ਵੱਡਾ ਦਿਨ ਸੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪੰਜਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਾ। ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਏ ਲੈ ਟੈਂਕ ਤੇ ਤੋਪਖਾਨੇ। ਨਾ ਗੋਰੇ ਨਾ ਉਹ ਹੈਦਰੀ ਸਨ, ਜ਼ਾਲਮ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵੈਰੀ ਬਣੇ ਵੱਡੇ। ਪਏ ਲੱਖ ਆਖੋ, ਕਿਵੇਂ ਭੁੱਲੀਏ ਖਾਂ, ਸਾਡੇ ਜ਼ਿਗਰ ’ਤੇ ਲੱਗੇ ਨੇ ਫੱਟ ਵੱਡੇ। ਦੁੱਧ ਪੀਂਦੇ ਬਾਲ, ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਤੋਂ, ਖੋਹ ਕੇ ਵਿਚ ਆਸਮਾਨ ਉਛਾਲਦੇ ਸੀ। ਕੋਈ ਨਾਲ ਸੰਗੀਨਾਂ ਦੇ ਵਿੰਨ੍ਹਦਾ ਸੀ, ਕਈ ਥੱਲਿਓਂ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰਦੇ ਸੀ। ਬੱਚਾ, ਕੋਈ ਦਿਨਾਂ ਦਾ, ਕੋਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ, ਮਾਰੇ ਕਹਿ ਕੇ ਬਾਗੀ ਨਿਝੱਕ ਵੱਡੇ। ਪਏ ਲੱਖ ਆਖੋ, ਕਿਵੇਂ ਭੁੱਲੀਏ ਖਾਂ, ਸਾਡੇ ਜ਼ਿਗਰ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਨੇ ਫੱਟ ਵੱਡੇ। ਭੋਲੇ ਭਾਲੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਦਾਦੇ ਦਾਦੀਆਂ ਨੂੰ, ਪਿੰਡੇ ਨੰਗੇ ਧੁੱਪੇ ਬਹਾਲਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਹਿੱਲੇ ਰਫਲਾਂ ਦੇ ਬੱਟ ਮਾਰੇ, ਤੇਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੂਤ ਪੀਲੋ ਆਖਦੇ ਸੀ। ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹ ਪਿੱਛੇ, ਮੂੰਹ ਥੀਂ ਤੁੰਨ ਬੀੜੀ, ਨਿਹੱਥੇ ਮਾਰ ਕੇ ਕਹਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਭਗਤ ਵੱਡੇ। ਪਏ ਲੱਖ ਆਖੋ, ਕਿਵੇਂ ਭੁੱਲੀਏ ਖਾਂ, ਸਾਡੇ ਜ਼ਿਗਰ ’ਤੇ ਲੱਗੇ ਨੇ ਫੱਟ ਵੱਡੇ। ਕਈ ਗੱਭਰੂ ਸੁਹਣੇ ਕਿਰਪਾਨ ਧਾਰੀ, ਸੀਸ ਸ਼ੋਭਦੀ ਖੱਟੀ ਦਸਤਾਰ ਬੰਨ੍ਹੀ, ਨਿਹੱਥੇ ਪਕੜ ਕੇ, ਖੜ੍ਹੇ ਕਤਾਰ ਕੀਤੇ ਮਾਰੀਆਂ ਗੋਲ਼ੀਆਂ ਫੌਜੀ ਮਸ਼ੀਨਗੰਨੀਂ। ਵੈਰੀ ਮਾਰਿਆ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਸੀ ਕੀਤੀ, ਮਾਰਨ ਆਪਣੇ ਤਾਂ ਪੀੜ ਦੇ ਸੱਲ ਵੱਡੇ। ਪਏ ਲੱਖ ਆਖੋ, ਕਿਵੇਂ ਭੁੱਲੀਏ ਖਾਂ, ਸਾਡੇ ਜ਼ਿਗਰ ’ਤੇ ਲੱਗੇ ਨੇ ਫੱਟ ਵੱਡੇ। ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਲਹੂ ਲੁਹਾਣ ਕੀਤਾ, ਗੋਲ਼ੀਆਂ ਮਾਰੀਆਂ ਬਾਣੀ ਦੇ ਬੋਹਿਥ ਤਾਈਂ, ਬਾਣੀ ਗਾਂਵਦੇ ਸਿੰਘ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮਾਰੇ, ਰਾਗੀ ਸੂਰਮੇ ਸਿੰਘ ਬਿਨਾਂ ਅੱਖ ਤਾਈਂ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰੋਵਰ ਸੀ ਲਹੂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਪਰਕਰਮਾ ਵਿਚ ਸੀ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਵੱਡੇ। ਪਏ ਲੱਖ ਆਖੋ, ਕਿਵੇਂ ਭੁੱਲੀਏ ਖਾਂ, ਸਾਡੇ ਜ਼ਿਗਰ ’ਤੇ ਲੱਗੇ ਨੇ ਫੱਟ ਵੱਡੇ। ਕੀਤਾ ਛਲਨੀ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸੱਚਖੰਡ, ਢਾਹਿਆ ਤਖ਼ਤ ਸੱਚਾ ਤੋਪਾਂ ਦੇ ਮਾਰ ਗੋਲੇ, ਤੇਰੀ ਨਫ਼ਰਤ ਹੀ ਕਰੂ ਸੁਆਹ ਤੈਨੂੰ, ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਨਾ ਦਿੰਦੀ ਫਿਰ ਰਹਿਣ ਕੋਲ਼ੇ। ਭੱਕੂ ਮਾਜਰਾ ਜਾ ਪੁੱਛ ਮੁਗ਼ਲ ਅਬਦਾਲੀਆਂ ਨੂੰ, ਸਿਰਜੇ ਸਿੱਖਾਂ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਅਣਥੱਕ ਵੱਡੇ। ਪਏ ਲੱਖ ਆਖੋ, ਕਿਵੇਂ ਭੁੱਲੀਏ ਖਾਂ, ਸਾਡੇ ਜ਼ਿਗਰ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਨੇ ਫੱਟ ਵੱਡੇ। |