ਲੇਖ - The historic event of September 20, 1857

ਮਿਸਾਲ,
starting
22 September, 2026
4
20 ਸਤੰਬਰ 1857 ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਘਟਨਾ
-
ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
ਸੰਤ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਨ 1826 ਵਿਚ ਪਿੰਡ ਕਾਜ਼ੀਆਂ, ਤਹਿਸੀਲ ਗੁੱਜਰਖ਼ਾਨ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਸਿੱਖੀ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਵਿਰਸੇ ਵਿਚ ਮਿਲੀ।

ਸੰਤ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਨ 1826 ਵਿਚ ਪਿੰਡ ਕਾਜ਼ੀਆਂ, ਤਹਿਸੀਲ ਗੁੱਜਰਖ਼ਾਨ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਸਿੱਖੀ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਵਿਰਸੇ ਵਿਚ ਮਿਲੀ।

ਪਹਿਲਾਂ ਆਪ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਹੋਏ ਸਨ। ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਤੋੜੇ ਜਾਣ ਪਿੱਛੋਂ ਆਪ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖੜੀ ਕੀਤੀ 12 ਫ਼ਰੰਟੀਅਰ ਫੋਰਸ ਦੀ 5 ਗਾਈਡਜ਼ ਦੀ ਪਲਟਨ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਏ।

1857 ਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਸਮੇਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਬੜੀ ਕੜਿਕੀ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਗਾਈਡ ਪਲਟਨ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ ਗਈ।

ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਘੇਰੇ ਪਿੱਛੋਂ ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ 20 ਸਤੰਬਰ, 1857 ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੇਤੂ ਸਿਪਾਹੀ ਦਿੱਲੀ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ। ਲੁੱਟ ਅਤੇ ਖ਼ੂਨ-ਖ਼ਰਾਬਾ ਆਰੰਭ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਾਰਟਨ ਆਰ. ਮਾਂਟਗੁਮਰੀ ਲਿਖਿਤ ਪੁਸਤਕ 'ਦੀ ਇੰਡੀਅਨ ਐਂਪਾਇਰ' (The Indian Empire) ਵਿੱਚੋਂ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਅਧਿਕ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਲੁੱਟੇ ਗਏ। ਪ੍ਰਤੇਕ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਧਨ-ਮਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਹਰ ਘਰ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਗੱਲ ਵੱਲ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਕੌਣ ਬਾਗ਼ੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੌਣ ਵਫ਼ਾਦਾਰ। ਫ਼ੌਜੀ ਜਰਨੈਲ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਨਾ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇਸ ਉੱਤੇ ਵੀ ਅਮਲ ਨਾ ਹੋਇਆ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲੁੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਸੰਤ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਾ ਲੁੱਟੀ, ਬਲਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਦਰਾਂ ਮੂਹਰੇ ਸੰਤਰੀ ਖੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਬਦਲੇ ਵੀ ਕੁਝ ਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਰਹਿੰਦੀ ਉਮਰ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰੀ। 21 ਜਨਵਰੀ, 1903 ਨੂੰ ਸੁਰਗਵਾਸ ਹੋ ਗਏ। ਉੱਚ-ਕੋਟੀ ਦੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਅਤੇ ਨੇਕੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਕਾਇਮ ਕਰ ਗਏ।

Articles Author Views

ਸਿੱਖ ਸਘੰਰਸ਼ ਦੇ ਬਾਬਾ ਬੋਹੜ - ਬਾਬਾ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਮਾਨੋਚਾਹਲ। - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
10 November, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਅਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
10 November, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
10 November, 2026
Level: medium Views: 2
ਪੜੋ - read...
ਸਾਕਾ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
30 October, 2026
Level: medium Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਜਨਮ 20 ਅਕਤੂਬਰ 1879 ਗ਼ਦਰੀ ਬਾਬਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਉਸਮਾਨ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
20 October, 2026
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
11 ਅਕਤੂਬਰ 1711 - ਭੱਟ ਕੀਰਤ ਜੀ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
15 October, 2026
Level: deep Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਿਕ ਬਠਿੰਡਾ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
14 October, 2026
Level: starting Views: 8
ਪੜੋ - read...
ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
14 October, 2026
Level: starting Views: 2
ਪੜੋ - read...
ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੀ - 29 ਸਤੰਬਰ 1554 - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
14 October, 2026
Level: medium Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਭਾਈ ਮੰਝ ਦਾ ਸਖੀ ਸਰਵਰ (ਲਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪੀਰ) ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਸਿੱਖ ਬਣਨਾ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
14 October, 2026
Level: medium Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਪਰਮੇਸਰੁ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਬੇਅੰਤ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
14 October, 2026
Level: starting Views: 5
ਪੜੋ - read...
6 ਅਕਤੂਬਰ 1965 ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਪੰਥ ਦੇ ਬੇਤਾਜ਼ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਾਬਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਜੀ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
7 October, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
3 ਅਕਤੂਬਰ 1936 - ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਭਾਈ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
3 October, 2026
Level: medium Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਜਹਾਜ਼ - ਬਜ ਬਜ ਘਾਟ ਦਾ ਸਾਕਾ 29 ਸਤੰਬਰ 1914 - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
30 September, 2026
Level: starting Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਚੋਣ ਬਾਈਕਾਟ ਨੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਲਾਂ ਪਿਛੇ ਲਿਜਾ ਸੁੱਟ ਦੇਣੈ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
28 September, 2026
Level: starting Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਮਕਿੰਦੂ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
26 September, 2026
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਸ਼ਹੀਦ ਬੀਬੀ ਭਿਖਾ ਸਿੰਘ ਜੀ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
25 September, 2026
Level: starting Views: 6
ਪੜੋ - read...
20 ਸਤੰਬਰ 1857 ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਘਟਨਾ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
22 September, 2026
Level: starting Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਮਾਤਾ ਸੁਲਖਣੀ (1473- ) ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
22 September, 2026
Level: medium Views: 7
ਪੜੋ - read...
ਸਾਖੀ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਜੀ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
21 September, 2026
Level: starting Views: 2
ਪੜੋ - read...
18 ਸਤੰਬਰ 1962 - ਗ਼ਦਰੀ ਬਾਬਾ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਟੁੰਡੀਲਾਟ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
18 September, 2026
Level: starting Views: 2
ਪੜੋ - read...
13 ਸਤੰਬਰ 1903 ਜਨਮ ਦਿਨ ਗਿਆਨੀ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਗੁੱਜਰਾਂਵਾਲੀਆਂ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
14 September, 2026
Level: starting Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਬਟਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
11 September, 2026
Level: starting Views: 4
ਪੜੋ - read...
6 ਸਤੰਬਰ 1940 ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
7 September, 2026
Level: starting Views: 6
ਪੜੋ - read...
ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
7 September, 2026
Level: starting Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ - ਰੰਗਰੇਟਾ ਗੁਰੂ ਕਾ ਬੇਟਾ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
7 September, 2026
Level: starting Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਇਤਿਹਾਸ ਛੱਲਾ (ਮੁੰਦੀ ਸਾਹਿਬ) - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
7 September, 2026
Level: starting Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਤੱਪ ਅਸਥਾਨ ਸਾਹਿਬ (ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ) ਬਾਬਾ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸ਼ਹ More ... - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
5 September, 2026
Level: starting Views: 2
ਪੜੋ - read...
ਪਿੰਡ ਗੱਗੜ ਭਾਣਾ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
25 August, 2026
Level: starting Views: 11
ਪੜੋ - read...