ਲੇਖ - 12 October 1996

ਸੰਦ, ਅਟਕਾਅ,
medium
12 October, 2026
1
12 ਅਕਤੂਬਰ 1996
-
ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
ਨਕਲੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਮੁਖੀ ਗੁਰਬਚਨ ਨੂੰ ਖਾਲਸਾਈ ਰਿਵਾਇਤ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ, ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 12 ਅਕਤੂਬਰ 1996 ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਨਕਲੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਮੁਖੀ ਗੁਰਬਚਨ ਨੂੰ ਖਾਲਸਾਈ ਰਿਵਾਇਤ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ।, ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 12 ਅਕਤੂਬਰ 1996 ਵਾਲੇ ਦਿਨ।, ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

12 ਅਕਤੂਬਰ 1996 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ।, ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ।, ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ।, ਜਥੇਦਾਰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ।, ਨੂੰ 13 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1980 ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਮੁਖੀ ਗੁਰਬਚਨ ਨੂੰ ਆਪ ਨੇ ਖਾਲਸਾਈ ਰਿਵਾਇਤ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਗੁਰਬਚਨ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਤਹਿਤ ਆਪ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।

13 ਅਪ੍ਰੈਲ।, 1978 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਕਲੀ ਨਿੰਰਕਾਰੀ ਗੁਰਬਚਨ ਨੂੰ ਜਿਥੇ ਪੂਰੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।, ਉਥੇ ਉਸ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਵੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰਨਾਲ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਜਸਟਿਸ ਗੁਪਤਾ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਇਸ ਮੁਕੱਦਮੇ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਣ ਦੇ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਬਾਦਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨੇ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੇਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰਬਚਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗੁੰਡੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜਾ ਨਹੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹਦੀ। ਸੋ

4 ਜਨਵਰੀ।, 1980 ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਲੋਂ ਨਕਲੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਣੇ ਉਸ ਦੇ 61 ਸਾਥੀ ਮੁਜਰਮਾਂ ਨੂੰ ਬਾਇਜ਼ਤ ਬਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦੇ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਰਦਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅਪੀਲ ਤਕ ਦਾਇਰ ਨਾ ਕੀਤੀ।

ਜਦੋਂ ਵਕਤ ਦੀਆਂ ਵਿਕੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ ਨਾ ਦੇ ਸਕੀਆਂ ਤਾਂ ਖਾਲਸਾਈ ਰਿਵਾਇਤ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਿੱਖ਼ੀ ਦੀ ਹੇਠੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ਼ਾਂ ਦੇ ਘਾਣ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਕ ਸਾਥੀ ਸਰਦਾਰ ਕਾਬਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਗੁਰਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਏ ਕਰ ਕੇ ਗੁਰਬਚਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਹੀ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਸੋਧਣ ਦੀ ਖਾਲਸਾਈ ਵਿਉਂਤ ਬਣਾਈ। ਆਪਣੀ ਵਿਉਂਤ ਨੀਤੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਿਲੀ ਦੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਪਹਿਰੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਕਰੜੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਇਸ ਅਖੌਤੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਵਿਚ ਆਉਣ ਜਾਣ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਨਿਰੰਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਤ ਮੰਡਲ ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਸੱਤ ਪਿਆਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਡਾ: ਦੇਸ ਰਾਜ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਜੋੜਿਆ ਅਤੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਣ ਦਾ ਠੇਕਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਮਿਸਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਬੇਰੋਕ ਟੋਕ ਆਣ ਜਾਣ ਦੀ ਖੁੱਲ ਮਿਲ ਗਈ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੰਦ ਵੀ ਨਾਲ਼ ਲਿਜਾਂਦੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਕੋ ਕੇ ਆਪ ਹਥਿਆਰ ਅੰਦਰ ਲਜਾਣ ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋਏ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਇਲੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਲਈ ਟਿਕਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਕੁਝ ਕਾਂਗਰਸੀ ਫਗਵਾੜੇ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਦੇ ਗੈਸਟ ਹਾਊਸ ਵਿਚ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਟਿਕਟ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਫਗਵਾੜੇ ਦੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਗੁਰਬਚਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਅੱਗੇ ਪਾਵੇ ਤਾਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਗਵਾੜੇ ਤੋ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਟਿਕਟ ਮਿਲ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਾਂਗਰਸੀਏ ਗੁਰਬਚਨ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਇੰਦਰਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਨ ਦੇ ਲਈ ਗਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਪਿੱਛੇ ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਕਾਬਲ ਸਿੰਘ ।, ਗੁਰਬਚਨ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਬੜੀ ਬੇਸਬਰੀ ਨਾਲ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹੁਣਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਪਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪ ਨੇ ਗੈਸਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਗੁਸਲਖਾਨੇ ਦੀ ਬਾਹਰਲੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਬਾਰੀ ਦੇ ਗਰਿਲ ਅਤੇ ਮੋਟੀ ਜਾਲੀ ਦੇ ਪੇਚ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਂਝ ਹੀ ਅਟਕਾਅ ਛੱਡਿਆ ਸੀ। ਨਕਲ਼ੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਗੋਲ਼ੀ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਥੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਚ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਰਾਹ ਪਹਿਲੋਂ ਹੀ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। "

24 ਅਪਰੈਲ 1980 ਦੀ ਰਾਤ।, ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰ ਕੇ ਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਾਫਲਾ ਵਾਪਸ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੜ ਰਿਹਾ ਸੀ।। ਸੱਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਕਾਰ ਨਕਲੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਗੁਰਬਚਨ ਦੀ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਸਿੰਘ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗੈਸਟ ਹਾਊਸ ਦੀ ਛੱਤ ਉਤੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕਾਫੀ ਸੀ ਅਤੇ ਛਤ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾਫ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਗੁਰਬਚਨ ਦੀ ਕਾਰ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅੰਗ ਰੱਖਿਅਕ ਭਾਵ ਬਾਡੀ ਗਾਰਡ ਉਤਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਬਾਹਰ ਉਤਰ ਕੇ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਲੈ ਲਈ।, ਜਦੋਂ ਦੇਖਿਆ ਸੱਭ ਠੀਕ ਹੈ ਤਾਂ ਗੁਰਬਚਨ ਵੀ ਕਾਰ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ਼ ਆਇਆ। ਮੌਕੇ ਦੀ ਤਾਕ ਵਿਚ ਖਲੋਤੇ ਸੂਰਬੀਰ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਝਟ ਮੌਕਾ ਸਾਂਭਿਆ ਅਤੇ ਕਾਰਬਾਈਨ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਗੁਰਬਚਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅੰਗ ਰੱਖਿਅਕ ਦੋਵੇਂ ਭੁਨ ਕੇ ਢੇਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇੰਨੇ ਵਿੱਚ ਕੇ ਕੋਈ ਕੁੱਝ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਦੋਵੇਂ ਗੁਰੂ ਕੇ ਲਾਲ ਗੁਸਲਖਾਨੇ ਵਿਚ ਵੜੇ ਅਤੇ ਖਿੜਕੀ ਦੀ ਗਰਿਲ ਪਾਸੇ ਕਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਗਲ਼ੀ ਵਿਚ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਹਵਾ ਹੋ ਗਏ।

Articles Author Views

8 ਨਵੰਬਰ1881 ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
10 November, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
6 ਨਵੰਬਰ 1886 - ਸਰਦਾਰ ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
10 November, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
9 ਨਵੰਬਰ 1840 ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
10 November, 2026
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
9 ਨਵੰਬਰ 1822 ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
9 November, 2026
Level: starting Views: 2
ਪੜੋ - read...
1 ਨਵੰਬਰ 1984 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਬਦਲਾ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
3 November, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
1 ਨਵੰਬਰ 1956 - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
3 November, 2026
Level: medium Views: 2
ਪੜੋ - read...
1 ਨਵੰਬਰ 1984 - ਸਰਦਾਰ ਮੋਹਨਵੀਰ ਸਿੰਘ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
3 November, 2026
Level: medium Views: 3
ਪੜੋ - read...
1 ਨਵੰਬਰ 1966 - ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਡ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
3 November, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
1 ਨਵੰਬਰ 1925 - ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਐਕਟ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
3 November, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
2 ਨਵੰਬਰ 1984 - ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
3 November, 2026
Level: medium Views: 2
ਪੜੋ - read...
2 ਨਵੰਬਰ 1984 - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
3 November, 2026
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
2 ਨਵੰਬਰ 1952 - ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
2 November, 2026
Level: medium Views: 2
ਪੜੋ - read...
21 ਅਕਤੂਬਰ, 1987 - ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜਿੰਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖਾ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
30 October, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
22 ਅਕਤੂਬਰ, 1506 - ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
30 October, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
23 ਅਕਤੂਬਰ 1993 ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
30 October, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
24 ਅਕਤੂਬਰ 1791 - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
30 October, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
25 ਅਕਤੂਬਰ 1923 - ਬਬਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
30 October, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
26 ਅਕਤੂਬਰ 1947 - ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
30 October, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
27 ਅਕਤੂਬਰ 1677 - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
30 October, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
27 ਅਕਤੂਬਰ 1670 ਈ. - ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦਾ ਜਨਮ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
30 October, 2026
Level: medium Views: 4
ਪੜੋ - read...
28 ਅਕਤੂਬਰ 1708 - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
30 October, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
29 ਅਕਤੂਬਰ 1922 ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
30 October, 2026
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
29 ਅਕਤੂਬਰ 1977 - ਪ੍ਰੋ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
29 October, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
29 ਅਕਤੂਬਰ, 1921 ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
29 October, 2026
Level: starting Views: 3
ਪੜੋ - read...
29 ਅਕਤੂਬਰ 1270 - ਬਾਬਾ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
29 October, 2026
Level: medium Views: 5
ਪੜੋ - read...
27 ਅਕਤੂਬਰ 1969 - ਸਰਦਾਰ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਫੇਰੂਮਾਨ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
27 October, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
26 ਅਕਤੂਬਰ 1831 - ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੋਰੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਲਾਰਡ ਵਿਲੀਅਮ ਬੈਂ More ... - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
26 October, 2026
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
26 ਅਕਤੂਬਰ, 1619 - ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ,ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਚੋਂ ਰਿਹਾਈ। - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
26 October, 2026
Level: medium Views: 6
ਪੜੋ - read...
22 ਅਕਤੂਬਰ 1909 - ਅਨੰਦ ਮੈਰਿਜ ਐਕਟ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
22 October, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
20 ਅਕਤੂਬਰ 1783 - ਸਰਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦਾ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ - ਡਾ. ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਗਬੀਰ
20 October, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...