ਲੇਖ - Bhai Salho Ji - 29 September 1554

ਨਿਰਸਵਾਰਥ,
medium
14 October, 2026
3
ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੀ - 29 ਸਤੰਬਰ 1554
-
ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸਿੱਖ ਸਨ।

ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸਿੱਖ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਸਤੰਬਰ 1554 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੌਲਾ ਕਿੰਗਰਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਧਾਲੀਵਾਲ ਜੱਟ ਪਰਿਵਾਰ ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸੁਖਦੇਈ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੀਰ ਸਖੀ ਸਰਵਰ (ਸੁਲਤਾਨੀਆਂ) ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਸਨ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ (1574-1581) ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਗੁਰਸਿੱਖ ਬਣ ਗਏ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਪਿੰਡ ਮਜੀਠਾ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਵਸ ਗਏ। ਪਰ ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਵਾਨ ਸਨ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਕਾ ਚੱਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਰੁਕੇ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਉਨਾਂ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਸੇਵਾ (ਸੇਵਾ) ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਲੰਘ ਕੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟੋਭਾ ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੀ ਵਿਖੇ ਰੁਕ ਕੇ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੀ ਦੀ ਧਰਮਸਾਲ ਵਿਚ ਆਏ ਸਨ। 1589 ਵਿੱਚ, ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਮੌ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ, ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਗੁਰਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 1605 ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਨਗਰ ਚ 52 ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਕਿਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਵਸਾਇਆ ਅਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਇਕ ਵਾਰ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੀ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਪੱਕਿਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਟਾਂ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਆਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਬਾਲਣ ਮੁੱਕ ਜਾਣ ਤੇ ਬਾਲਣ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਆਪ ਜੀ ਪੰਡੋਰੀ ਵੜੈਚ ਆਦਿ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਪਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਦਾ ਹੋਕਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਬਾਲਣ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਵਾਕਿਆ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅੱਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਤੇ ਬਚਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਮਾਈ ਭਾਈ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਇਸ ਟੋਭੇ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਦਾਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ ਸੁੱਕੇ ਬੱਚੇ ਟੋਭੇ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਹਰੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

ਮਹਾਨਤਾ:-

ਇਸ ਟੋਭੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਦਾਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਕੜੇ ਦੇ ਰੋਗੀ ਬੱਚੇ ਰਾਜ਼ੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸਫ਼ਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਭਾਵਨਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

*ਹਰ ਸਾਲ 14 ਅੱਸੂ ਨੂੰ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ, ਸੇਵਕ ਕਮੇਟੀ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਟੋਬਾ ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਸਾਲੋਂ ਜੀ ਤੇ ਸਮੂਹ ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਭਾਈ ਸਾਲੋ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜਾ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਸ਼ਾਲੋ ਜੀ ਦਾ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ 1628 ਵਿੱਚ, 74 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।

 ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟੋਭਾ ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੀ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕੇ ਮਹਿਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਲਾ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਕਾਲ ਦੀ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ 1799-1839 ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਕਾਲ ਦਾ ਹੈ।


Articles Author Views

ਸਿੱਖ ਸਘੰਰਸ਼ ਦੇ ਬਾਬਾ ਬੋਹੜ - ਬਾਬਾ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਮਾਨੋਚਾਹਲ। - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
10 November, 2026
Level: medium Views: 5
ਪੜੋ - read...
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਅਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
10 November, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
10 November, 2026
Level: medium Views: 2
ਪੜੋ - read...
ਸਾਕਾ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
30 October, 2026
Level: medium Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਜਨਮ 20 ਅਕਤੂਬਰ 1879 ਗ਼ਦਰੀ ਬਾਬਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਉਸਮਾਨ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
20 October, 2026
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
11 ਅਕਤੂਬਰ 1711 - ਭੱਟ ਕੀਰਤ ਜੀ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
15 October, 2026
Level: deep Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਿਕ ਬਠਿੰਡਾ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
14 October, 2026
Level: starting Views: 8
ਪੜੋ - read...
ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
14 October, 2026
Level: starting Views: 2
ਪੜੋ - read...
ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੀ - 29 ਸਤੰਬਰ 1554 - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
14 October, 2026
Level: medium Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਭਾਈ ਮੰਝ ਦਾ ਸਖੀ ਸਰਵਰ (ਲਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪੀਰ) ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਸਿੱਖ ਬਣਨਾ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
14 October, 2026
Level: medium Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਪਰਮੇਸਰੁ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਬੇਅੰਤ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
14 October, 2026
Level: starting Views: 5
ਪੜੋ - read...
6 ਅਕਤੂਬਰ 1965 ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਪੰਥ ਦੇ ਬੇਤਾਜ਼ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਾਬਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਜੀ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
7 October, 2026
Level: medium Views: 1
ਪੜੋ - read...
3 ਅਕਤੂਬਰ 1936 - ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਭਾਈ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
3 October, 2026
Level: medium Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਜਹਾਜ਼ - ਬਜ ਬਜ ਘਾਟ ਦਾ ਸਾਕਾ 29 ਸਤੰਬਰ 1914 - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
30 September, 2026
Level: starting Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਚੋਣ ਬਾਈਕਾਟ ਨੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਲਾਂ ਪਿਛੇ ਲਿਜਾ ਸੁੱਟ ਦੇਣੈ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
28 September, 2026
Level: starting Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਮਕਿੰਦੂ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
26 September, 2026
Level: starting Views: 1
ਪੜੋ - read...
ਸ਼ਹੀਦ ਬੀਬੀ ਭਿਖਾ ਸਿੰਘ ਜੀ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
25 September, 2026
Level: starting Views: 10
ਪੜੋ - read...
20 ਸਤੰਬਰ 1857 ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਘਟਨਾ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
22 September, 2026
Level: starting Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਮਾਤਾ ਸੁਲਖਣੀ (1473- ) ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
22 September, 2026
Level: medium Views: 7
ਪੜੋ - read...
ਸਾਖੀ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਜੀ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
21 September, 2026
Level: starting Views: 2
ਪੜੋ - read...
18 ਸਤੰਬਰ 1962 - ਗ਼ਦਰੀ ਬਾਬਾ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਟੁੰਡੀਲਾਟ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
18 September, 2026
Level: starting Views: 2
ਪੜੋ - read...
13 ਸਤੰਬਰ 1903 ਜਨਮ ਦਿਨ ਗਿਆਨੀ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਗੁੱਜਰਾਂਵਾਲੀਆਂ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
14 September, 2026
Level: starting Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਬਟਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
11 September, 2026
Level: starting Views: 4
ਪੜੋ - read...
6 ਸਤੰਬਰ 1940 ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
7 September, 2026
Level: starting Views: 6
ਪੜੋ - read...
ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
7 September, 2026
Level: starting Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ - ਰੰਗਰੇਟਾ ਗੁਰੂ ਕਾ ਬੇਟਾ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
7 September, 2026
Level: starting Views: 3
ਪੜੋ - read...
ਇਤਿਹਾਸ ਛੱਲਾ (ਮੁੰਦੀ ਸਾਹਿਬ) - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
7 September, 2026
Level: starting Views: 4
ਪੜੋ - read...
ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਤੱਪ ਅਸਥਾਨ ਸਾਹਿਬ (ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ) ਬਾਬਾ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸ਼ਹ More ... - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
5 September, 2026
Level: starting Views: 2
ਪੜੋ - read...
ਪਿੰਡ ਗੱਗੜ ਭਾਣਾ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ - ਸਿੱਖ ਆਰਕਾਈਵਜ਼
25 August, 2026
Level: starting Views: 11
ਪੜੋ - read...