25 ਅਕਤੂਬਰ 1923 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਬਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੰਬ ਦੇ ਨਾਲ ਉਡਾ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਜਾਮ ਪੀ ਲਿਆ।

25 ਅਕਤੂਬਰ 1923 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਬਰ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ, ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੰਬ ਦੇ ਨਾਲ ਉਡਾ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਜਾਮ ਪੀ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇੰਜ ਪੁਲਿਸ ਕਪਤਾਨ ਹੌਰਟਨ, ਅਤੇ ਜੈਨਕਿਨਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ 12 ਹੋਰ ਸਿਪਾਹੀ ਵੀ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਢੇਰ ਹੋ ਗਏ:

ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਲਈ, ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਜਦੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਆਏ ਗਾ ਉਸ ਵਕਤ ਇਕ ਸਿਰਲੱਥ ਸੂਰਮੇ ਸ਼ਹੀਦ ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਜ਼ਰੂਰ ਆਏ ਗਾ। ਜਿਸ ਸੂਰਮੇ ਨੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਝੋਲੀਚੁੱਕ ਪਿੱਠੂਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ।

ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਦਾ ਜਨਮ 1891 ਸਾਲ ਦੇ ਦੋਰਾਨ, ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਵਿੱਖੇ ਸਰਦਾਰ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪ ਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।

ਸਰਦਾਰ ਸ਼ਹੀਦ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ, ਗੋਰੀ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਬਦਸਲੂਕੀ ਅਤੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਣ ਗੋਰੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਫੇਰ ਜਦੋਂ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1919 ਨੂੰ, ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਜਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਗੋਰੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਨਿਹੱਥੇ ਅਤੇ ਬੇਕਸੂਰ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀਆਂ ’ਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ ਤਾਂ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਅੰਦਰੋ ਤਰਹਾ ਉੱਠਿਆ। ਇਹ ਉਸਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਟਰਨਿੰਗ ਪਾਇੰਟ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਸਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਘਰ-ਬਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗੂੰ ਹੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾ ਪਾਸੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲਿਆ।

ਇਹ ਸਮਾਂ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹੰਤਾਂ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਅਕਾਲੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਲਹਿਰ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਉਸ ਵਕਤ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ, 1922 ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਦੇ ਬਬਰ ਅਕਾਲੀ ਜਥੇ ਦਾ ਜਥੇਦਾਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਜੱਥੇਦਾਰ ਬਣਦਿਆਂ ਹੀ ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਵਲੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿ ਜੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਣੇ ਹੀ ਹੋਣ ਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਕਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਗਰਮ ਖਿਆਲੀ ਅਕਾਲੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਂਝ ਤੋੜ ਕੇ ਬਬਰ ਅਕਾਲੀ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ 1921 ਨੂੰ ਕੁਝ ਗਰਮ ਖ਼ਿਆਲੀ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਬਦਲਾ ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਨਾਹਰਾ ਦੇ ਕੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਰਮ ਖਿਆਲੀ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਰਾਬਤਾ ਕੀਤਾ।

ਉਸ ਵਕਤ ਦੇ ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਜਥੇ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਆਗੂ ਜਥੇਦਾਰ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਗੜਗੱਜ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਝਿੰਗੜ, ਥਾਂ-ਥਾਂ ਦੀਵਾਨ ਲਗਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ, ਇਸ ਲਹਿਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।

ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪ ਦੀਆਂ ਸੰਘਰਸ਼ਮਈ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ। 16 ਜਨਵਰੀ 1923 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਬਬਰਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਹਰੀਪੁਰ ਦੇ ਪਟਵਾਰੀ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਦੀ ਸਕੀਮ ਬਣਾਈ, ਇਸ ਸਕੀਮ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਬਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਪਟਵਾਰੀ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਫੇਰ 23 ਜਨਵਰੀ, 1923 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵੀ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੀ। ਇਸ ਪਟਵਾਰੀ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਬਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਨੇ ਹਿਸਾ ਲਿਆ ਪਰ ਪਟਵਾਰੀ ਦੋਨੋਂ ਵਾਰ ਬਚ ਗਿਆ। 10 ਫਰਵਰੀ, 1923 ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਰਾਣੀ ਥੂਹਾ ਜਾਂ ਰਾਣੀਪੁਰ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਬਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ, ਬਾਬੂ ਸੰਤਾ ਸਿੰਘ ਛੋਟੀ ਹਰਿਓਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਇੰਜ 12 ਮਾਰਚ, 1923 ਨੂੰ ਲਾਭ ਸਿੰਘ ਮਿਸਤਰੀ ਗੜ੍ਹਸ਼ੰਕਰੀਏ ਦੇ ਕਤਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਬਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

21 ਮਈ, 1923 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਕੌਲਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨੰਬਰਦਾਰ ਰਲ਼ਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਦਿੱਤੂ ਨੂੰ ਬਬਰਾਂ ਨੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਇਸ ਕਤਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਬਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਸੀ।

ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਦੀਆਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੁਝ ਖਤਰਨਾਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸੂਹ' ਤੇ ਗੌਰੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੇ ਵਾਰੰਟ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਵਕਤ ਸਰਦਾਰ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਗੜਗੱਜ ਨੇ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਜਥੇ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਇੰਜ ਬਬਰ ਅਕਾਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੁਪਤ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਕਾਫੀ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਇਸਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਸਲਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਟਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਜ਼ਿੰਮੇ ਆ ਗਿਆ।

1922 ਦੇ ਦਸੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀਆਂ ਦੀ ਜੱਸੋਵਾਲ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੋਇਆ ਕੇ ਹੁਣ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲੋਂ ਨਾਲ ਗੋਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਝੋਲੀ ਚੁੱਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੋਧਿਆ ਜਾਏ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਿੱਠੁ ਟਾਉੱਟ, ਜਾਦਾ ਖੱਤਰਨਾਕ ਹਨ। ਇਸੇ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਲਈ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਡਿਊਟੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਦੇ ਜ਼ਿੰਮੇ ਝੋਲੀ ਚੁੱਕਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਈ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਝੋਲੀ ਚੁੱਕਾਂ ਦੇ ਕਤਲਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤਿੰਨ ਬੱਬਰ, ਸਰਦਾਰ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਦੌਲਤਪੁਰ, ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਅਤੇ ਭਾਈ ਉਦੈ ਸਿੰਘ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ’ਤੇ ਲੈਣ ਗੇ, ਤਾਂਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਝੋਲੀਝੁਕਾਂ ਦੇ ਕਤਲਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੇਸ ਇਨ੍ਹਾ ਤਿੰਨਾਂ ਬਬਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਹੀ ਬਣਨ। ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਝੋਲੀਝੁਕ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਬਬਰਾਂ ਵਲੋਂ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦਾ ਹੀ ਨਾਂ ਛਾਪਣ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰੈਸ ਨੋਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ।

ਇਨੇ ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਨੇ ਐਲਾਨੀਆ ਤੌਰ ਤੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਜੀਊਂਦਿਆਂ ਜੀਅ ਪੁਲੀਸ ਦੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਆਏਗਾ। ਭਾਵ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਜਿਊਂਦੇ ਜੀਅ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਗੀ।

ਆਖਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜਿਆਣ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖਬਰ ਜੁਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਕਰ ਕੇ ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਜੁਆਲਾ ਸਿੰਘ ਉਪਰੋਂ ਤਾਂ ਬਬਰ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਣ ਦਾ ਨਾਟਕ ਕਰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਵਿਚੋਂ ਗੋਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਟਾਉੱਟ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਬੱਬਰ ਦਲੀਪਾ ਧਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। 24 ਅਕਤੂਬਰ 1923 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਹੁਣੀ, ਦਲੀਪਾ ਧਾਮੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਜੁਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਿਲ਼ੇ ਸਨ। ਜੁਆਲਾ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਮੰਨਣਹਾਣੇ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹਵੇਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪ ਨੂੰ ਠਹਿਰਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹਵੇਲੀ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਕਟਣ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਨਾਲ ਹੀ ਪੁਲੀਸ ਨੂੰ ਇਸ ਹਵੇਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਸਹਿਬ ਦੇ ਠਹਿਰੇ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਭੇਜ ਕੇ ਮੁਖ਼ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਦੂਜੇ ਦਿਨ 25 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੁਲੀਸ ਕਪਤਾਨ ਹੌਰਟਨ ਦੀ ਅਗਵਾਹੀ ਹੇਠ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਹਵੇਲੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਪਰ ਪੁਲੀਸ ਇਤਨਾ ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਜੁਟਾ ਸਕੀ ਕਿ ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਨੂੰ ਫੜ ਸਕੇ। ਇੰਜ ਪਹਿਲਾਂ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਭੇਜ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪਿਸਤੌਲ ਨੂੰ ਚੁਕਾਵਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਦਸ-ਬਹਾਰਾਂ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਏ ਅਤੇ ਇੱਕਠਿਆਂ ਹੀ ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਦੇ ਮੰਜੇ ’ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ ਅਤੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਕੇ ਬੜੀ ਵੱਡੀ ਦਲੇਰੀ ਦਖਾਈ।

ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੁਲਿਸ ਕਪਤਾਨ ਹੌਰਟਨ ਬੜੇ ਜੇਤੂ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਿਹਣਾ ਮਾਰਦਿਆਂ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, ‘‘ਤੂੰ ਤਾਂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕੇ, ਜੀਊਂਦੇ ਜੀਅ ਕਦੇ ਫੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂ ਗਾ, ਹੁਣ ਦੱਸ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ ਤੇਰਾ ਐਲਾਨ?’’ ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਨੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਵੱਲ ਘੁਰੀ ਵਟ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਪੁਲੀਸ ਕਪਤਾਨ ਹੌਰਟਨ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਘਬਰਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਖੜੇ ਪੁਲਸੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਾਲੀ ਪੱਟੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿਓ। ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਕਪਤਾਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ‘‘ ਜਦੋਂ ਸ਼ੇਰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਵੀ ਢੀਮਾਂ ਮਾਰਦੇ ਨੇ, ਜੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਦਲੇਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਖੋਲ ਕੇ ਹੱਥ ਲਾ ਕੇ ਦਿਖਾ ਜਾਂ ਫੇਰ ਆਪ ਆ ਕੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ' ਤੇ ਪੱਟੀ ਬੰਨ੍ਹ। ’’ ਕਪਤਾਨ ਹੌਰਟਨ ਇਸ ਨੂੰ ਚਨੌਤੀ ਸਮਝ ਕੇ ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ' ਤੇ ਪੱਟੀ ਬੰਨਣ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ ਅਫ਼ਸਰ ਜੈਨਕਿਨਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਜਦੋਂ ਪੁਲਸੀਆਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤ ਵਿੱਚ ਬਨੇ ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ’ਤੇ ਪਟੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੇ ਲਈ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਪੂਜਾ ਤਾਂ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਨੇ ਹੱਥਕੜੀਆਂ ਜਕੜੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਵੱਖੀ ਵਿਚ ਲਕੋਏ ਹੈਂਡ ਗਰਨੇਡ ਦੀ ਪਿੰਨ ਖਿੱਚ ਕੇ ਧਮਾਕਾ ਕਰ ਦਿਤਾ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਆਪ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਉਥੇ ਬਾਹਰਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦੇ ਸੁਆ ਦਿਤਾ।। ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਪੁਰਜ਼ੇ-ਪੁਰਜ਼ੇ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਪਤਾਨ ਹੌਰਟਨ, ਅਤੇ ਜੈਨਕਿਨਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਸਿਪਾਹੀ ਵੀ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਢੇਰ ਹੋ ਗਏ।

ਸਰਦਾਰ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜੋ ਪ੍ਰਣ, ਆਪਣੇ ਜਿਊਂਦੇ ਜੀਅ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਨਾ ਆਂਣ ਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਹ ਸੁਆਸਾਂ ਨਾਲ ਨਿਭਾ ਕੇ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ।