ਏ. ਆਈ. ਦੀ ਤੇਜ਼ ਤਰੱਕੀ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ – ਵੱਡੀਆਂ ਆਈ.ਟੀ. ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਭਰੇ ਬਿਆਨਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ, ਕੀ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਕਦਮ ਮਿਲਾ ਸਕੇਗਾ ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ?

ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਯੁੱਗ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਿਚ ਦੁਨੀਆ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਮੋੜ 'ਤੇ ਖੜੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਬਣਾਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਹੀ ਹੁ ਉਸਦੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਏ. ਆਈ. ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਤਕ, ਕਈ ਕੰਮ ਹੁਣ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਅਤੇ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਏ. ਆਈ. ਤਰੱਕੀ ਲਿਆ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਤਰੱਕੀ ਮਨੁੱਖੀ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ’ਤੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ? ਜੇ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕਦਮ ਨਾ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੱਡ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਅੱਜ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ਲ਼ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਆਸਾਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਵੀ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਹੈ — ਕੀ ਏ. ਆਈ. ਮਨੁੱਖੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿਚ ਕਈ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਏ. ਆਈ. ਦੇ ਕਾਰਨ ਲੱਖਾਂ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਕਰੋੜਾਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਏ. ਆਈ. ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿਚ ਹੈ ਕਿ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਹੁਣ ਉਹ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ ਮਨੁੱਖ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਫੈਕਟਰੀਆਂ, ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ’ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਅਤੇ ਰੋਬੋਟ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਡਾਟਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ, ਗ੍ਰਾਹਕ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕੰਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਘੱਟ ਖ਼ਰਚ 'ਤੇ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਏ. ਆਈ. ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਅ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਵਪਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਮੋਟਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਏ. ਆਈ. ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਨਖਾਹ, ਛੁੱਟੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਆਕਰਸ਼ਕ ਵਿਕਲਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੀ ਥਾਂ ਏ. ਆਈ. ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਛੋਟੇ-ਮੱਧਮ ਦਰਜੇ ਦੇ ਕਈ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿਚ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਰਟੀਫਿਸ਼ਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵੀ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਵਾਇਤੀ ਹੁਨਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਹੁਣ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਹੁਨਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਉਹ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਆਈ. ਟੀ. ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵੀ ਇਹ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਏ. ਆਈ. ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਏ. ਆਈ. ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸੈਮ ਅਲਟਮੈਨ, ਸੀਈਓ (ਓਪਨ ਏ. ਆਈ./ਚੈਟ ਜੀਪੀਟੀ) ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਏ. ਆਈ. ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗੀ, ਏ. ਆਈ. ਸਿੱਧਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹਟਾਏਗੀ, ਪਰ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਏ. ਆਈ. ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲੈਣਗੇ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦੇ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਖਤਮ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਏ. ਆਈ. ਸਿਸਟਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਸਸਤੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਏ.ਆਈ. ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗਾ। ਐਂਥਰੋਪਿਕ ਦੇ ਸੀਈਓ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਏ. ਆਈ. ਕਾਰਨ ਐਂਟਰੀ ਲੈਵਲ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਖਤਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ ਦਰ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ 10-20% ਤਕ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਜੇਕਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਤਿਆਰੀ ਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਈ ਅਹੁਦਿਆਂ ਨੂੰ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਬਦਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਵੀ ਇਹ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਏ. ਆਈ. ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਹ ਕਈ ਰਵਾਇਤੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਅਪਣਾਏ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰੇ।

ਏ. ਆਈ. ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਜੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਏ. ਆਈ. ਅਤੇ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਵਿਚ ਦਰਜ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਨੌਕਰੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਏ. ਆਈ. ਚੈਟਬੋਟ ਅਤੇ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਸਿਸਟਮ ਹੁਣ ਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਏ. ਆਈ. ਆਧਾਰਿਤ ਵੌਇਸ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਵਰਚੁਅਲ ਏਜੰਟ ਮਨੁੱਖੀ ਕਾਲ ਏਜੰਟਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਆਡੀਓ-ਟੈਕਸਟ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿਚ ਏ. ਆਈ. ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਫਾਇਨੈਂਸ ਅਤੇ ਲੇਖਾ ਜੋਖਾ ਦੇ ਰੁਟੀਨ ਕੰਮ ਹੁਣ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਏ. ਆਈ. ਸਿਸਟਮ ਹੁਣ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਰਿਸਰਚ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਫਾਇਨੈਂਸ ਵਰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਏ. ਆਈ. ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਵੈ-ਚਾਲਿਤ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਪੇਸ਼ੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੈਲਫ-ਚੈਕਆਉਟ ਅਤੇ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਕੈਸ਼ੀਅਰ ਦੀ ਲੋੜ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਏ. ਆਈ. ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਰਵਾਇਤੀ ਪੇਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਉਹ ਲੋਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਫਲ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਵਰਤਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।