21 ਸਤੰਬਰ 1845 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸਰਦਾਰ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਨੇ ਕੋਹ ਕੇ ਬਰਛੇ ਨਾਲ਼ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ਕੌਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸਰਦਾਰ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਨੇ ਕੋਹ ਕੇ ਬਰਛੇ ਨਾਲ ਪਰੋ ਲਿਆ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਹੌਦੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਸੁਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਦੇ ਨਾਲ, 21 ਸਤੰਬਰ 1845 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਵਜ਼ੀਰ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ, ਸ਼ੇਰੇ ਪੰਜਾਬ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੀ। ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਸਰਦਾਰ ਮੰਨਾ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਦੇ ਘਰ ਸੰਨ 1814 ਈ. ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਮਹਾਰਾਜਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕੁੰਵਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਤਲ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੇਰੇ ਪੰਜਾਬ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸੱਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਬੇਟੇ, ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਬਣਿਆ ਗਿਆ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਬਾਲਗ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ਨੂੰ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ । ਗਦਾਰ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਡੋਗਰਾ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ "ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਲਾ" ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪੰਡਿਤ ਜੱਲਾ ਸੀ ਜੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਘੂਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਕਹੇ ਮੁਤਾਬਿਕ:

ਇੰਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ, ਅਪਹੁਦਰੀਆਂ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੋ ਗਈ, ਆਖਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਜੰਮੂ ਵੱਲ ਨੂੰ ਭਜ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

14 ਮਈ 1845 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸਰਦਾਰ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਨੂੰ ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਲਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਕੰਵਰ ਪਿਸ਼ੌਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਤਲ ਵਿਚ ਸਰਦਾਰ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਹੱਥ ਸੀ। ਜਿਸ ਕਾਰਣ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜ ਇਸ’ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਨਾਰਾਜ਼ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ । ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਪੰਚਾਂ ਨੇ ਸਰਦਾਰ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਤਲਬ ਕਰ ਲਿਆ।ਇਸ ਗੱਲ'ਤੇ ਉਹ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਕਤਲ ਹੋਣ ਦੀ ਵਾਰੀ ਹੈ।

21 ਸਤੰਬਰ 1845 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸਰਦਾਰ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਭਣੇਵੇਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਝੋਲੀ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਪੰਚਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੀ ਵੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚੋਂ ਨਾਬਾਲਗ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਖੋਹ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਹ ਕੇ ਬਰਛੇ ਨਾਲ ਪਰੋ ਲਿਆ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਹੌਦੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਸੁਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੜਫਦੇ ਹੋਏ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਿਰ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਧੜ ਤੋਂ ਵਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਹਾਂਰਾਣੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਪਰਿਆ। ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ:

ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦ ਕੌਰ ਇਸ ਗਲ਼ ਤੋ ਕਾਫੀ ਖਫਾ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਕਹੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਉਹ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਤੋਂ ਨਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਈ:

ਅਤੇ