27 ਅਕਤੂਬਰ 1670 ਈ. ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦਾ ਜਨਮ ਪੱਛਮੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪੁਣਛ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰਾਜੌਰੀ ਕਸਬੇ ਦੇ ਲਾਗੇ ਪਿੰਡ ਤੱਛਲ ਵਿੱਖੇ ਰਘੂਦੇਵ ਉਰਫ਼ ਰਾਮਦੇਵ ਨਾਂ ਦੇ ਰਾਜਪੂਤ ਦੇ ਘਰ, 27 ਅਕਤੂਬਰ 1670 ਈ. ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੋਇਆ।
ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਉਹ ਧਰਮ-ਵੀਰ ਯੋਧਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪੱਛਮੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪੁਣਛ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰਾਜੌਰੀ ਕਸਬੇ ਦੇ ਲਾਗੇ ਪਿੰਡ ਤੱਛਲ ਵਿੱਖੇ ਰਘੂਦੇਵ ਉਰਫ਼ ਰਾਮਦੇਵ ਨਾਂ ਦੇ ਰਾਜਪੂਤ ਦੇ ਘਰ ਕਤਕ 13 ਸੁਦੀ, 1727 ਬਿ. ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ 27 ਅਕਤੂਬਰ 1670 ਈ. ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਲੋਂ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਲੱਛਮਣ ਦੇਵ ਰਖਿਆ ਗਿਆ। ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਵਿਦਿਆ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪ ਨੇ ਇਕ ਹਿਰਣੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਆਪ ਜੀ ਵਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਤੀਰ ਇਸ ਹਿਰਣੀ ਦੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਚੀਰ ਗਿਆ। ਹਿਰਣੀ ਕਿਉਂਕਿ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਤੀਰ ਵਜਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚੋਂ ਦੋਵੇਂ ਬੱਚੇ ਹੇਠਾਂ ਆਣ ਡਿੱਗੇ। ਲੱਛਮਣ ਦਾਸ ਦੇ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਸੋਗ ਭਰਪੂਰ ਨਜ਼ਾਰਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਵੇਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬੱਚੇ ਤੜਪ ਤੜਪ ਕੇ ਦਮ ਤੋੜ ਗਏ। ਆਪ ਦੇ ਕੋਮਲ ਮਨ ਤੋਂ ਇਹ ਤੜਪ ਦੇਖੀ ਨਹੀਂ ਗਈ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਵੈਰਾਗ ਜਾਗਿਆ ਕੇ ਆਪ ਦਾ ਜੀਵਨ ਵੈਰਾਗੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪ ਇਕ ਵੈਸ਼ਣਵ ਸਾਧ ਜਾਨਕੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਚਲੇ ਗਏ, ਸਾਧ ਨੇ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਮਾਧੋ ਦਾਸ ਦਾ ਨਵਾਂ ਨਾਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਜੰਤ੍ਰ-ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਰਿਧੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪ ਨਾਂਦੇੜ ਦੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਖੱਬੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪੁੱਜੇ ਜਿੱਥੇ ਆਪ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਠ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ।
ਇੱਥੇ ਹੀ ਸੰਨ 1708 ਵਿਚ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸਤਿਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਂਦੇੜ ਤੋਂ, 3 ਸਤੰਬਰ 1708 ਨੂੰ ਆਪ ਦੇ ਮਠ ਵਿੱਖੇ ਪੁੱਜੇ। ਇਥੇ ਹੀ ਆਪ ਨੇ 'ਬੰਦਾ' ਬਣਨ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਪਾਸੋਂ ਖੰਡੇ ਦੀ ਪਾਹੁਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਆਪ ਆਪਣੇ ਸ਼ਸਤਰ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂ, ਸਮਰਥਨ ਦਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਖੇ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਸੀ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਤੋਂ ਮਾਧੋ ਦਾਸ ਜੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ।
ਸੋ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਰਿਧੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੰਦਾ ਬਣਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਸੂਰਮਗਤੀ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਇਹ ਯੋਧਾ ‘ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ’ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਸਤਿਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾ ਕੇ ਸਿੰਘ ਸਜਾਇਆ ਅਤੇ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਨਾਂ ਦਿਤਾ।
ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਯੋਧੇ ਨੂੰ ਥਾਪੜਾ ਦੇ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਲ ਤੋਰਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਕਾਇਮ ਕਰਕੇ ਪਾਪੀ ਜ਼ਾਲਮਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇਸ ਵਕਤ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਇਕ ਨਗਾਰਾ, ਇਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭੱਥੇ ਵਿਚੋਂ ਪੰਜ ਤੀਰ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਵਜੋਂ ਪੰਜ ਸਿੰਘਾਂ, ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਬਿਨੋਦ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਬਾਜ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਦਯਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਰਣ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਮੇਤ 20 ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜੰਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੀਨ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਨਾਲ ਤੋਰਿਆ।
ਪੰਜਾਬ ਤਕ ਪੁਜਦਿਆਂ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਅਤੇ ਇਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੇਠਾਂ ਸਿੱਖ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। 26 ਨਵੰਬਰ 1709 ਈ. ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਲਾਦ, ਜਲਾਲੁੱਦੀਨ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਮਾਣੇ ਉਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਸ਼ਹਰ ਨੂੰ ਤਹਿਸ ਨਹਿਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਢੌਰੇ' ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਉਜਾੜਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਉਸਮਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। 12 ਮਈ 1710 ਈ. ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਣ ਵਾਲੇ, ਨਵਾਬ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸਰਹਿੰਦ ਨਗਰ ਨੂੰ ਤੋਪਾਂ ਨਾਲ ਉਡਾ ਕੇ ਇਸ ਦੀ ਇਟ ਨਾਲ ਇਟ ਖੜਕਾ ਦਿਤੀ।
