ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਸੇਵਾ, ਸਿਮਰਨ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰ ਕਰਨ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਿੱਖ ਧਰਮ/ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹਨ ਅਤੇ ਥੰਮ੍ਹ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਲੋਕਾਈ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਭੁੱਖੇ ਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਲੰਗਰ ਛਕਾ ਕੇ ਵੰਡ ਦਿੱਤੀ। ਪੰਚਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਖੇ ਅਕਾਲ ਪੈਣ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਲੋਕਾਈ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਕੁਸ਼ਟ ਆਸ਼ਰਮ ਖੋਲੇ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਸੂਲਾਂ ’ਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦੇਂਦੇ ਹੋਏ ਅਪਣੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦਿੱਤੀ। ਸੱਤਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਲੋਕਾਈ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਦਵਾਖਾਨੇ ਖੋਲੇ। ਅੱਠਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਬਾਲਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਚੇਚਕ ਦੀ ਭਿਅੰਕਰ ਬੀਮਾਰੀ ਫੈਲਣ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਹੱਥੀਂ ਬੀਮਾਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪ ਵੀ ਉਸੇ ਬੀਮਾਰੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਏ। ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੇ ਪੰਥ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖਾਤਰ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਵੀ ਲੋਕਾਈ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ‘ਭਾਈ ਘਨੱਈਆ ਜੀ’ ਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਲ ਪਿਲਾਉਣ ਦੀ ਸੇਵਾ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ ਸੰਸਥਾ ਖੋਲ ਕੇ ਦੀਨ-ਦੁਖੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੀਬੀ ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ ਜੀ ਇਹ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇੰਝ ਹੀ ਇਕ 87 ਸਾਲਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸ. ‘ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਸਿੱਧੂ)' ਜੋ ਇਕ ਆਈ.ਪੀ.ਐਸ. (IPS) ਅਫਸਰ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਏ ਹਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸੈਕਟਰ-49 ਵਿਖੇ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਕੂੜਾ-ਕਰਕਟ ਸਾਈਕਲ-ਰੇਹੜੀ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਸਫਾਈ ਪੱਖੋਂ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਦੇਖੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ। ਕਈ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਵੀ ਉਡਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਜਾਣ-ਬੁਝ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕੂੜਾ ਸੁਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਮਗਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਦਮ ਸਦਕਾ ਸਾਰਾ ਸੈਕਟਰ ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੀ ਪੋਸਟ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰ ਅਫਸਰ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦਾ ਗਲਾਸ ਵੀ ਨੌਕਰ ਕੋਲੋਂ ਲੈਦੇ ਹਨ। ਕਲੱਬਾਂ ਜਾਂ ਮਹਿਫਲਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਾਈ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਈ ਪੱਖੋਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਸੇਵਾ-ਸੰਭਾਲ, ਹਸਪਤਾਲ ਜਾ ਕੇ ਬਿਮਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬੇਸਹਾਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਸੜਕ 'ਤੇ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਵਿਚ ਫੱਟੜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਗ਼ਰੀਬ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਘਰ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣਾ। ਸੇਵਾ ਪੱਖੋਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ਕਈ ਸ਼ਬਦ ਹਨ। ਤਾਂ ਹੀ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਚਨ ਹਨ- ਵਿਚਿ ਦੁਨੀਆ ਸੇਵ ਕਮਾਈਐ॥ ਤਾ ਦਰਗਹ ਬੈਸਣੁ ਪਾਈਐ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਬਾਹ ਲੁਡਾਈਐ॥

ਸ. ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ 23 ਜੂਨ, 2026 ਈ. ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਾਣਯੋਗ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਦਰੋਪਦੀ ਮੂਰਮੂ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਪਦਮਸ੍ਰੀ’ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।