8 ਨਵੰਬਰ1881 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੇ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਬਾਰੇ ਲਾਰਡ ਰਿਪਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰ ਆਰ.ਈ. ਈਜ਼ਰਟਨ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਇਸ ਬਬਤ ਖ਼ਬਰਦਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਕੇ ਸਿੱਖ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਹੱਥ ਦੇ ਦੇਣਾ ਸਾਡੇ ਲਈ, ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਲਾਰਡ ਰਿਪਨ ਨੇ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰ ਆਰ.ਈ. ਈਜਰਟਨ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਆਪਣੇ ਖ਼ਤ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, "ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਕੇ ਸਿੱਖ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਹੱਥ ਦੇ ਦੇਣਾ ਸਾਡੇ ਲਈ, ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋਵੇਗਾ। " ਇੰਜ ਲਾਰਡ ਰਿਪਨ ਦੇ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਸਲ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕਿ ਸਿੱਖ ਆਪਣੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਖੁਦ ਸੰਭਾਲਣ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਜੰਗਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ, ਨਾਂ ਸਿਰਫ ਨਕ ਚ ਦਮ ਹੀ ਕੀਤਾ ਸੀ ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਵੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਤਨੀ ਫੁੱਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਜ਼ਬੇ ਭਰੇ ਹੌਸਲੇ ਤੋਂ ਡਿਗਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੰਗਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਜਿੱਥੇ, "ਵਾਂਗ ਨਿਬੁਆਂ ਲਹੂ ਨਿਚੋੜੇ" ਸਨ ਉਥੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹ ਵੀ ਸੂਤ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਸਿੱਖੀ ਅਣਖ਼ ਅਤੇ ਗੈਰਤ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਜਿਸ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਜਿੰਦਾਦਿਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗਾ ਲੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਉਸ ਕਾਰਣ ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਦੀ ਦਲੇਰੀ ਅਤੇ ਦਿਆਨਤਦਾਰੀ ਨੇ ਗੋਰਿਆਂ ਦੇ ਮਨਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਦਹਿਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਗੱਲ ਸਾਫ ਤੌਰ ਤੇ ਭਾਂਪ ਲਈ ਸੀ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੋਮਾਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਆਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਵਸਾ ਕੇ ਹਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਮਹੰਤਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਮਤੀਆਂ ਕਰਣ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਥਾਪੜਨੀ, ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖ ਕੇ ਗੁਰਮਤਿ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਹੀ ਇਹ ਇਕ ਕੜੀ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜੀ ਹਕੂਮਤ ਜਿੱਥੇ, ਹਿੰਦੂਸਤਾਨ ਉਤੇ ਧਾਰਮਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਢਾਂਚੇ ਉਪਰ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਾਂ ਉਪਰ ਧਾਰਮਿਕ ਅਕੀਦੇ ਪੱਖੋਂ ਖਾਸ ਨਜ਼ਰ ਸੀ, ਤਾਂਜੋ ਗ਼ੁਲਾਮ ਲੋਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਉਤਾਂਹ ਚੁੱਕ ਹੀ ਨਾ ਸਕਣ। ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗਲ ਦੀ ਵੀ ਸਮਝ ਲੱਗ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਕੇ ਅਗਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਸਲ ਧਰਮ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੇਵਲ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਹੀ ਹੈ। ਇਹੋ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ, ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਇੰਜ ਆਪਣੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸੋਚ ਦੇ ਅਧਾਰ ' ਤੇ ਇੱਕਠਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਕ ਸਮੂਹਕ ਤਾਕਤਵਰ ਸ਼ਕਤੀ ਬਣਕੇ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰਤ ਕਰ ਦੇਵੇ ਗਾ। ਇੰਜ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਜਦੋਂ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਵਾਇਸਰਾਏ ਲਾਰਡ ਰਿਪਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਕੰਨ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਝੱਟ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੈਫਟੀਨੈਟ ਗਵਰਨਰ ਆਰ.ਈ. ਈਗਰਟਨ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਸੁਚੇਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਤਨੀ ਵੱਧ ਜਾਵੇ ਗੀ ਅਤੇ ਉਹ ਅਜੇਹੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਉਣਗੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦ ਹਸਤੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਹ ਖਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇ ਗੀ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਾਮਰਾਜੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਵੀ ਖਿਲਾਫ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਚਿੱਠੀ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸਾਬਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁੱਦੇ' ਤੇ ਇੱਕਠਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ਕ ਬੈਠਦੀਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹੀ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਜੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸਾਡੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਕੇ ਚਲਣ ਗੇ। ਸੋ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਰੀਤ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਸਿਸਟਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਉ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਇਹ ਤਸੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣ ਗੇ ਕੇ ਗੋਰੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਇਨਸਾਫ ਕਰਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਿੱਖ ਕਦੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਣ ਗੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇਹ ਚੋਣ ਸਿਸਟਮ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭ੍ਰਸ਼ਟ ਕਰਣ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੌੜੀ ਹੈ। | 
