23 ਸਤੰਬਰ 1998 ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਮਹਾਨ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਢਾਡੀ, ਗਿਆਨੀ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਇਸ ਫਾਨੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਕੇ ਸੱਚਖੰਡ ਪਿਆਨਾ ਕਰ ਗਏ। 7 ਅਗਸਤ 1909 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਗਾਇਕ,ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਅਤੇ ਡਾਢੀ ਭਾਈ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਕਾਦੀਵਿੰਡ, ਤਹਿਸੀਲ ਕਸੂਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲਾਹੌਰ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿਖੇ ਮਾਤਾ ਸਰਦਾਰਨੀ ਦਿਆਲ ਕੌਰ ਤੇ ਪਿਤਾ ਸਰਦਾਰ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂੰ ਹੁਣਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਆਪ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੀ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਾਹਿਬ ਪਾਸੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਪੜ੍ਹਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫੇਰ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰੇ ਸੰਨ੍ਹ 1923 ਵਿੱੱਚ, ਲਾਗਲੇ ਪਿੰਡ 'ਵਰਨ' ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ। ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਪੜਾਈ ਕਾਫੀ ਹੌਲੀ ਚਲੀ,ਇਸੇ ਕਾਰਣ ,21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰੇ, ਸਾਲ 1930 ਵਿੱੱਚ ਆਪ ਨੇ ਗੌਰਮਿੰਟ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਕਸੂਰ ਤੋਂ ਫਸਟ ਡਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ । 1931 ਵਿੱੱਚ ਆਪ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਸਰਦਾਰ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂੰ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ। ਅਤੇ ਫੇਰ 1933 ਈ. ਵਿੱੱਚ ਆਪ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਗਿਆਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਆਪ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰੁਚੀ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਛੱਲਕਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਆਪ ਨੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ 'ਅਕਾਲੀ ਅਖਬਾਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਚਲਿੱਤ ਦੀ ਅਤੇ 1924 ਵਿਚ ਆਪ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 'ਅਕਾਲੀ' ਅਖਬਾਰ ਵਿਚ ਛਪੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਲਾਹੀ ਗਈ। 1927 ਵਿੱਚ ਆਪ ਦੀ ਕਵਿਤਾ 'ਕੁਦਰਤ ਰਾਣੀ' ਕਲਕੱਤੇ ਤੋਂ ਛਪਦੇ ਇੱਕ ਰਸਾਲੇ "ਕਵੀ" ਵਿਚ ਛਪੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਆਪ ਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 'ਸੱਜਰੇ ਹੰਝੂ" ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ । ਸਾਲ 1932 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪ ਨੇ ਕੁਝ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਜੋ ਮਾਸਿਕ ਪੱਤਰਕਾਵਾਂ ਵਿਚ ਛਪੀਆਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਜਗਤ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਵੀ ਹੋਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ "ਕਦਰਾਂ ਬਦਲ ਗਈਆਂ", 'ਅਜੇ ਦੀਵਾ ਬਲ ਰਿਹਾ ਸੀ" ਅਤੇ "ਜੇਬ ਕੱਟੀ ਗਈ" ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹਨ। 10 ਸਤੰਬਰ 1927 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਗਿਆਨੀ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਜੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਕਾਰਜ ਬੀਬੀ ਕਰਤਾਰ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।ਆਪ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਇਕ ਬੇਟੀ ਦਾਤ ਬਖਸ਼ੀ। 1935 ਈ. ਵਿਚ ਆਪ ਨੇ ਆਪਣਾ ਇਕ ਢਾਡੀ ਜਥਾ ਬਣਾ ਕੇ ਢਾਡੀ ਵਾਰਾ ਦੇ ਗਾਇਨ ਰਾਹੀਂ ਕੌਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਕਾਦੀਵਿੰਡ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ ' ਤੇ, ਨਗਰ 'ਲਲਿਆਣੀ' ਵਿੱਖੇ ਆਪ ਨੇ ਇਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਜ਼ੁਰਗ ਬਾਬਾ ਚਰਾਗ਼ਦੀਨ ਪਾਸੋਂ ਢੱਡ ਤੇ ਸਾਰੰਗੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਆਪ ਨੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਆਪ ਹਿੰਦੀ, ਪੰਜਾਬੀ, ਉਰਦੂ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰਖਦੇ ਸੋ। ਆਪ ਜਿੱਥੇ ਇਕ ਚੰਗੇ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਉਥੇ ਉਹ ਇਕ ਚੰਗੇ ਕਵੀ ਵੀ ਸਨ।ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਹੀ ਆਪ ਨੇ ਢਾਡੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਗੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। 23 ਸਤੰਬਰ 1998 ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਮਹਾਨ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਢਾਡੀ, ਗਿਆਨੀ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਕੇ ਸੱਚਖੰਡ ਪਿਆਨਾ ਕਰ ਗਿਆ। |