26 ਅਕਤੂਬਰ 1831 ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੋਰੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਲਾਰਡ ਵਿਲੀਅਮ ਬੈਂਟਿਕ ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਧੀ ਉਤੇ ਦਸਤਖਤ ਹੋਏ।

26 ਅਕਤੂਬਰ 1831 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਰੋਪੜ ਵਿਖੇ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਗੋਰੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਲਾਰਡ ਵਿਲੀਅਮ ਬੈਂਟਿਕ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਧੀ ਉਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਇਤਿਹਾਸਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇੱਕ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੁੱਖ ਹੇਠ 26 ਅਕਤੂਬਰ 1831 ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਲਾਰਡ ਵਿਲੀਅਮ ਬੈਟਿਨਕ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਧੀ ਉੱਤੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਕੀਤੇ ਸਨ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ। ਦਰਿਆ ਦੇ ਦੂਜੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਸਨ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਅਸ਼ਟ ਧਾਤੂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਖ਼ਾਲਸਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸੰਨ 1831 ਤਕ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸੂਬਾ ਮੁਲਤਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਸੰਪੰਨ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹੁਣ ਅਗਲੀ ਵਿਉਂਤ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਸਿੰਧ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅਸਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇਥੋਂ ਦੇ ਸੁੰਮਦਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਯੂਰਪ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵੀ ਇਸੇ ਸਿੰਧ ਉਤੇ ਸੀ।

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਜਨਰਲ ਲਾਰਡ ਵਿਲੀਅਮ ਬੈਂਟਿਕ 19 ਅਕਤੂਬਰ 1831 ਨੂੰ ਮਹਾਂਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਗਲਬਾਤ ਕਰਣ ਦੇ ਲਈ ਸ਼ਿਮਲੇ ਤੋਂ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਲੰਬਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ 22 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਰੋਪਡ਼ ਹੁਣ ਰੂਪ ਨਗਰ ਪੁੱਜਿਆ।

ਇੱਧਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੀ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ 26 ਅਕਤੂਬਰ 1831 ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਰੋਪੜ ਪੁੱਜ ਗਏ। ਇਥੇ ਹੀ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦੋ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀਆ ਦੀ ਸ਼ਾਹੀ ਮਿਲਣੀ ਹੋਈ।

ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰਾਸਤੀ ਪਹਾਡ਼ੀ ’ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਖਾਲਸਾ ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਗਰਾਨ ਚੌਂਕੀ ਵੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੋਰਚਾਬੰਦੀ ਦੀ ਵਿਉਂਤਬੰਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇਥੇ ਅਸ਼ਟਧਾਤੂ ਦੇ ਸਤੰਭ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਚਲਾਂ ਕੇ ਇਸੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਲਾਰਡ ਵਿਲੀਅਮ ਬੈਂਟਿਕ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਸਤੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।