੰਬਰ 1882, ਸ਼ੁਕਰਵਾਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। 15 ਸਤੰਬਰ 1882 ਵਾਲੇ ਸ਼ੁਕਰਵਾਰ ਦੇ ਦਿਨ ਪਿੰਡ ਖੁਰਦਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ ਸਰਦਾਰ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਅਠਵਾਲ ਦੇ ਘਰ ਭਾਈ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ।ਭਾਈ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਦਮਪੁਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਅੱਠ ਜਮਾਤਾਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਫੌਜ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਏ। ਧਾਰਮਿਕ ਬਿਰਤੀ ਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਬਾਕੀ ਦਿਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਗੋਰੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੀ ਚਮਚਾ ਗਿਰੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਗੋਰਿਆਂ ਦੇ ਨਸਲੀ ਵਰਤਾਵੇ ਤੋਂ ਯਾਦ ਆ ਕੇ ਆਪ ਨੇ 1905 ਵਿਚ ਫੌਜ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਆਨੰਦਕਾਰਜ ਨੂਰਪੁਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਗੁਰਸਿੱਖ ਬੀਬੀ ਕਰਤਾਰ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। 1906 ਵਿਚ ਕਲਕੱਤੇ ਦੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਭਾਈ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੈਨਕੂਵਰ ਪੁੱਜ ਗਏ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਇਕ ਸੂਬੇ ਹਾਂਡਰਸ ਦਾ ਪੌਣ-ਪਾਣੀ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਆਬਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਸੂਬੇ ਹਾਂਡਰਸ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਭਾਈ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਥੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਇਕ ਮਿਲ ਵਿਚ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿਗੜਨ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਆਪ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰੇ ਅਧੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਇਥੇ ਭੇਜਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਈ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਨਸਲੀ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜੰਗ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਪ ਨੇ 1908-1909 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੈਨੇਡਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਮੰਗਵਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਸਲੀ ਇਮੀਗਰੇਸ਼ਨ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵੀ ਲੜਾਈ ਲੜੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1913 ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਈ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਇੰਕਲਾਬੀ ਇਕੱਠ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਸਾਲ 1914 ਵਿਚ ਆਪ ਕਾਮਾਗਾਟਾ ਮਾਰੂ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਵਿਤਕਰੇ ਭਰੀ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਵਾਲੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਇਮੀਗਰੇਸ਼ਨ ਮਹਿਕਮੇ ਨਾਲ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਮੋਹਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਗ਼ਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭਾਰਤ ਪਰਤ ਆਉਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਤਾਂ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਇਕ ਸਾਥੀ ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਆਮ ( ਬੈਂਕਾਕ) ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਇੰਥੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੂਹੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਤਾਂ ਆਪ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਕੇ ਲਾਹੌਰ ਸੈਂਟਰਲ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 29 ਮਾਰਚ1917 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਲਾਹੌਰ ਜ਼ੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਆਪ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਸਰਦਾਰ ਅਰੂੜ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਪਾਈਨ ਵਾਸੀ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਅਬਦੁੱਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਫੰਦੇ ਤੇ ਝੁਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
|