ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਨੇਪਾਲ ਦੇ ਵੰਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਮੁਢਲੀਆਂ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਕੱਚੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹੂਣਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਦ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸਦੀ ਬਣਾਵਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਪਰੀਵਰਤਨ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਤਾਰ-ਚੜਾਵ ਵਾਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚੌਹਾਨ ਗੋਰਾ ਇਥੇ ਹਮਲਾਵਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੇਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸਤਲੁਜ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਕਾਰਨ ਹਾਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਿਆਰਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਜੈ ਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹਿਮੂਦ ਗਜ਼ਨਵੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਣੀ ਇਸਤਰੀ ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨ (1236 ਤੋਂ 1240 ਈਸਵੀ) ਨੂੰ ਬਠਿੰਡੇ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਗਵਰਨ ਮੁਹੰਮਦ ਅਖਤਿਆਰ ਉਦੀਨ ਅਲਤੁਨੀਆ ਨੇ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ। ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਜ਼ੀਆ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਕੁਦ ਕੇ ਬਚ ਨਿਕਲੀ ਤਾਂ ਜੋ ਦੁਬਾਰਾ ਸੈਨਾ ਇਕਠੀ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਲੜ ਸਕੇ। ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਾਹੌਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਿਆ ਇਹ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਸੀ। 1754 ਈ: ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਫੁਲਕੀਆ ਮੁੱਖੀ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲੇ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਿਹਾ ਜਦ ਤੱਕ ਰਾਜਸੀ ਰਿਆਸਤਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਨ ਨਹੀ ਮਿਲ ਗਈਆ। ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਚੱਕਰ ਅਕਾਰ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ 32 ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਬੁਰਜ ਹਨ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆ ਮਜਬੂਤ ਦੀਵਾਰਾਂ ਜਾਨਦਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਲਗਭੱਗ 16 ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਉਚਾਈ 30 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਚੌਂਕ ਤੋਂ ਮੁਡੇਰ ਤੱਕ ਰੈਂਪ ਅਤੇ ਪੌੜੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਤਿੱਖੀਆਂ ਨੌਕਦਾਰ ਸ਼ਲਾਖਾਂ ਲੱਗੀਆ ਹਨ। ਮੁਗਲਕਾਲੀਨ ਪਰਵਾਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਇਹ ਤਿੰਨ ਮੰਜਲਾ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਦੋਨੋਂ ਪਾਸੇ ਬੜੀਆ ਬੁਰਜੀਆ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪਤੀਆ ਬਣੀਆ ਹੋਈਆ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜੇ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਇਕ ਬੁਰਜੀ ਉੱਤੇ ਇਕ ਮੁਗਲ ਭਵਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਣੀ ਮਹਿਲ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹਾਲ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਛੱਜਾ ਨਿਕਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦੋਨੋਂ ਪਾਸੇ ਕਮਰੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਫੁਲਦਾਰ ਪੱਤੀਆ ਨਾਲ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜੇ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦੂਸਰੀ ਬੁਰਜੀ ਦੇ ਉਪਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪਟਿਆਲੇ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸ. ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਖੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਪਟਿਆਲਾ ਰੇਜੀਮੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਿਤ ਉਪਰੰਤ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।